Skomentuj:
Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX
Jaka jest najstarsza marka broni palnej na świecie? Marki z USA możemy z góry odrzucić - nawet tak legendarne nazwiska jak Colt, Smith czy Wesson sięgają zaledwie połowy XIX w. Trzeba zatem poszukać w Europie. Może niemiecki Heckler & Koch? Nie, ci dwaj rusznikarze spotkali się dopiero po II wojnie światowej. Może Walther, ten od ulubionej spluwy Jamesa Bonda, Walthera PPK? Też źle, Carl Walther uruchamiał swój biznes w 1886 r. Nawet Mauser, którego początków należy szukać w 1811 r., nie dorównuje tradycjami pewnej rusznikarskiej rodzinie z północnych Włoch, z okolic Brescii. Rodzinie Beretta, która rusznikarstwem zajęła się chwilę po tym, jak broń palna w ogóle pojawiła się w Europie.
Z pokolenia na pokolenie
Jest rok 1526. Na Mazowszu umiera stary pijak i kobieciarz książę Janusz III, a kraina z Warszawą zostaje ostatecznie włączona do Korony Polskiej. Portugalski żeglarz Menedes odkrywa Nową Gwineę. A w Gardone koło Brescii mistrz Bartłomiej Beretta kasuje całkiem sympatyczną sumkę (296 dukatów) za swoje usługi dla prześwietnej Republiki Weneckiej.
Beretta 92 FS, najbardziej znany współcześnie pistolet firmy. | Beretta dostarczył weneckiemu arsenałowi 185 luf do arkebuzów, długich strzelb stosowanych w średniowieczu, wypartych później przez muszkiety. W tym czasie Republika Wenecka wciąż była jednym z potężniejszych państw w basenie Morza Śródziemnego (panowała m.in. na Krecie i Cyprze), choć powoli traciła swe posiadłości na rzecz rosnącej w siłę Turcji. Republiką rządzili od wieków kupcy, czyli ludzie dobrze znający wartość swoich ciężko zarobionych pieniędzy. Jeśli więc kupowali u mistrza Beretty, to znaczy, że rusznikarzem musiał być wybornym. |
A w tak znakomitych rodzinach rzemieślniczych tajniki zawodu przekazuje się z pokolenia na pokolenie. Broń wyrabiał więc syn Bartłomieja Jakub, potem jego syn Jasiek (Giovannino) i wnuk Jan Antoni. I tak dalej, z ojca na syna, aż w początkach XIX w. Piotr Antoni Beretta wprowadza to, co dziś nazwalibyśmy aktywnym poszukiwaniem nowych kanałów sprzedaży.
W tych niespokojnych, ale idealnych dla biznesu rusznikarskiego czasach (przez całą Europę przetaczały się w tę i z powrotem armie biorące udział w cyklu imprez zwanym zbiorczo wojnami napoleońskimi) Pietro Antonio podróżował po całych Włoszech i zbierał zamówienia na swoje produkty. To od niego rozpoczyna się współczesna historia marki Beretta, jednego z najsłynniejszych producentów broni na świecie.
Serią z muszkietu Największy rozwój firmy z Gardone Val Trompia przypadł jednak na początki XX w. i - nie ukrywajmy - epokę faszyzmu we Włoszech. Zbrojąca się pod rządami Mussoliniego Italia pokochała dwa produkty Beretty. Pierwszym z nich był zaprojektowany przez Tullio Marengoniego pistolet maszynowy MAB. Moschetto Automatico Beretta (Automatyczny Muszkiet Beretty) miał nazwę odwołującą się do przeszłości i tradycji, co musiało spodobać się il Duce, oraz prostą, solidną konstrukcję, co z kolei uwiodło żołnierzy armii włoskiej, niemieckiej i rumuńskiej. |
Model 1934, najpopularniejszy pistolet w historii firmy. Rok produkcji zapisany normalnie (1941) i wg ery faszystowskiej (XIX). |
Najbardziej charakterystyczny wygląd miał model MAB38A z perforowaną osłoną chłodzącą lufę. Pluł 600 pociskami na minutę, a korzystał z najpowszechniejszej do dziś amunicji typu Parabellum (9x19 mm). MAB był tak lubianą przez żołnierzy konstrukcją, że kiedy pewien włoski żołnierz wracający z frontu wschodniego zgubił swój pistolet maszynowy w Warszawie, szukał go przez cały film „Giuseppe w Warszawie”. Beretta Włocha odnalazła się na końcu w wyposażeniu jednego z oddziałów partyzanckich.
Różne modele MAB produkowano aż do połowy lat 70. Ale nawet „muszkiet” nie mógł równać się popularnością z pistoletami Beretty z lat 30. Modele 1934 i 1935 miały niemal identyczną konstrukcję, różniły się jedynie kalibrem (ten pierwszy, popularniejszy, strzelał pociskami 9 mm, ten drugi - 7,65 mm). Jako broń osobista żołnierza był to pistolet idealny. Kwatermistrzów zachwycił dzięki niedużym kosztom produkcji, prostej konstrukcji i tanim, łatwym naprawom w przypadku uszkodzeń. Z kolei sami żołnierze cenili go za niezawodność i poręczność. Inne, droższe i bardziej skomplikowane konstrukcje miały wprawdzie większą celność i mocniejszą amunicję, ale w przypadku broni masowej nie miało to aż takiego znaczenia. Skutek - produkcja trwająca przez 57 lat i ponad 1,5 miliona wytworzonych egzemplarzy!
Giuseppe (Antonio Cifariello) w Warszawie, jeszcze ze swoją berettą. Obok Maria (Elżbieta Czyżewska).
Moschetto Automatico Beretta.
Ustrzelić złoto
Po II wojnie światowej włoska firma postawiła mocno na broń sportową i myśliwską. Nie bez sukcesów. Kto wie, być może właśnie z winy Beretty Polska ma jeden złoty medal mniej w historii występów na igrzyskach olimpijskich. W 1956 r. na olimpiadzie w Melbourne mieliśmy szansę na dwa miejsca na podium w strzelaniu do rzutków, czyli w trapie. Trzykrotny mistrz świata sprzed wojny Józef Kiszkurno był absolutnym faworytem - o pokonaniu go nikt nie marzył. Ale do światowej czołówki dołączał już stomatolog Adam Smelczyński. O srebro chciał z nim rywalizować Galliano Rossini. Ostateczny wynik zaskoczył wszystkich - Kiszkurno był daleko za czołówką. Srebro zdobył Smelczyński. A złoty medal powędrował do... Rossiniego, strzelającego oczywiście z beretty.
Broń sportowa
UGB25 XCEL,
686 White Onyx
i AL391 Ulrika
Później fabryka z Gardone Val Trompia mogła sobie w CV wpisać jeszcze sukcesy z olimpiad w Rzymie, Monachium, Montrealu, Moskwie, Los Angeles, Seulu, Barcelonie, Atlancie i Sydney. Nie wspominając o mistrzostwach świata czy innych międzynarodowych imprezach. Ale wszystkie rekordy pobiły igrzyska w Atenach. Sportowcy z włoskim sprzętem wystrzelali tam dwa złote, dwa srebrne i dwa brązowe medale.
Broń myśliwska
Beretta DT10 Trident, zdaniem wielu fachowców jedna z najlepszych strzelb na świecie.
Silver Pidgeon V,
Diamond Pigeon
i Silver Pidgeon III
Pistolet dla prawych Nie znaczy to jednak, że w Gardone zapomniano, jak się robi pistolety. W 1975 r. rozpoczęła się produkcja nowego modelu, który miał wkrótce podbić świat. Beretta 92 poszła w ślady swoich starszych sióstr - modeli 1934 i 1935. Niezawodna i łatwa w konstrukcji w ciągu 30 lat znalazła się w podstawowym wyposażeniu żołnierzy i policjantów na całym świecie. Dziewięćdziesiątkądwójką posługują się m.in. amerykańscy żołnierze niemal wszystkich formacji, francuscy żandarmi, włoscy i tureccy policjanci, funkcjonariusze hiszpańskiej Guardia Civil i policji stanowej USA. |  |
Bond zaczynał od Beretty Wszyscy wiedzą, że ulubionym pistoletem agenta 007 jest Walther PPK. Ale mało kto zdaje sobie sprawę, że na początku James Bond wolał posługiwać się malutką Berettą 418. To główna spluwa agenta JKM w powieściach „Casino Royale”, „Żyj i pozwól umrzeć”, „Moonraker”, „Diamenty są wieczne” i „Pozdrowienia z Rosji”. Dopiero w „Dr. No” Bond zmienia go na niemiecką konstrukcję, której 007 pozostaje wierny już do końca. |
Jako ulubiona broń stróżów prawa Beretta 92 trafiła też do Hollywood. Jeśli dobry charakter w filmie wyciąga spluwę, to z dużą dozą prawdopodobieństwa będzie to właśnie ten model. Takim pistoletem zaprowadzają sprawiedliwość: porucznik John McClane (Bruce Willis) w „Szklanych pułapkach”, sierżant Martin Riggs (Mel Gibson) w „Zabójczych broniach” czy Neo (Keanu Reeves) w „Matriksach”.
Wyżej i poniżej: różne wersje modelu 92
Miłośnicy broni na internetowych forach twierdzą, że broń czarnych charakterów może być różna: wulgarni bandyci lubią armaty, takie jak Desert Eagle, cisi, inteligentni i bezwzględni zabójcy wybierają Heckler & Koch P7, a smutni, ubrani w czarne garnitury żołnierze tajnych organizacji strzelają z glocków (model 17). Za to „good guys” po prostu muszą mieć berettę w kaburze. Bo to broń z klasą i tradycją od szesnastu pokoleń.
Fabryka Beretta w Gardone.
 |
Dziękujemy firmie Kaliber za pomoc w realizacji materiału
Tekst: Mikołaj Kirschke
Zdjęcia: Beretta USA, www.kaliber.com.pl, Beretta, Wojciech Surdziel, Shutterstock, Corbis, kadr z filmu „Giuseppe w Warszawie” Bestfilm CO, Forum, East News (montaż)
Zobacz też na Logo24:
 | Czas na legendę, czas na Colta - tak reklamuje się chyba najbardziej znany producent broni na świecie. Są firmy większe i lepsze. Ale żadna nie kojarzy tak z Dzikim Zachodem. Można przy pasie nosić plastikowe pistolety, można przypiąć kaburę ze stalowym, sześciostrzałowym rewolwerem. Co wybierasz, kowboju? |
 | Smith & Wesson - legenda kalibru Magnum Życie Amerykanina to ciągły wybór. Pepsi czy Coca-Cola? McDonald's czy Burger King? Kobe Bryant czy LeBron James? I najważniejsze: Colt czy Smith & Wesson? |
 | Czym oni strzelają? Dziewczyny lubią brąz, a chłopcy broń. Jeśli chcesz pobawić się w Klossa, Maksa Payne'a albo współczesnego marine, zainwestuj w dobrą replikę karabinu czy pistoletu. Te cudeńka nie tylko strzelają, ale i pięknie wyglądają! |
 | Karabin żywcem wyjęty z filmu sensacyjnego, broń myśliwską albo gangsterski pistolet możesz mieć za niewielkie pieniądze i bez zezwolenia. No, chyba że jego parametry wychodzą poza magiczną granicę 17 dżuli. |
