Czysta rozkosz - test czystych wódek

04.04.2016 13:27
Polska, ojczyzna wódki. Kraj, w którym nie można wyobrazić sobie wesela bez tego trunku, a Polacy - wstyd! - wódkę mrożą, zabijają jej smak, piją szybko, na raz. Tymczasem wódka to trunek wykwintny, aromaty w nim bogate, jakich niejedna brandy czy whisky mogą tylko pozazdrościć. Razem z ekspertami z Warszawskiego Domu Wódki przetestowałem 10 wódek. Ciężka to była praca, ale jakże przyjemna! Oto efekt!
1 1989, produkcja wódki żytniej w Warszawskich Zakładach Przemysłu Spirytusowego (fot. Piotr Wójcik / Agencja Gazeta) 1989, produkcja wódki żytniej w Warszawskich Zakładach Przemysłu Spirytusowego (fot. Piotr Wójcik / Agencja Gazeta) fot. Piotr Wójcik / Agencja Gazeta

Ale najpierw trochę historii...

XX w. p.n.e.
Starożytni poznają proces destylacji. Naukowcy się spierają, czy pierwsi byli Chińczycy, Egipcjanie czy mieszkańcy Mezopotamii. Wiadomo natomiast, że destylowano balsamy, perfumy i esencje lecznicze.

III w.
Mniej więcej wtedy pojawia się alembik, wydajniejsze urządzenie do destylacji.

XIII/XIV w.
Technika produkcji mocnych trunków trafia do Polski, prawdopodobnie za pośrednictwem kupców arabskich lub włoskich.

Ok. 1400 r.
W Niemczech wynaleziono technikę destylacji alkoholu ze zbóż.

1405 r.
Po raz pierwszy w dokumentach - sądowych zapiskach z Sandomierza - pojawia się słowo "wódka". Oznaczało wtedy mocny alkohol, który traktowano jako lekarstwo.

XVI-XVII w.
Wódka (zwana okowitą lub gorzałką) staje się coraz bardziej popularna. Najczęściej pijano jednak wódki kolorowe, smakowe. Polska jest europejskim potentatem i eksporterem wódek.

XVIII w.
Pojawiają się pierwsze wódki ziemniaczane.

1782 r.
Rodzina Baczewskich we Lwowie zakłada pierwszą na świecie destylarnię przemysłową.

XIX w.
Wódka przestaje być trunkiem dla bogatych. Wynalezienie wydajnych aparatów destylacyjnych oraz masowa uprawa ziemniaków powodują, że produkcja wódki rośnie.

Lata 50. XX w.
W Stanach Zjednoczonych stają się modne koktajle na bazie wódki. Początek światowej kariery wódki.

2012 r.
Sejm przyjmuje definicję "polskiej wódki" - alkoholu produkowanego z polskich zbóż lub ziemniaków.

2  Od stycznia 2013 roku zostało wprowadzone oznaczenie 'Polska Wódka/Polish Vodka', które ma być gwarantem wódczanej 'tożsamości narodowej'	(fot. Jakub Orzechowski / Agencja Gazeta) Od stycznia 2013 roku zostało wprowadzone oznaczenie 'Polska Wódka/Polish Vodka', które ma być gwarantem wódczanej 'tożsamości narodowej' (fot. Jakub Orzechowski / Agencja Gazeta) fot. Jakub Orzechowski / Agencja Gazeta

Jak podawać wódkę?

1. Na stół możesz postawić butelkę, tak jakbyś podawał wino.

2. Możesz też wstawić butelkę do wiaderka (coolera), napełnionego wodą z kilkoma kostkami lodu - nie za dużo, nie chcesz - i nie powinieneś - wódki za mocno schłodzić.

3. Wódka powinna mieć temperaturę 7-10 st. C. Nie mroź jej, tylko włóż na górną półkę lodówki i wyjmij jakiś kwadrans przed podaniem.

UWAGA! Wyjątkiem są wódki poddane jednokrotnej destylacji (np. Młody Ziemniak). Takie trunki podawaj w temperaturze pokojowej.

4. Do degustacji używaj kieliszków typu sniffer (tulipan), jak do grappy. Nadają się do degustacji oraz wyglądają elegancko. Do picia weź kieliszki na stópce, żeby dłonią nie ogrzać trunku.

5. Jeśli pijesz różne wódki, postaw na stół miseczkę z ziarnami kawy. Wąchaj je, żeby oczyścić receptory węchowe. Kubki smakowe przepłukuj wodą niegazowaną w temperaturze pokojowej.

