Szatan z Italii rodem

?Takiej kawy jak w Polszcze nie ma w żadnym kraju", napisał Mickiewicz. Fakt. Trudno było gdziekolwiek indziej trafić na coś tak okropnego jak nasza kawa sypana, dla niepoznaki zwana turecką. Na szczęście ostatnio wiele się zmieniło.
To zdarzyło się kiedyś we Włoszech. Podeszłam do baru, aby zamówić kawę dla siebie i znajomych. - Poproszę dwa espresso - powiedziałam grzecznie po angielsku - i jedno latte. Dostałam dwa szatany w malutkich filiżankach oraz... duży kubek mleka, z którym zupełnie nie wiedziałam, co zrobić. Od tamtej pory zawsze, kiedy mam ochotę na białą kawę, proszę o caffé latte. Lub latte macchiato albo cappuccino do śniadania. I wiem, które jest które.

 

 

espresso

ESPRESSO oznacza mniej więcej tyle co "pod ciśnieniem" (wymawiamy tak, jak piszemy, w żadnym razie nie "ekspreso"). Wymyślono je z oszczędności, aby z jak najmniejszej ilości kawy uzyskać najlepszy i najmocniejszy napar. Dziś, biorąc pod uwagę ceny ekspresów, oszczędność ta jest dość umowna. Prawdziwe espresso - 25 ml naparu - powstaje w 25 sekund z 7 g zmielonej kawy, pod ciśnieniem ok. 9 barów, w temperaturze 90°C. Robi się je wyłącznie w ekspresie ciśnieniowym. Porządnie zaparzone musi mieć na powierzchni warstwę piany (crema) w kolorze ciemnego piwa, która dokładnie pokrywa kawę. Espresso najczęściej robi się z mieszanki kawy arabiki z robustą. Robusta (ulubiona kawa Francuzów) o wysokiej zawartości kofeiny daje kawie "ciało", delikatna arabika (tę wolą Włosi) - duszę i szlachetność.

Dobre espresso ma naturalną słodycz. Warto pić je bez cukru, bo wtedy wyczuwa się aromat: trochę czekoladowy, trochę kwiatowy i cytrusowy.

Espresso zawiera mniej kofeiny i substancji drażniących niż kawa z ekspresu przelewowego.

Do espresso podaje się wodę źródlaną, nie gazowaną, miękką, nie mineralną, o temperaturze pokojowej. Wodę pije się przed pierwszym łykiem kawy dla oczyszczenia smaku, a potem między kolejnymi łykami.

 

Inne rodzaje espresso:

 

Ristretto to espresso o połowę mniejsze (15 ml), przyrządzone z tej samej ilości kawy. Popularne na południu Włoch, mocne, ma pełny smak. Warto je posłodzić.

 

Coretto to espresso plus 10-20 g alkoholu - we Włoszech jest to grappa, w Hiszpanii brandy de jerez, we Francji koniak, brandy lub calvados. Alkohol można mieszać z kawą albo wlewać do ciepłej filiżanki z resztkami pianki po kawie, lekko zamieszać i wypić jednym łykiem.

 

Doppio to podwójne espresso. Nie mylimy z espresso lungo, znanym też jako americano, bo to pojedyncze espresso "przedłużone" taką samą ilością wody. Czyli słabsze.

 

Con panna to lekko "przedłużone" espresso podane w większej filiżance z rozetą bitej śmietany na górze.

 

 

cappucino

CAPPUCCINO to espresso, gorące mleko i mleczna piana (1:1:1), czasami oprószona kakao, czekoladą lub cynamonem. Cappuccino podaje się w dużych, ogrzanych filiżankach. Dobre ma kolor kapucyńskiego habitu, stąd jego nazwa. Uwaga: cappuccino jest kawą śniadaniową, nie powinno się zamawiać jej po południu.

 

 

affogato

AFFOGATO to lody w gorącej kawie. Do filiżanki wkłada się kulkę lodów, polewa espresso i czeka, aż na wierzch wypłynie "śmietanka" z podtopionych lodów. Po wypiciu mniej więcej połowy można affogato zamieszać, aby lody połączyły się z kawą. Można wlać też nieco alkoholu, bo affogato nie jest napojem, ale deserem.

 

 

macchiato

CAFFÉ MACCHIATO LUB ESPRESSO MACCHIATO to "brudna kawa". Poplamiona mlekiem lub mleczną pianką. Czasem nazywa się ją również mini-cappuccino, choć jest pełniejsza, mocna. Podaje się ją w filiżance do espresso lub w szklaneczce z grubego szkła. W przeciwieństwie do cappuccino można zamówić ją po południu.

 

 

mocha

MOCHA (wymawiaj mokka) to wariacja na temat caffé latte. Składa się z 1/3 espresso, 2/3 gorącego mleka oraz czekolady. Do wysokiej, przezroczystej szklanki wlewa się espresso i miesza je z czekoladą (w proszku albo w syropie). Do tak przygotowanej mieszanki leje się gorące mleko. Mocha jest wynalazkiem amerykańskim, Włosi raczej jej nie pijają. Nazwa pochodzi od portu Mocha w Jemenie, skąd sprowadzano kawę o naturalnie czekoladowym smaku i zapachu.

 

 

latte machiato

LATTE MACCHIATO, czyli "brudne mleko", wymyślono dla dzieci, którym nie można było podać mocnego espresso. Ma dużo mleka, mało kofeiny, no i fajnie wygląda, bo składa się z trzech wyraźnie oddzielonych warstw. Dlatego latte macchiato zawsze podawane jest w wysokiej, przezroczystej szklance. Na samym dole znajduje się gorące mleko, na nim espresso, a na górze mleczna piana. Espresso unosi się na mleku, ponieważ ma wyższą temperaturę i mniejszą gęstość. Latte macchiato najłatwiej zrobić, wlewając do szklanki wpierw gorące mleko, potem pianę, a dopiero na końcu, cienkim strumieniem, bardzo gorącą kawę. Można je pić przez rurkę.

 

 

cafe latte

CAFÉ LATTE to nic innego jak nasza kawa z mlekiem. Jej podstawą jest espresso pojedyncze, podwójne lub przedłużone. Do ogrzanej szklanki (lub innego naczynia) najpierw wlewa się świeżo zaparzoną kawę, a na to sporą ilość bardzo gorącego mleka. Na wierzchu powinna znaleźć się niezbyt gruba warstwa mlecznej pianki. Café latte jest napojem absolutnie śniadaniowym. Przeważnie podaje się je w dużej filiżance, wąskim sporym kubku lub wysokiej szklance. Francuzi nazywają je café au lait i podają w dużych miseczkach bez uszek, które, pijąc kawę, trzyma się w obu rękach. Café latte można posypać czekoladą, kakao lub cynamonem.

 

 

frappe

FRAPPE, czyli zimną kawę z mlekiem wymyślono w Salonikach w 1957 roku. Podobno jeden z przedstawicieli firmy Nestle zamierzał jak co dzień rozpuścić kawę instant - pił tylko taką, był bowiem lojalnym pracownikiem - w gorącej wodzie i wymieszać ją z mlekiem. Wrzątku nie było, użył zatem zimnej wody, wymieszał z mlekiem w shakerze i w ten sposób powstała frappe (po francusku frapper oznacza ubijać, trząść, a jednocześnie - zamrażać). Dziś najpopularniejsza jest w Grecji, niektórzy mówią, że frappe plus papierosy to greckie śniadanie. Dobre kafejki robią dziś frappe z espresso, ale warto wiedzieć, że początki nie były aż tak szlachetne.
Więcej o: