Co musisz wiedzieć o specyfikacjach audio

06.11.2013 11:38
Jak odczytać tajemnicze informacje ze sprzętu audio? Wbrew pozorom to nie takie trudne

Jak odczytać tajemnicze informacje ze sprzętu audio? Wbrew pozorom to nie takie trudne (Jiri Hera / shutterstock)

Omy, waty, decybele, impedancja, efektywność, separacja kanałów... Masz wrażenie, że dane techniczne sprzętu audio są tworzone dla akustyków i audiofilów? Stworzyliśmy poradnik, jak odczytywać tajemne informacje.

Na wstępie zaznaczamy, że te wszystkie oznaczenia są jedynie wskazówkami i wcale nie zdradzają najistotniejszego - jak sprzęt gra! Jest?trochę jak z kobietami. Te mieszczące się w kanonie piękna zawsze zwracają uwagę, lecz nie każdemu muszą się podobać...

Moc (wat [W])

wzmacniacze i amplitunery, głośniki, rzadko słuchawki

Najczęściej porównywany, ale nieco przeceniany parametr, przez wielu błędnie utożsamiany z informacją o tym, jak głośno zagra system.  Moc wyjściowa wzmacniacza określa maksymalną moc sygnału elektrycznego, jaką może wytworzyć i dostarczyć do głośnika. Z kolei moc głośnika to maksymalna moc sygnału elektrycznego, jaką może przyjąć.

Powinna być więc wyższa lub równa tej wzmacniacza (odpowiednio sinusoidalnej/lub muzycznej - o czym poniżej). Trudniej wtedy o zniszczenie sprzętu poprzez podanie zbyt silnego sygnału.

Przy zestawianiu kompletu należy wziąć pod uwagę miejsce, w którym będzie użytkowany. Większa kubatura pokoju wymaga większego ciśnienia akustycznego - aby dźwięk był wystarczająco głośny - a to wymusza zastosowanie mocniejszych wzmacniacza i głośników. Jeśli opierasz wybór wzmacniacza na jego mocy, bierz pod uwagę rzeczywistą moc sinusoidalną, zwaną też znamionową lub RMS (ang. Root Mean Square - wartość skuteczna, „prawdziwa moc”). Ta informuje o mocy sygnału, który może być podawany bez przerwy przez długi czas.

Moc impulsowa (szczytowa, ang. PMPO: Peak Music Power Output) określana jest podczas dostarczania trwających ułamki sekund sygnałów o dużej mocy, przerywanych dłuższymi przerwami. To liczba mniej istotna, ponieważ nie informuje o rzeczywistych możliwościach sprzętu. I podstępnie przykuwa uwagę potencjalnego nabywcy wysoką wartością.W przypadku słuchawek rozpiętość mocy w różnych modelach jest na tyle nieduża (0,2-0,5 W), że większość producentów w ogóle pomija ten parametr w specyfikacji.

Impedancja (om [?])

wzmacniacze i amplitunery, głośniki, słuchawki

Kolejny parametr pomagający w technicznym dopasowaniu zestawu głośnikowego do wzmacniacza.

Od strony technicznej impedancja jest opornością w odniesieniu do prądu zmiennego, czyli zależy od częstotliwości. Skomplikowane, w każdym razie zaleca się, aby kolumny i wzmacniacz miały taką samą lub zbliżoną impedancję. Wyższą mogą mieć ewentualnie głośniki.

W odwrotnym przypadku trzeba zachować szczególną ostrożność, ponieważ łatwo przekroczyć maksymalną moc wzmacniacza, co zazwyczaj kończy się uszkodzeniem sprzętu, najczęściej głośnika wysokotonowego lub obwodów we wzmacniaczu.

Impedancja nie przekłada się tu na jakość dźwięku.W przypadku słuchawek sprawa wygląda inaczej. Te o niższej impedancji, przeznaczone głównie do współpracy z komórkami i tabletami, zazwyczaj podkreślają zakres niskich tonów. Słuchawki wysokoomowe (o dużej impedancji) grają bardziej naturalnie i zapewniają lepszą reprodukcję detali w zakresie średnio-wysokotonowym.

Pasmo przenoszenia (herc [Hz])

wzmacniacze i amplitunery, odtwarzacze CD, gramofony, tunery, głośniki, słuchawki

Zakres częstotliwości sygnału, który zostanie poprawnie odtworzony przez urządzenie. Warto przypomnieć, że w pełni zdrowy, młody człowiek może usłyszeć dźwięki od?ok. 20 Hz do ok. 20 kHz.

Czy to oznacza, że wystarczy, by sprzęt zapewniał pasmo przenoszenia wyłącznie w tym zakresie? Otóż nie. Pozostałe częstotliwości (niższe od 20 Hz i wyższe od 20 kHz), choć niesłyszalne, wpływają na barwę brzmienia i zapewniają lepszą reprodukcję dźwięku, bliższą oryginałowi. Im szersze pasmo przenoszenia, tym większa szansa na lepsze jakość i brzmienie.

Stosunek sygnał/szum (decybel [dB])

wzmacniacze i amplitunery, odtwarzacze CD, gramofony, tunery, głośniki, słuchawki

Stosunek sygnał/szum (ang. SNR: Signal to Noise) informuje o tym, czy najcichsze dźwięki nie zostaną zakłócone szumem własnym urządzenia. Najczęściej daje on o sobie znać w przypadku muzyki klasycznej lub jej adaptacji elektronicznej o dużej rozpiętości dynamiki.

Całkowite zniekształcenia harmoniczne (procent [%])

wzmacniacze i amplitunery

Każde z urządzeń audio generuje zniekształcenia, czyli odkształca sygnał wyjściowy w stosunku do oryginału. Te zmienione sygnały to tzw. składowe harmoniczne, będące wielokrotnościami tonu podstawowego.

Ich zawartość określana jest mianem całkowitych zniekształceń harmonicznych (ang. THD: Total Harmonic Distortion). W przeciwieństwie do pozostałych parametrów im ta wartość mniejsza, tym lepiej. zakresie średnio-wysokotonowym.

Separacja kanałów (decybel [dB])

wzmacniacze i amplitunery, odtwarzacze CD, gramofony i tunery, głośniki, słuchawki

Odnosi się do systemów wielokanałowych. Separacja wpływa na odbierane wrażenia stereofoniczne - im większa jej wartość, tym szersza i wyraźniejsza będzie scena dźwiękowa.

W skrócie: lepiej będziesz słyszał poszczególne instrumenty. Separacja kanałów jest czasami nazywana przesłuchem. Tymczasem przesłuch jest jej przeciwieństwem (jego wartość powinna być więc jak najmniejsza).

Dynamika (decybel [dB])

wzmacniacze i amplitunery

Informuje o rozpiętości natężenia poszczególnych partii utworu, jaką jest w stanie oddać urządzenie - od najcichszych do najgłośniejszych, bez regulacji poziomu głośności oraz bez szumu przy cichych fragmentach i bez zniekształceń przy najgłośniejszych.

Przy prawidłowej słuchacz może usłyszeć wiernie zarówno np. głos świerszcza, jak i hałas mknących bolidów F1, a wszystko bez konieczności korygowania poziomu głośności. Niestety, wielu producentów pomija tak istotny parametr w specyfikacji.

Efektywność [dB/V/m]

głośniki, słuchawki, mikrofony i wkładki gramofonowe

Określana również jako skuteczność - informacja na temat zdolności wykorzystania przez przetworniki w głośnikach i słuchawkach energii elektrycznej i przetworzenia jej na akustyczną. Lub odwrotnie (mikrofony i wkładki gramofonowe).

Im sprawniejszy, lepszy głośnik, tym wyższą ma efektywność, a tym samym zapewnia wydajniejszą reprodukcję: do osiągnięcia określonej głośności wystarcza mu mniej energii. Efektywność nie przekłada się na jakość dźwięku.

Komentarze (2)
Co musisz wiedzieć o specyfikacjach audio
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • avatar

    Gość: Rafaello

    Oceniono 17 razy 9

    "Słuchawki wysokoomowe (o dużej impedancji) grają bardziej naturalnie i zapewniają lepszą reprodukcję detali w zakresie średnio-wysokotonowym."

    Słuchawki wysokoomowe (porównując modele o podobnej efektywności) wymagają wyższego napięcia zasilania niż niskoomowe, zadowalając się w zamian mniejszym prądem. (vide prawo Ohma i wzór na moc prądu elektrycznego) Oto cała różnica. Naturalność brzmienia słuchawek zależy od bardzo wielu szczegółów konstrukcyjnych zastosowanych przetworników. Wysoka impedancja cewek sama w sobie nie daje lepszej jakości.

    "Pozostałe częstotliwości (niższe od 20 Hz i wyższe od 20 kHz), choć niesłyszalne, wpływają na barwę brzmienia i zapewniają lepszą reprodukcję dźwięku, bliższą oryginałowi. Im szersze pasmo przenoszenia, tym większa szansa na lepsze jakość i brzmienie."

    Bzdura. Nikt dotąd nie zdołał czegoś takiego wykazać w profesjonalnym teście odsłuchowym. Opowiastki audiofilów kwitowane są uśmiechem politowania przez naukowców, gdyż prawdziwe testy naukowe prowadzone są zawsze na zasadzie podwójnie ślepej próby.
    Kluczowe natomiast znaczenie mają (wyrażane w dB) wartości nierównomierności charakterystyki w zakresie owych 20 Hz - 20 kHz. W przypadku słuchawek sytuacja jest tu dużo bardziej skomplikowana... Trzeba by sięgnąć po fachową literaturę, bo w dyletanckich poradnikach audiofilów o takie informacje dość trudno.

    Warto także nadmienić, że obecnie produkowany masowo sprzęt audio ma ma z reguły parametry lepsze od ludzkiego słuchu. Jedynym elementem zestawu audio, którego wybór będzie miał realny wpływ na brzmienie są słuchawki i głośniki. Przykro mi ale jakieś 99% internetowej "wiedzy" o audio to marketingowy bełkot nie poparty żadnymi naukowymi publikacjami.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

SONDA?

Jakie soczewki kontaktowe nosisz?

Polecamy