6. W czasie eleganckiej kolacji, wódkę uzupełniasz jak wino - stajesz za gościem po jego prawej stronie i nalewasz do kieliszka. Na nieformalnym spotkaniu z kumplami - róbta co chceta. Choć trochę szyku zawsze wygląda fajnie!

3 Degustacja wódki Degustacja wódki Fot. Michał Mutor

Jak degustować wódkę

1. Powąchaj wódkę. Nos trzymaj jakieś 5 do 8 cm od krawędzi kieliszka, żeby nie porazić receptorów węchowych. Wódka to mocny alkohol!

2. Weź mały łyk, przepłucz nim dokładnie usta, tak by wódka rozeszła się po podniebieniu, policzkach i języku.

3. Przełknij, odczekaj, aż smaki wybrzmią.

4. Dolej odrobinę wody, możesz zanurzyć palec w szklance z wodą i strząsnąć kilka kropli do wódki. Wystarczy! Ta odrobina wody "otwiera" trunek.

5. Znów powąchaj i znów spróbuj, zobaczysz, że aromaty i smaki się zmienią.

CZEGO OCZEKIWAĆ OD WÓDKI?
Smak wódki zależy od liczby destylacji, sposobu filtracji oraz od surowców. W dużym skrócie czego możesz się spodziewać w kieliszku:

- ziemniaczana: kremowa, smaki skrobiowe, świeżość, aromaty cytrusów
- żytnia: ostra, charakterna
- pszenica: słodycz
- pszenżyto: pomiędzy pszenicą a żytem, ale w kierunku słodyczy
- jęczmień: pomiędzy pszenicą a żytem, ale w kierunku ostrości

UWAGA! Wódki kupażowane (z różnych surowców) są zazwyczaj bardziej zbalansowane, czerpią coś z każdego surowca.

4 Kac po imprezie potrafi popsuć nawet najpiękniejszy poranek Kac po imprezie potrafi popsuć nawet najpiękniejszy poranek Fot. Shutterstock

Przechodząc do testu...

Zanim złośliwie, drogi czytelniku, skomentujesz, że efektem  testu był kac, uprzedzę cię: kaca nie było. Bo ogólna zasada mówi, że im alkohol klarowniejszy, tym mniejsza szansa na kaca. A czysta wódka jest najczystszym trunkiem, jaki można sobie wyobrazić. Dorzucę jeszcze kilka rad, jak uniknąć kaca:

1. PIJ ROZSĄDNIE. Sam znasz granice
2. PIJ WODĘ. Mniej więcej 200-250ml niegazowanej wody na kieliszek wódki.
3. JEDZ, PRZEKĄSZAJ, NIE PIJ NA PUSTY ŻOŁĄDEK. Dodatkowy plus jeśli zakąska jest tłusta.

OD CZEGO ZALEŻY CENA WÓDKI?
Pamiętaj: tania wódka może być bardzo dobra. Na cenę wpływa bowiem nie tylko jakość surowca oraz materiały użyte do filtrowania, ale również butelka - wódki z wyższej półki cenowej mają eleganckie, drogie w produkcji opakowania. W skrócie: droga wódka zapewne będzie bardzo dobra, ale tania również może taka być.

5 Żołądkowa Gorzka Żołądkowa Gorzka Fot. materiały prasowe

Żołądkowa Gorzka Czysta De Luxe

SUROWIEC: kupaż (mieszanka zbóż)
DESTYLACJA: 3-krotna
FILTRACJA: 5-krotna
CENA: 32 zł/0,7l

Zapach nienachalny, czuć aromat chlebowy charakterystyczny dla wódek zbożowych. Przyjemnie owocowa. W smaku w pierwszym kontakcie intensywna, potem łagodna, na finiszu odrobinę goryczy. Wyczuwalne owoce (spieraliśmy się, czy to czereśnia czy porzeczka). Pojawia się dużo słodyczy z pszenicy.

6 Stumbras Stumbras Fot. materiały prasowe

Stumbras Centenery

SUROWIEC: pszenżyto
DESTYLACJA: 3-krotna
FILTRACJA: 6-krotna
CENA: 39 zł/0,7l

Zapach odświeżający, jakby nadmorskiego wiatru, z nutą skórki cytrynowej. W smaku ostrzejsza, ale i słodsza od poprzedniej. W pierwszym kontakcie łagodna, potem pokazuje pazur. Smak alkoholu mocniej wyczuwalny, po dodaniu wody staje się słodka. Finisz znowu zadziorny. Odświeżająca. Ciekawostka: w każdej butelce jest - ręcznie wkładany - kłos pszenżyta.

