Lektury obowiązkowe na Euro

Są piłkarskie piosenki, piłkarskie reklamy i piłkarskie koszulki. Euro 2012 wtargnęło nawet do księgarń. Zaroiło się w nich od futbolowej literatury - od przewodników turystycznych do lekkiej powieści dla przeciwniczek kopanej
"Deyna"; Wydawnictwo Marginesy; 2012

Dziennikarz "Rzeczpospolitej" Stefan Szczepłek znany jest z posiadania imponujących zbiorów piłkarskich. Jego dom to muzeum, a jego wielka piłkarska miłość to Kazimierz Deyna. W książce umieścił dużo archiwalnych zdjęć, wspomnień pamiętnych meczów oraz goli strzelonych przez wybitnego gracza Legii i reprezentacji Polski. Ale są i ciemne strony tej historii - niewykorzystany rzut karny na mundialu, gwizdy polskich kibiców, alkohol, wypadek, śmierć. Był piłkarz, nie ma piłkarza, ale legenda ocalała.



"Andrzej Iwan. Spalony"; Buchmann; 2012

To jedna z tych biografii, które czyta się jednym tchem, a po skończeniu lektury nie odkłada na półkę, tylko na nowo wertuje kartka po kartce. Andrzeja Iwana zapamiętamy jako utalentowanego piłkarza, który zmarnował ogromny potencjał, do czego "Ajwen" otwarcie się przyznaje. Były zawodnik szczerze opowiada, jak sprzedawano mecze w lidze, wymienia z nazwiska skorumpowanych sędziów i bez ogródek zdradza kulisy nieludzkiego obchodzenia się trenerów z piłkarzami podczas mistrzostw świata w 1982. Siebie też nie oszczędza - przypomina perypetie alkoholowe oraz sławetną bójkę w restauracji "Stylowa".

"Goal! Sport Guide. Niezbędnik kibica"; Buchmann; 2012

Kieszonkowy poradnik, jak nie zgubić się w wielkim mieście i na czas dotrzeć na stadion. Przyda się nie tylko zagranicznemu turyście. Krótkie rozmówki w pięciu językach (polskim, angielskich, niemieckim, hiszpańskim i ukraińskim) mają pomóc w komunikacji biało-czerwonych gospodarzy z gośćmi przybyłymi z całej Europy. Poza codziennymi zwrotami typu "Jak dojechać na stadion?", przewodnik pomoże umówić się na randkę oraz zareagować z trybun na boiskowe wydarzenia. Przetłumaczono typowo piłkarskie okrzyki kibiców - "Symulant", "Sędzia kalosz", "Co za patałachy!".

"Wdówki futbolowe"; Znak; 2012

Babski punkt widzenia na futbol, czyli jak sobie radzić w dobie kryzysu małżeńskiego, który nieuchronnie nadejdzie wraz z wybrzmieniem pierwszego gwizdka. Autorka zna ten stan z autopsji i przestrzega niczego nieświadome matki, żony i kochanki przed próbą konkurowania z telewizorem w czasie meczu. Niełatwo żyć pod jednym dachem z kibicem piłkarskim i wysłuchiwać jego złorzeczeń po porażce ulubionej drużyny. Bo kto tak naprawdę jest przegrany? Zdaniem autorki - panie skazane na brak zainteresowania.

Encyklopedia piłkarska FUJI tom 40; "Euro dla Orłów"; Wydawnictwo GIA; 2012

Chyba najbardziej rzetelne opracowanie poświęcone mistrzostwom Europy w piłce nożnej. Andrzej Gowarzewski słynie z precyzyjnego operowania faktami. "Euro dla orłów" jest poniekąd rozwinięciem tomu 3. Encyklopedii, który wydano równe 20 lat temu. Nowa wersja zawiera przede wszystkim dużo więcej zdjęć, wreszcie w kolorze! Przystępnie podane statystyki stanowią uzupełnienie historii wszystkich turniejów ME. Dokładnie opisano polskie boje o Euro.

"Euro 2012. Czy ten mecz można wygrać?"; Wydawnictwo CeDeWu; 2012

O futbolu naukowo i sceptycznie. Dużo wykresów, słupków oraz modeli statystycznych, które mają dać odpowiedź na tytułowe pytanie. Autorzy opierają swoje wnioski na doświadczeniach innych wielkoformatowych imprez sportowych tego wieku, analizując minione letnie i zimowe igrzyska olimpijskie oraz mistrzostwa świata w piłce nożnej. Wnioski nie nastrajają optymistycznie. "Grzechem organizatorów tak dużych wydarzeń jest niedoszacowanie wydatków w fazie ich planowania" - czytamy. Co będzie ze stadionami po Euro? - ciągle nie wiemy.

"Mundial '74. Dogrywka"; Wydawnictwo Olesiejuk; 2012

Jakie naprawdę były szczęśliwe dla Polaków mistrzostwa świata w 1974 roku, o tym wiedzą najlepiej sami uczestnicy. I po latach chórem o tym opowiadają. Autorka do każdego starała się osobiście dotrzeć, przejeżdżając w sumie trzy tysiące kilometrów. Wspomnieniami dzielą się m.in. obecny prezes PZPN Grzegorz Lato i jego wielki zagorzały oponent Jan Tomaszewski. Brakuje głosu nieżyjącego trenera Kazimierza Górskiego oraz Roberta Gadochy, który nie dał się odszukać, oraz Jacka Gmocha, który podobno nie chciał się zwierzać. Lata mijają, niesnaski zostają?