Płodność pod kontrolą

Ona mówi: antykoncepcja. Ty myślisz: prezerwatywa. Najwyższy czas się dokształcić. Pomożemy ci bez wizyty u ginekologa. Nie musisz tam iść, by się dowiedzieć, czym różni się działanie pigułek antykoncepcyjnych od spirali.
Do czego ci to potrzebne? Po pierwsze, nie dasz się zagiąć dziewczynie, po drugie - pomyśl o tym, jak urośniesz w jej oczach, kiedy (ze zrozumieniem) rzucisz kilka fachowych określeń. No i... trudniej cię będzie "złapać na dziecko".

 

 

Metody mechaniczne

 

Prezerwatywa

 

Najlepsza przyjaciółka mężczyzn. Prosta, bezpieczna, (dość) niezawodna. Przy rozmaitości proponowanych modeli można ją nawet potraktować jako erotyczny gadżet. O czym pamiętać, by była skuteczna? Nigdy nie sprawdzaj szczelności prezerwatywy przez wlewanie do niej wody lub nadmuchiwanie - łatwo uszkodzić cienką gumkę. Zakładaj ją tylko w stanie erekcji; po wytrysku przytrzymuj palcami brzeg prezerwatywy; w razie pęknięcia gumki nie panikuj - dobrze mieć wtedy pod ręką chemiczne środki antykoncepcyjne (patrz niżej). Skuteczność prezerwatywy można zwiększyć, stosując jednocześnie środki plemnikobójcze: pianki i kremy dopochwowe. Prezeratywa znacznie też zwiększa antykoncepcyjną skuteczność tak zwanych metod naturalnych.

Uwaga: bywają osoby uczulone na lateks, z którego produkuje się prezerwatywy. Kupuj gumki tylko dobrych firm i pamiętaj, że to środek jednorazowego użytku!

 

prezerwatywa

 

Kapturki (diafragmy)

 

To takie "prezerwatywy dla pań". Są wykonane z tworzywa sztucznego, mają średnicę 2-5 cm. Zakłada się je przez pochwę na szyjkę macicy, a usuwa w ciągu kilku (do 24 godzin) po stosunku.

 

Spirala antykoncepcyjna

 

Inaczej wkładka domaciczna. Wygląda jak drucik w kształcie litery T i może być zakładana wyłącznie przez ginekologa. Wkłada się ją do szyjki macicy. Jej antykoncepcyjne działanie polega głównie na mechanicznym blokowaniu plemników. Spiralę można założyć na trzy, a nawet na pięć lat - tak długo zachowuje skuteczność. Trzeba jednak regularnie, co pół roku, poddawać się badaniom. Metoda przeznaczona dla kobiet, które już rodziły i przez kilka najbliższych lat nie zamierzają zachodzić w ciążę. Kontrowersje wywołuje mechanizm działania, niektórzy przypisują jej działanie wczesnoporonne - nie ma to jednak żadnego potwierdzenia w badaniach medycznych.

 

 

Metody naturalne

 

Zalety: umożliwiają dość dokładne poznanie fizjologii kobiety, a ich stosowanie nie jest szkodliwe dla jej zdrowia.

Wady: niewielka skuteczność. Obliczenia są niewiarygodne u kobiet w okresie dojrzewania, w czasie menopauzy, także u kobiet o nieregularnych cyklach oraz pań podatnych na zmianę rytmu płodności pod wpływem stanów psychicznych czy czynników zewnętrznych (np. klimatu, podróży).

Wszystkie wymienione metody można stosować jednocześnie.

 

Kalendarzyk małżeński

 

Korzystając ze statystki, wyznacza dni płodne kobiety. Używający tej metody wychodzą z założenia, że przeciętna kobieta, mająca regularne 28-dniowe cykle miesięczne, jest płodna pomiędzy 12. a 16. dniem cyklu (za jego początek przyjmuje się pierwszy dzień miesiączki). Wszystko OK, jeśli zakładamy, że będziemy uprawiać seks ze statystyczną kobietą. Konkretne egzemplarze mają jednak to do siebie, że lubią stanowić wyjątki. Trudno się zatem dziwić, że ta metoda bardziej sprawdza się u par, które planują dziecko niż u tych, które próbują uniknąć ciąży. Nie zmienia to faktu, że w Polsce ten sposób planowania rodziny wciąż się cieszy sporą popularnością. Jeśli twoja partnerka będzie się przy nim upierać - zachowaj dużą czujność i spróbuj połączyć go np. z użyciem prezerwatywy.

 

metoda termiczna

 

Metoda termiczna

 

Podobnie jak poprzedni sposób pozwala wyznaczyć dni płodne kobiety. Posługuje się jednak w tym celu wykresem temperatury. Wychodzi z założenia, że tuż przed owulacją (jajeczkowaniem) temperatura ciała kobiety trochę się obniża, potem zaś rośnie i utrzymuje się aż do końca cyklu na względnie stałym poziomie około 37-37,2°C. Aby jednak dokładnie określić rytm płodności, trzeba być niezwykle skrupulatnym - mierzyć temperaturę codziennie o tej samej porze (najlepiej rano, po obudzeniu się, a jeszcze przed wstaniem z łóżka), w pochwie, zawsze tym samym termometrem. No i trzeba rysować wykresy. Niestety, metoda nie jest odporna na wahnięcia temperatury związane z infekcjami czy zwykłym zmęczeniem.

 

Metoda Billingsów

 

Opiera się na obserwacji śluzu pochwowego, który się zmienia w czasie cyklu miesięcznego. Opanowanie tej metody nie jest trudne, choć dla panów, którzy wolą nie myśleć o swych partnerkach w kategoriach śluzu, krwi i innych wydzielin może być nieco odstręczające. Co zaś do skuteczności metody - uwaga! Obraz mogą zaburzać rozmaite infekcje, które zmieniają śluz.

 

Jak niechcący począć?

 

Metody hormonalne

 

Pigułki antykoncepcyjne

 

Należą do najskuteczniejszych metod sterowania płodnością. Ich działanie polega na blokowaniu jajeczkowania, zmianie śluzu szyjkowego na nieprzenikalny dla plemników i utrudnianiu transportu komórki jajowej. Poza działaniem antykoncepcyjnym najnowsze generacje pigułek mają inne pozytywne oddziaływania: chronią przed chorobami nowotworowymi, endometriozą, torbielami, regulują miesiączki, łagodzą lub znoszą objawy zespołu przedmiesiączkowego.

Nie ma jednak róży bez kolców: pigułki mogą wywoływać zespoły depresyjne, zaburzenia czynności wątroby i układu krążenia itp. Nie powinny stosować ich kobiety cierpiące na choroby układu krążenia, panie, u których w bliskiej rodzinie były przypadki nowotworów piersi. Przeciwwskazaniem do ich używania są też choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego, cukrzyca, wysokie stężenie cholesterolu. Pigułkę zawsze powinien dobrać lekarz, któremu trzeba wyspowiadać się ze wszystkich dolegliwości oraz opowiedzieć o innych zażywanych lekach, bo niektóre z nich zmniejszają skuteczność działania tabletki. Pigułka nie jest dla zapominalskich - trzeba ją łykać raz dziennie, o tej samej godzinie przez 21 dni. Potem następuje tydzień przerwy, w czasie którego kobieta dostaje krwawienia podobnego do miesiączki. Przez cały ten czas jest zabezpieczona przed zajściem w ciążę. Wygoda pigułki polega także na tym, że z jej pomocą można "sterować" terminem krwawienia. Pigułek jest bardzo wiele - mechanizm działania tzw. pigułki trójfazowej różni się na przykład od minipigułki. Ta różnorodność pozwala na dobranie preparatu do indywidualnych potrzeb kobiety. Ba! Nawet panie karmiące piersią mogą używać odpowiednich pigułek (przypominam tu bowiem, że wbrew powszechnemu przekonaniu samo karmienie piersią nie stanowi ochrony przed zajściem w ciążę). Gdy zapomnimy połknąć pigułkę - po 12 godzinach stężenie hormonów we krwi spada tak, że tracimy ochronę antykoncepcyjną.

 

pigułka

 

Plastry

 

Dobra alternatywa dla pań stosujących pigułkę antykoncepcyjną. Raz w tygodniu nakleja się plaster, z którego uwalniane są przez skórę hormony. Biorąc pod uwagę, że w ciągu jednego miesiąca kobieta ma szansę 21 razy zapomnieć o tabletce (tyle jest ich w opakowaniu), naklejanie plastra z hormonami raz w tygodniu wydaje się o niebo pewniejsze. Jako zaletę antykoncepcji przezskórnej wymienia się też omijanie układu pokarmowego - specjaliści podkreślają, że długotrwałe doustne stosowanie estrogenów (hormonów żeńskich) nie pozostaje bez wpływu na wątrobę. Ostatnio pojawiły się jednak doniesienia, że plastry zwiększają ryzyko choroby zakrzepowej. Inna wada: plaster lubi się odklejać. Gdy tego nie zauważysz, grozi ci wpadka! Kobieta może przyklejać plaster na brzuchu, pośladkach i górnych części ciała. Za każdym razem powinno to być jednak inne miejsce.

Nie wolno plastra przyklejać na piersiach ani nosić w czasie miesiączki.

 

Zastrzyki hormonalne

 

Hormony podawane są w zastrzyku zwykle raz na miesiąc. Metoda pewna, ale droga. Podobnie jak implanty podskórne - kapsułki, z których wolno uwalniają się hormony. W Polsce niezbyt popularne.