7 Palace Palace Fot. materiały prasowe

Palace

SUROWIEC: ziemniaki
DESTYLACJA: 2-krotna
FILTRACJA: 2-krotna
CENA: 24 zł/0,5l

Zapach łagodny, orzeźwiający, wyczuwalne ziemniaki, ale i cytrusy. Smak na początku zaskakująco alkoholowy, potem łagodny i słodki. Pojawiają się pikantne nuty zielonego pieprzu. Smak ciekawie rozlewa się po języku, podniebieniu i policzkach. Długi finisz. Zgodnie stwierdziliśmy, że lepsza jest bez wody.

8 Extra Żytnia Extra Żytnia Fot. materiały prasowe

Extra Żytnia

SUROWIEC: żyto
DESTYLACJA: b.d.
FILTRACJA: b.d.
CENA: 32 zł/0,7l

Zapach zaskakująco łagodny, ale wyrazisty. W smaku charakterna, niewiele słodyczy, za to pojawiają się nuty waniliowe i pieprzne. Przy przełykaniu czuć moc alkoholu, finisz goryczkowy. Z wodą zapach i smak stają się agresywniejsze, ale nuty pieprzowe są wyraźniejsze, wanilia na finiszu. Określiliśmy ją jako "sarmacką" i "taki z niej chuligan". Męska i zadziorna.

9 Smirnoff Smirnoff Fot. materiały prasowe

Smirnoff Black

SUROWIEC: kupaż (mieszanka zbóż)
DESTYLACJA: 4-krotna, ostatnia w miedzianych alembikach
FILTRACJA: 1-krotna
CENA: 45 zł/0,7l

Zaskakujący, owocowy zapach. Wyczuwalna mirabelka i pigwa. W smaku bardzo owocowa, czuć winogrona, sok winogronowy i śliwki. Mocne skojarzenia z dobra grappą. Z wodą staje się agresywniejsza, zatraca nuty owocowe, pojawia się lekka goryczka i posmak kardamonu. Jakby smak przegryzionej pestki pomarańczy.

10 Norvegia Norvegia Fot. materiały prasowe

Norvegia

SUROWIEC: ziemniaki, woda z lodowca
DESTYLACJA: 5-krotna
FILTRACJA: niefiltrowana
CENA: 49 zł/0,7l

Zapach świeży, agresywniejszy i mniej owocowy niż w Palace. W smaku pojawiają się cytrusy, choć aromaty wódczane są intensywne. Odświeżająca. Na dziąsłach czuć wyraźną pieprzność, na języku nienachalna goryczka. Po dodaniu wody pojawia się nuta słonego karmelu, ale finisz jakby ciut zbyt długi. Wódka harmonijna, ale skomplikowana, warto próbować jej dłużej, wtedy odkrywa się kolejne smaki.

11 Finlandia Finlandia Fot. materiały prasowe

Finlandia

SUROWIEC: jęczmień, woda z lodowca
DESTYLACJA: 7-krotna
FILTRACJA: niefiltrowana
CENA: 43 zł/0,7l

W zapachu ziemista słodycz. Smak na początku męski, zdecydowany, potem się wygładza. Jest lekko pikantna, lekko słodka, zbalansowana. Mocno zbożowa. Po dodaniu wody zapach odświeżający, lekko cytrusowy. W smaku robi się intensywniejsza, bardziej alkoholowa, ale pojawia się słodycz miodu i cierpkość zielonego jabłka. Intensywny aromat jęczmienia. Zgodziliśmy się, że z wodą jest ciekawsza.

12 Belvedere Belvedere Fot. materiały prasowe

Belvedere Unfiltered

SUROWIEC: żyto
DESTYLACJA: 4-krotna
FILTRACJA: 3-krotna
CENA: 160 zł/0,7l

W zapachu mnóstwo świeżości, owocowej kwaskowości, aromatów łąkowych, jakby morskiej bryzy, ale i ostrości żyta. W smaku delikatna, gładka, wyczuwalny pieczony chleb i orzechy, mało ostrości. Woda osłabia zapach, ale w smaku pojawia się bita śmietana i migdały. Krótki finisz, wódka pracuje na języku, nie na podniebieniu.

13 Grey Goose Grey Goose Fot. materiały prasowe

Grey Goose

SUROWIEC: pszenica ozima, woda z Masywu Centralnego
DESTYLACJA: 1-krotna
FILTRACJA: niefiltrowana
CENA: 163 zł/0,7l

Zapach określiliśmy jako muskularny, dość ostry, świeży, ale i słodki. Smak zadziorny, czuć alkohol, słodycz, zboże, kwaskowość. Po wodzie w zapachu pojawiają się nuty cytrusowe. Na języku robi się niebywale gładka, pojawia się mnóstwo cytrusów, pozostawia przyjemny posmak na języku. Zbalansowana, ale zdecydowana.

14 Młody Ziemniak Młody Ziemniak Fot. materiały prasowe

Młody Ziemniak Vineta, 2014 r.

SUROWIEC: ziemniaki z odmiany vineta
DESTYLACJA: 1-krotna
FILTRACJA: niefiltrowana
CENA: 179 zł/0,7l

Piękna wódka. Jest w zapachu skrobia, są owoce: śliwa i gruszka. Skojarzenia z dobrym bimbrem, słabszą śliwowicą, rakiją. Zapach kremowy, ale obiecuje kopa. W smaku na początku ostra, potem bajecznie kremowa. Nie jest agresywna, ale czuć moc. Mnóstwo owoców i słodyczy ze skrobiowym posmakiem. Po dodaniu wody zapach łagodnieje. Smak staje się bardziej bimbrowaty (ale pozytywnie), pojawia się odrobina goryczki, biały pieprz, mnie owoców. Uznaliśmy, że bez wody jest bogatsza.

15 Tatar Tatar Fot. Michał Mutor

Przekąska dla fanów mięsa

TATAR WOŁOWY

Składniki:
- 500g wołowiny
- 100g ogórków konserwowych
- 100g grzybów marynowanych (najlepiej borowików lub podgrzybków)
- 1 mała cebula (lub szalotka)
- maggi, sól, czarny pieprz
- 2 łyżki musztardy
- 4 łyżki oleju
- 4 szproty lub sardynki w oleju
- 4 żółtka

Przygotowanie:
Najambitniejszy jest tatar skrobany lub siekany, ale wrzuć na luz, zmiel mięso, też będzie dobrze. Ogórki, grzyby i cebulę posiekaj w drobną kostkę. Mięso dopraw maggi, solą i pieprzem. Uważaj, żeby nie przesolić, pamiętaj, że maggi też jest słona! Wymieszaj je z musztardą i olejem. Podaj tatara na talerzu z żółtkiem na środku, obok połóż cebulę, ogórka, grzyby i ryby w oleju.

16 Śledź Śledź Fot. Michał Mutor

Przekąska dla fanów śledzi

ŚLEDŹ

Składniki:
- szczypta mielonego kardamonu
- 1/4 łyżeczki kminu rzymskiego
- 1/6 łyżeczki gałki muszkatołowej
- 1/4 łyżeczki mielonych goździków
- 1/4 łyżeczki pokruszonych ziaren kolendry
- 200ml oleju (najlepiej lnianego)
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- 1 średnia cebula cukrowa
- sól i czarny pieprz (najlepiej grubo kruszony/mielony)
- 1 cytryna
- 4 filety śledziowe
- razowy chleb z kminkiem (jeśli chcesz)

Przygotowanie:
Wrzuć na rozgrzaną patelnię kardamon, kmin, gałkę muszkatołową, goździki i kolendrę. Praż przez chwilę, przesyp do miseczki i ostudź. Dodaj do przypraw olej, natkę pietruszki i pokrojoną cebulę. Przypraw solą i pieprzem. Otrzyj skórkę z cytryny i wyciśnij z niej sok. Dodaj do przypraw, wymieszaj. Do tej zalewy włóż filety śledziowe. Odstaw na 3-4 godziny, potem możesz podawać. Dobrze pasować będzie razowy chleb z kminkiem.

Komentarze (1)
Czysta rozkosz - test czystych wódek
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • avatar

    nostradrianus

    Oceniono 3 razy 1

    Artykuł jak sprzed 3lat ale tam panowie ocenialiście wódeczki w punktach i byliście bardziej krytyczni do wódek stołowych. Ja bym życzył sobie takich ocen i testów więcej wódek zwłaszcza tych z górnej półki na które nas nie zawsze stać by wszystkie testować. P.S.Każdy z nas wie jak Żytnia pali a Żubrówka niedobra

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX