Zimno, zimno...Gorąco!

grzaniec

grzaniec

Kto nie zna niebiańskiego smaku grzanego wina w mroźny zimowy dzień, ten chyba nigdy nie zmarzł naprawdę.

 

U nas zima trwa najwyżej dziesięć miesięcy, a potem to już tylko lato i lato - powiedział mi kiedyś pewien Anglik. Właśnie dlatego w Wielkiej Brytanii, znanej z zimnej i kapryśnej pogody, wymyślono najwięcej przepisów na grzańce. Są słabsze i mocniejsze, ale bywają i takie, które powalają już po pierwszej szklaneczce. Niezłe pomysły na rozgrzewkę miewali Skandynawowie i Niemcy, Włosi również, ale tylko ci z północy.

A w Polsce? Chłopi na nizinach pili grzane piwo z serem, w górach zachował się nieskomplikowany przepis na tak zwaną herbatkę z prądem. Wlewa się spirytus do mocnej herbaty, słodzi i już. Ile tego spirytusu? - Po łyżce - mówią górale. Trzeba odwrócić łyżkę wypukłą stroną do góry, włożyć do kubka, no i lać ?po łyżce" spirytus. Lub śliwowicę albo bimberek. Oj, jak to rozgrzewa...

Nasza szlachta pogardzała chłopskimi napitkami. Nic na tym nie traciła, bo w każdym dworze sycono przecież miody. Czwórniaki, trójniaki, dwójniaki oraz półtoraki - najszlachetniejsze i najmocniejsze. W trzaskające mrozy pito je na gorąco. Do dziś dobry polski miód jest chyba najwdzięczniejszym surowcem na grzańca - odpowiednio słodki, pachnie ziołami i korzeniami, wystarczy go po prostu podgrzać i wypić.

Inne nacje, pozbawione przez los wspaniałego miodowego wynalazku, radziły sobie jak mogły. Przepisy na najlepsze grzańce Europy znajdziecie na kolejnych stronach.

 

 

Grog

na 1 porcję

 

  • 60 ml brązowego rumu
  • 1 kostka cukru
  • 3 goździki
  • kawałek (2-3 cm) cynamonu
  • 1 łyżka soku z cytryny
  • 1 plasterek cytryny
  • wrząca woda

 

Wszystkie składniki (oprócz wrzątku) wlej do kubka lub niskiej szklanki o pojemności 250 ml. Mieszaj, aż cukier się rozpuści. Zostaw łyżeczkę w kubku i wlej tyle wrzącej wody, aby kubek był prawie pełny. Podawaj od razu.

Marynarze Royal Navy dostawali po pół pinty rumu (ok. szklanki) dwa razy dziennie. Nie pili od razu, tylko chomikowali, aby po 2-3 dniach upić się porządnie. W 1740 roku admirał Vernon ukrócił te praktyki, dolewając biedakom wody do rumu. napój ten nazwano grogiem od przezwiska Old Grog, które nosił admirał.

 Grog
   

 

Glühwein - grzane wino

na 1 litr

 

  • 1 litr wytrawnego czerwonego wina
  • 1 cytryna
  • 2 kawałki cynamonu
  • 3 goździki
  • 3 łyżki cukru
  • szczypta kardamonu

 

Mocno podgrzej (ale nie gotuj!) czerwone wino. Umyj i sparz cytrynę, pokrój ją w cienkie plasterki, dodaj do gorącego wina razem z pozostałymi składnikami. Podgrzewaj jeszcze jakieś 5 minut, zdejmij z ognia, przykryj i odstaw na godzinę. Przed podaniem mocno podgrzej jeszcze raz (ale nie gotuj!) i przecedź przez gęste sitko do ogrzanych kamionkowych lub porcelanowych kubeczków.

 

Glühwein - grzane wino

   

Grzane wino wzmocnione z cytrusami

na 1 litr

 

  • 2 limonki
  • 2 pomarańcze
  • 1 butelka (750 ml) mocnego czerwonego wina
  • 300 ml brandy
  • 1/2 szklanki cukru pudru
  • gałka muszkatołowa
  • goździki
  • 4 kawałki cynamonu

 

Umyj i sparz pomarańcze i limonki, pokrój je w plastry. Mocno podgrzej wino, dodaj owoce, goździki i szczyptę gałki muszkatołowej. Podgrzej bardzo mocno, nie dopuszczając jednak do wrzenia, wsyp cukier, wymieszaj. Grzane wino wlej do kubków, do każdej porcji włóż kawałek cynamonu.

  Grzane wino wzmocnione z cytrusami
   

Poncz angielski

na 2 litry

 

  • cienko obrana skórka z dużej cytryny, pokrojona na mniejsze kawałki
  • 1 szklanka brązowego cukru
  • 2 szklanki ciemnego rumu
  • 1/2 szklanki brandy
  • sok z 3 cytryn
  • 4 szklanki wrzącej wody
  • ew. więcej cukru do smaku

 

Wymieszaj w rondlu rum z cukrem, skórką z cytryny i brandy. Mocno podgrzej na małym ogniu. Ostrożnie, aby się nie oparzyć, podpal poncz długą zapałką. Gdy płomień zgaśnie, dodaj sok z cytryny i gorącą wodę. Jeśli chcesz, dosłódź do smaku. Ustaw poncz na maluteńkim ogniu, przykryj i podgrzewaj, nie doprowadzając do wrzenia, jakieś 10 minut. Wyjmij skórkę cytrynową, poncz odstaw na 3 godziny (możesz też wstawić go na noc do lodówki. Przed podaniem podgrzej prawie do wrzenia, wlej do szklanej wazy. Podawaj w małych okrągłych kubkach z uszkiem.

Uwaga: przepis na ten poncz wymyślił ponoć słynny angielski pisarz Karol Dickens.

  Poncz angielski
   

Posset wiktoriański

na 3 szklanki

 

  • 1/8 łyżeczki olejku migdałowego
  • 1/2 l mleka
  • 1/2 łyżeczki skórki otartej z cytryny
  • 1/4 szklanki cukru 1 białko
  • 1/4 szklanki brązowego rumu
  • 1/2 szklanki brandy

 

Podgrzej mleko ze skórką cytrynową, cukrem i olejkiem migdałowym. Gdy zacznie kipieć, zdejmij z ognia. Dodaj ubite na pianę białko i delikatnie wymieszaj. Na koniec wlej rum i brandy. Podaj w szklance lub porcelanowym kubku.

 Posset wiktoriański
   

Mulled cider

na 1,5 litra

 

  • 6 szklanek soku jabłkowego lub cydru
  • 1/2 butelki (375 ml) calvadosu lub applejacka (winiaku jabłkowego)
  • 3/4 szklanki brązowego cukru
  • 3 kawałki cynamonu (po 5 cm)
  • 1/2 łyżeczki goździków
  • 1/2 łyżeczki ziaren ziela angielskiego

 

Na kawałku gazy ułóż goździki, ziele angielskie i cynamon, zwiąż białą bawełnianą nitką, tak aby powstał woreczek. Wlej sok jabłkowy do emaliowanego rondla, włóż woreczek z przyprawami i wsyp cukier. Zagotuj, często mieszając. Zmniejsz ogień, podgrzewaj jeszcze 10 minut, mieszając od czasu do czasu. Wlej calvados, podgrzewaj, nie gotując, jeszcze minutę. Wyjmij woreczek z przyprawami, a napój wlej do podgrzanych kubków i podawaj póki gorący.

 Mulled cider
   

Grzane piwo po angielsku

na 2,5 litra

 

  • 6 małych jabłek
  • 6 łyżeczek brązowego cukru
  • 1/2 szklanki bardzo drobnego białego cukru
  • 1/2 łyżeczki cynamonu
  • po 1/4 łyżeczki mielonego imbiru oraz startej gałki muszkatołowej
  • po 3/4 szklanki soku pomarańczowego i żurawinowego
  • 1 l ciemnego angielskiego piwa

 

Wydrąż jabłka, usuwając gniazda nasienne, ale nie rozcinając owoców. Do środka każdego jabłka wsyp łyżeczkę brązowego cukru. Ułóż je na blasze, na dno wlej wodę do wysokości 1/2 cm. Piecz 30 minut do miękkości w temp. 175°C. Wymieszaj biały cukier i przyprawy, dodaj oba soki i piwo, podgrzewaj 15 minut, ale nie doprowadzaj do wrzenia. Gorący napój wlej do metalowej wazy do ponczu, włóż do środka upieczone jabłka. Podawaj od razu w kubkach lub szklankach z grubego szkła.

 Grzane piwo po angielsku
   

Grzane piwo po staropolsku

na 1 litr

 

  • 2 butelki (po 1/2 l) jasnego piwa
  • kawałek cynamonu
  • 3-4 goździki
  • 2-3 żółtka
  • 3-4 łyżki cukru

 

Mocno podgrzej (ale nie gotuj!) piwo z cynamonem i goździkami. Utrzyj na kremową, puszystą masę żółtka z cukrem. Powoli, stale ucierając, wlewaj do żółtkowej masy gorące piwo. Przykryj i podgrzewaj na malutkim ogniu, nie doprowadzając do wrzenia, aż napój lekko zgęstnieje.

Podawaj w porcelanowym dzbanku lub w kubkach albo filiżankach z grubego szkła. Klasycznym dodatkiem do grzanego piwa jest twaróg pokrojony w kostkę.

 

Grzane piwo po staropolsku

   

Glögg

na 2,5 litra

 

  • 1 pomarańcza
  • 1 kawałek imbiru
  • po 1 l wytrawnego i słodkiego czerwonego wina
  • 1 szklanka słodkiego wermutu
  • 1 łyżka angostury (gorzkiej wódki )
  • 20 dag rodzynek
  • nieco kardamonu
  • 5 goździków
  • 1 nieduży kawałek cynamonu
  • 150 ml wódki
  • 20 dag cukru
  • 20 dag obranych migdałów

 

Pomarańczę sparz, pokrój w plasterki. Obierz imbir. Wymieszaj wino wytrawne ze słodkim, dodaj wermut, angosturę, rodzynki, pomarańczę, kardamon, goździki, imbir i cynamon. Przykryj, odstaw na 12 godzin. Dodaj wódkę i cukier, zagotuj, mieszając. Wsyp migdały, pij od razu.

 Glögg
   

Hot Toddy

na 1 porcję

 

  • 1 łyżka miodu
  • mocna, gorąca, świeżo zaparzona herbata
  • 90 ml brandy
  • 1 plasterek cytryny

 

Bardzo gorącą herbatę wlej do wysokiej szklanki - do 3/4 wysokości. Dodaj miód, wymieszaj. Wlej brandy, wymieszaj ponownie. Wrzuć cytrynę i pij póki gorące.

 Hot Toddy
   

Bombardino

na 2/3 litra

 

  • 160 ml ajerkoniaku
  • 80 ml whisky (irlandzkiej)
  • 40 ml brandy (w oryginale Vecchia Romagna)
  • 400 ml gorącegomleka
  • szczypta cynamonu
  • 8 łyżeczek brązowego cukru
  • bita śmietana

 

Dobrze wymieszaj ajerkoniak z whisky i brandy oraz cukrem. Wlej gorące mleko, jeszcze raz wymieszaj (a najlepiej krótko ubij mikserem albo trzepaczką, którą spieniasz mleko do cappuccino). Gotowy napój wlej do szklaneczek z grubego szkła (powinny mieć po 170 ml pojemności), każdą porcję udekoruj bitą śmietaną i oprósz po wierzchu cynamonem.

Uwaga: zamiast ajerkoniaku możesz użyć likieru o nazwie bombardino, który produkuje się na południu Tyrolu. Ten likier możesz także podawać na zimno.

 Bombardino
   

Bawarka

na 1 litr

 

  • 8 żółtek
  • szczypta soli
  • 1/2 szklanki cukru 2 szklanki brązowego rumu (podgrzanego, ale nie zagotowanego)
  • 1 szklanka bardzo mocnej gorącej herbaty
  • 1 szklanka gorącego mleka

 

Utrzyj żółtka ze szczyptą soli na jasnokremową, puszystą masę. Powoli, stale ucierając, wsypuj cukier. Gdy masa zrobi się gęsta i nie będzie w niej kryształków cukru, powoli dodaj - nie przerywając ucierania! - rum, herbatę i mleko. Bawarkę wlej do wazy na poncz opłukanej gorącą wodą. Możesz podawać ją w szklankach z uszkiem lub kubkach.

 Bawarka
 

 

 

Logo24 poleca test 10 popularnych piw oraz test piw regionalnych, a także drinki, drinki z dżinem, absyntem, apéritify.

 

Za wypożycznie szkła i porcelany do sesji zdjęciowej dziękujemy sklepowi Q-FORMA z C.H. Domoteka Targówek.

 

Alkohole wypożyczyliśmy ze sklepu BALLANTINE'S przy ul. Puławskiej 22 w Warszawie

 

Inka Wrońska 

 

Opracowanie: Inka Wrońska

 

Zdjęcia: Marcin Klaban 

 

 

ZOBACZ WIDEO

Skomentuj:
Zimno, zimno...Gorąco!
Zaloguj się lub komentuj jako gość

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Polecamy