 

 

Metody chemiczne

 

Wady: nie mogą stosować ich osoby podatne na uczulenia. Niektórzy mężczyźni twierdzą, że te środki powodują pieczenie. Kobieta po zastosowaniu tej metody antykoncepcji nie powinna się podmywać, najlepiej wziąć prysznic. Nie należy ich stosować w przypadku uprawiania seksu oralnego.

Zalety: mają działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne.

 

Środki dopochwowe

 

To globulki, pianki i kremy. Jakkolwiek okropnie by to nie brzmiało, mają działanie plemnikobójcze. Wszystkie te środki powinny być wprowadzane głęboko do pochwy na kilka lub kilkanaście minut przed stosunkiem. Pod wpływem ciepła i wilgoci rozpuszczają się. Kiedy macie zamiar kochać się kilka razy z rzędu - trzeba je stosować za każdym razem.

 

 

Inne:

 

Stosunek przerywany

 

Niestety, bardzo popularny i... najbardziej zawodny. Mało który facet zdaje sobie bowiem sprawę, że jeszcze przed wytryskiem może wydostać się kilka kropel nasienia. A gdy zrobi się naprawdę gorąco, zawsze może też was zaskoczyć niekontrolowany wytrysk. Poza tym pomyślcie - co to za frajda?

 

Orgazm bez wytrysku

 

To naprawdę możliwe. Tak przynajmniej twierdzą poradniki Kamasutry czy innych miłosnych technik Dalekiego Wschodu. Jeśli jednak nawet opanujecie tę sztukę, nie próbujcie jej stosować jako metody zapobiegania ciąży - z tych samych przyczyn, jakie wymieniliśmy w przypadku stosunku przerywanego.

 

Sterylizacja (wazektomia)

 

Podwiązanie lub przecięcie jajowodów u kobiet lub nasieniowodów u mężczyzn, prowadzące do niepłodności. W Polsce jest nielegalna.

 

Pigułka "po"

 

Wbrew powszechnemu mniemaniu nie usuwa ciąży, a jedynie jej zapobiega. Podobnie jak pigułki antykoncepcyjne zawiera syntetyczny odpowiednik żeńskiego hormonu: progesteronu. Dużą jego dawkę. Zastosowanie tej pigułki daje kobiecie około 97 proc. pewności, że nie zajdzie w ciążę. Dużo zależy jednak od tego, jak szybko po stosunku ją zażyje. Antykoncepcja "po" jest możliwa dlatego, że do zapłodnienia nie dochodzi podczas stosunku, ale kilkanaście godzin później. Jeśli uda się zażyć tabletkę w ciągu godziny po stosunku, to jedna wystarczy. Gdy upłynie dłuższy czas (ale nie więcej niż 72 godziny) kobieta powinna wziąć dwie. Problemem jest zwykle znalezienie w krótkim czasie lekarza, który zapisze tabletkę. Środki uboczne - duża dawka hormonu może spowodować nudności, wymioty, bóle głowy i brzucha. Uwaga: tabletka nie będzie miała negatywnych skutków dla rozwoju dziecka, jeśli okaże się, że wzięła ją kobieta w ciąży. Nie doprowadzi też do poronienia.

 

Antykoncepcja po porodzie

 

Wskaźnik Pearla

 

Do oceniania skuteczności metod antykoncepcyjnych służy tak zwany wskaźnik Pearla. Określa on liczbę kobiet, które zaszły w ciążę spośród stu stosujących daną metodę antykoncepcyjną w ciągu jednego roku.

Jeśli czegoś zaniedbamy (nie będziemy skrupulatnie przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących stosowania danej metody dla poszczególnych metod antykoncepcji), wskaźnik Pearla dla danej metody dramatycznie się zmieni.

Poniżej przedstawiamy wartości wskaźnika przy skrupulatnym przestrzeganiu wszystkich zaleceń dotyczących stosowania danej metody antykoncepcji (w kolejności od najbardziej do najmniej skutecznego środka).

 

Metoda antykoncepcyjna

Przestrzeganie zaleceń

Nieprzestrzeganie zaleceń

     

Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe

0,1-0,2 6,0-8,0
     

Zastrzyki hormonalne

0,3 0,3
     

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe

0,5 1,0
     

Antykoncepcyjna wkładka domaciczna (spirala)

0,6 0,8
     

Środki plemnikobójcze

2,0-6,0 26,0
     

Prezerwatywa męska

3,0-3,9 14,0
     

Stosunek przerywany

4,0-15,0 19,0-28,0
     

Metody okresowej abstynencji

1,0-9,0 18,0-35
     

Współżycie bez zabezpieczenia

60-85 60-85

 

 

Tekst: Olga Woźniak, "Przekrój"

 

Zdjęcia: Shutterstock

 

Czytaj opinie w serwisie Znam.to:


 

Więcej o: