FC Upadek - 10 klubów z przeszłością

Kibice zwykle optymistycznie patrzą w przyszłość. Ale niektórym pozostaje tylko polerowanie śniedziejących medali i pucharów. Oto nasz subiektywny przegląd zespołów, które moment chwały mają już za sobą.

Stade de Reims

fc,piłka,futbol, Stade de ReimsW czasach dominacji Realu Madryt jednym z najtrudniejszych przeciwników "Królewskich" był zespół z Szampanii. Stade de Reims w latach 50. był piłkarską potęgą. Drużyna zdobyła sześć mistrzostw i dwa puchary Francji. Dwa razy byli tuż-tuż od zdobycia najcenniejszego trofeum w europejskiej piłce. Za każdym razem na drodze stawał Real. W 1956 r. w Reims grał wspaniały rozgrywający Raymond Kopa, de domo Kopaczewski. Finał pucharu odbywał się w Paryżu, uskrzydleni dopingiem rodaków Francuzi po 10 min meczu prowadzili już 2:0. "Królewscy" doprowadzili do remisu, Reims znów wyszło na prowadzenie, ale w końcu przegrało 4:3. Kopa tak bardzo chciał zdobyć puchar, że w następnym sezonie grał już w Madrycie.

fc,piłka,futbol, Zoltán Hercegfalvi, Stade de ReimsWtedy w Stade de Reims rolę lidera przejął chyba jeszcze lepszy gracz, czyli Just Fontaine. To on na mundialu w 1958 r. strzelił dla reprezentacji Francji aż 13 goli - do dziś niepobity rekord. Fontaine poprowadził klub do podwójnej korony i do kolejnego finału Pucharu Mistrzów. Niestety, tam znowu czekał Real, który tym razem gładko wygrał 2:0.

Potem już nie było tak pięknie. Powrót Kopy dał jeszcze dwa tytuły mistrzowskie. Później kolekcja trofeów wzbogaciła się tylko o superpuchar Francji. W 1979 r. Stade de Reims spadło po raz kolejny i od tej pory gra albo w drugiej, albo w trzeciej lidze. Na początku lat 90. klub zbankrutował i musiał grać nawet w rozgrywkach amatorskich. Obecnie wrócił do drugiej ligi.

Pro Vercelli

fc,piłka,futbol, Pro Vercelli

fc,piłka,futbol, Pro Vercelli

 

 

 

 

 

 

Siedmiokrotny mistrz Włoch z 45-tysięcznego piemonckiego miasteczka. I wyrzut sumienia wszystkich kibiców Interu Mediolan. Ale po kolei. Piłkarska sekcja klubu Societ? Ginnastica Pro Vercelli powstała w 1903 r. Zespół z Piemontu w ciągu czterech lat przebił się jednak do pierwszej ligi i zdobył swoje dwa pierwsze mistrzostwa Włoch. Pro Vercelli jako pierwszy zespół w Italii poświęciło czas na doskonalenie taktyki i zatrudniło specjalistów od przygotowania fizycznego. O klasie zespołu świadczy fakt, że w 1910 r. w reprezentacji Włoch grało dziewięciu zawodników tego klubu, z czego ośmiu urodziło się w Vercelli lub bliskiej okolicy!

fc,piłka,futbol, Pro Vercelli

Dominacja Pro Vercelli została jednak przerwana. W sezonie 1909-10, po ostatniej 16. kolejce, Pro Vercelli i Inter miały tyle samo punktów. Pro Vercelli miało jednak lepszy bilans bramkowy - według regulaminu dawało mu to trzecie z rzędu mistrzostwo. Ale federacja piłkarska - prawdopodobnie w porozumieniu z Interem - uznała, że potrzebny jest dodatkowy mecz decydujący o tytule. I wyznaczyło jego termin na 24 kwietnia - choć wtedy połowa pierwszego składu Piemontczyków miała grać w turnieju wojskowym. Protesty na nic się zdały. Działacze Pro Vercelli unieśli się honorem i wystawili do meczu czwarty skład, w którym grały nawet 10-letnie dzieciaki. Inter wygrał 10:3 i zdobył swój pierwszy tytuł mistrzowski. Nie ukrywajmy - w haniebny sposób.

Pro Vercelli dyszało żądzą zemsty. W kolejnych trzech sezonach było bezkonkurencyjne, na początku lat 20. dorzuciło kolejne dwa mistrzostwa, ale to było wszystko, na co stać było klub z małego miasteczka. Zaczął się jego powolny upadek, spadek do drugiej ligi, powrót, znów spadek... Obecnie Pro Vercelli gra w czwartej lidze, po zmianach właścicieli pod nazwą FC Pro Vercelli 1892.

 

fc,piłka,futbol, Pro Vercelli

West Auckland Town FC

fc,piłka,futbol, West Auckland Town

fc,piłka,futbol, West Auckland Town ,pucha,"ir Thomas Lipton Trophy

 

 

 

Klubowy mistrz świata z 1909 i 1911 r. Ale nic dziwnego, że o nim nie słyszeliście, bo gra w angielskiej Northern Football League, czyli dziewiątej lidze. Zresztą sto lat temu to też był półamatorski górniczy zespół. Międzynarodowy triumf zawdzięcza sir Liptonowi (temu od herbaty), który ufundował trofeum piłkarskie. Turniej w Turynie nazwał nieskromnie: "Sir Thomas Lipton Trophy" i zaprosił na niego drużyny z Włoch, Niemiec, Szwajcarii i Anglii. Ponoć chciał zobaczyć Arsenal, który nosił wtedy nazwę Woolwich Arsenal, ale zapisał sekretarce tylko skrót: "WA". A ta wysłała zaproszenie do West Auckland. Górnicy przyjechali, pokonali Stuttgarter Sportfreunde oraz FC Winterthur i wrócili do Anglii z pucharem. Dwa lata później dokopali Juventusowi 6:1. Puchar zdobyli na własność.

fc,piłka,futbol, puchar,Sir Thomas Lipton TrophyTriumf nie wyszedł im na dobre. Wyjazd do Włoch był drogi i klub rozwiązano, a puchar sprzedano właścicielce lokalnego pubu. Dwa lata później zespół został reaktywowany, ale puchar odkupiono dopiero w 1960 r. Górnicy cieszyli się nim do 1994 r. - wtedy trofeum skradziono. W 2009 r. piłkarze West Auckland pojechali z jego repliką do Turynu na mecz z Juventusem z okazji 100-lecia Sir Thomas Lipton Trophy. Przegrali mecz 7:1 (z juniorami!), a w dodatku musieli zapłacić za hotel i bilety na stadion dla działaczy, a przedstawiciele Juve dali im w prezencie... dwie książki o kwiatach.

fc,piłka,futbol, West Auckland Town

Nottingham Forest

fc,piłka,futbol, Nottingham ForestKibice żyjący w epoce Ligi Mistrzów przyjęli za oczywistość, że obrona Pucharu Europy jest prawie niemożliwa, nawet niesamowita Barcelona nie dała rady. Warto więc przypomnieć sobie drużynę, która choć Barceloną nie była, zdobyła to trofeum dwa razy z rzędu. Nottingham Forest europejski szczyt zdobył w 1979 (1:0 z Malmö FF) i 1980 r. (1:0 z Hamburger SV). Mistrzostwo w 1978 r., które pozwoliło Forestowi grać w Pucharze Mistrzów Krajowych, klub zdobył w pierwszym sezonie po awansie z drugiej ligi! fc,piłka,futbol, Nottingham Forest

 

 

 

W bramce Forestu stał wtedy legendarny Peter Shilton (125-krotny reprezentant Anglii), a w polu szalał wybitny szkocki pomocnik Archie Gemmil (strzelec cudnej urody bramki w meczu z Holandią na mistrzostwach świata w 1978 r.). W sezonie 1983-84 Forest miał jeszcze szansę na zdobycie Pucharu UEFA, ale odpadł w półfinale z Anderlechtem Bruksela. Kilka lat później jeden z belgijskich działaczy przyznał, że sędzia rewanżowego spotkania był przekupiony.

Te sukcesy Nottingham zawdzięczał "najlepszemu angielskiemu trenerowi, który nie prowadził reprezentacji", czyli Brianowi Cloughowi. To ten facet, który kilka lat wcześniej podpadł Polakom, gdy nazwał Jana Tomaszewskiego klaunem. Trenował Forest aż do 1993 r. Oprócz mistrzostwa Anglii i dwóch Pucharów Europy zdobył jeszcze z klubem cztery Puchary Ligi i dwa razy wygrał Full Members Cup (turniej, który utworzono na czas, gdy angielskie drużyny nie mogły grać w europejskich pucharach po tragedii na Heysel). W 1993 r. opuścił jednak drużynę, która spadła do drugiej ligi. Potem rozpoczął się powolny upadek zespołu, aż w 2005 r. Forest stał się pierwszym w historii europejskiej piłki zdobywcą Pucharu Europy, który spadł do trzeciej ligi. Dwa lata później udało się powrócić jeden poziom wyżej, ale walka o angielską Premiership cały czas trwa.

fc,piłka,futbol, Nottingham Forest

Szombierki Bytom

fc,piłka,futbol, Szombierki BytomSiwizna zaczęła już chyba przyprószać skronie kibiców, którzy pamiętają pierwsze - i w przewidywalnej przyszłości ostatnie - mistrzostwo Polski zdobyte przez ten górniczy klub. To był 1980 r. Po tym sukcesie w Pucharze Mistrzów Krajowych Szombierki wyeliminowały turecki Trabzonspor, żeby odpaść w 1/8 turnieju z CSKA Sofia. W 1981 r. zespół z Bytomia zdobył trzecie miejsce w lidze, a w Pucharze UEFA odpadł z Feyenoordem Rotterdam. I tyle by było lat świetnych. A jeszcze na przełomie lat 80. i 90. Szombierki były uważane przez kibiców za "naturalnego" pierwszoligowca. Choć potęgą taką, jak Górnik Zabrze, Lech Poznań czy Legia Warszawa, nigdy nie były, to jednak upadek był rekordowy. Problemy finansowe spowodowały likwidację drużyny seniorów w 2007 r. Po kilku miesiącach reaktywowany zespół został zgłoszony do B-klasy, czyli siódmej ligi. Jak niski to poziom, niech świadczy fakt, że autor tego artykułu zagrał sześć meczów w barwach B-klasowego Odlewu Poznań, drużyny założonej przez poznańskich dziennikarzy trochę dla jaj...

W sezonie 2011/12 Szombierki Bytom grają w śląskiej I grupie IV ligi. Sezon zaczęły od meczu z Olimpią Truskolasy. Patrząc, gdzie obecnie grają, trudno sobie wyobrazić, że kiedyś w ich barwach występował Roman Ogaza, srebrny medalista olimpiady w Montrealu, a wychowankiem klubu był Roman Szewczyk, 37-krotny reprezentant kraju.

fc,piłka,futbol, Szombierki Bytom

Budapest Honved FC

fc,piłka,futbol, Budapest Honved Zespół, który miał wyjątkowego pecha. Bo to jego głośny mecz z Wolverhampton Wanderers w grudniu 1954 r. (przegrany 3:2) był ostatecznym argumentem za stworzeniem Pucharu Mistrzów Krajowych. Drużyna była wtedy niezwykle silna. W ataku grali Ferenc Puskás i Sándor Kocsis, na lewym skrzydle szalał Zoltán Czibor, w bramce stał Gyula Grosics, zwany Czarną Panterą. Od 1949 do 1955 r. zdobyli pięć mistrzostw kraju! To oni tworzyli też trzon reprezentacji Węgier, słynnej złotej jedenastki, która wygrała z Anglią na Wembley 6:3.

Wróćmy jednak do Honvedu. W pierwszej edycji turnieju mistrzowie Węgier nie wystąpili, zamiast nich federacja wystawiła wicemistrza - MTK Budapest FC (wtedy noszącego nazwę Voros Lobogo SE) - ulubiony klub węgierskiej bezpieki. W następnym sezonie Honved w Pucharze Europy przegrał na wyjeździe z Atletikiem Bilbao 2:3. Wtedy gracze dowiedzieli się o krwawej inwazji Armii Czerwonej. Odmówili powrotu do kraju. Rewanż zorganizowano w Brukseli. Po kontuzji golkipera (w tamtych czasach nie było jeszcze zmian) na bramce stanął Czibor. Grając w dziesiątkę, Honved zremisował 3:3 i odpadł z turnieju.

fc,piłka,futbol, Raymond Kopa, Budapest HonvedPo inwazji ZSRR rząd Węgier odebrał graczom prawo do używania nazwy Honved i zakazał im gry na dwa lata. Po tym czasie Czibor i Kocsis wzmocnili Barcelonę (wygrali z nią mistrzostwo i puchar Hiszpanii, Puchar Miast Targowych i doszli do finału Pucharu Mistrzów Krajowych). Puskás z Realem Madryd zdobył pięć tytułów mistrza kraju, puchar Hiszpanii i trzy razy wygrywał Puchar Mistrzów Krajowych.

A Honved? W sezonie 1956-57 ledwo obronił się przed spadkiem do drugiej ligi. Wygrywał jeszcze ligę węgierską w latach 80. i na początku 90., zdobył kilka razy puchar Węgier, ale na europejskich salonach błysnął tylko w 1959 r., wygrywając mało znaczący Puchar Mitropa (dla zespołów z Europy Środkowej).

Pogoń Lwów

fc,piłka,futbol, Pogoń Lwów Pierwsza polska potęga futbolowa, o której warto napisać choćby po to, żeby przypomnieć Wacława Kuchara, niesamowicie wszechstronnego sportowca i legendę tego klubu. Lwowski Klub Sportowy powstał w 1907 r. jeszcze w Austro-Węgrzech. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości klub był jednym z założycieli Polskiego Związku Piłki Nożnej. I choć pierwsze mistrzostwo trafiło do Cracovii, to następne dwa tytuły zdobyli właśnie lwowiacy. W 1924 r. rozgrywki zawieszono, ale następne dwa tytuły znowu powędrowały do Lwowa. Potem było już gorzej, Pogoni udało się tylko trzy razy zdobyć drugie miejsce w rozgrywkach, a w 1939 r. klub przestał istnieć. Reaktywowali go członkowie lwowskiej Poloni w 2009 r. - gra w czwartej lidze ukraińskiej.

Najsłynniejszym zawodnikiem Pogoni był wspomniany Wacław Kuchar (na zdjęciu z lewej). W 198 meczach zdobył 98 bramek, 23 razy zagrał w reprezentacji kraju. Do tego był świetnym lekkoatletą, mistrzem i rekordzistą Polski w biegach na dystansie 400 i 800 metrów, skoku wzwyż, dziesięcioboju i sztafecie 4×400 metrów oraz mistrzem Polski w biegu na 110 metrów przez płotki i trójskoku. Zdobył też wicemistrzostwo Europy w hokeju na lodzie!

Po wojnie był jednym z lwowskich działaczy, którzy reaktywowali Polonię Bytom - klub, który nawiązywał do tradycji Pogoni. Polonia jako jedyny polski klub zdobyła europejskie trofeum - Puchar Intertoto w 1965r.

fc,piłka,futbol, Pogoń Lwów

Leeds United

fc,piłka,futbol, Leeds UnitedHistoria klubu nie była usłana różami od samego początku. Poprzednik Leeds Utd. - Leeds City - został rozwiązany w 1919 r. za nieprawidłowości finansowe. United założono tuż potem, ale na sukcesy trzeba było czekać do lat 60., kiedy trenerem został Don Revie. Z nim klub zdobył dwa mistrzostwa i Puchar Anglii oraz Puchar Ligi. Do tego dwukrotne zwycięstwo w Pucharze Miast Targowych i finał Pucharu Zdobywców Pucharów. W 1974 r. Revie odszedł, a zastapił go Brian Clough, ten sam, który później podbił Europę z Nottingham Forest. Clough w Leeds pracował jednak tylko 44 dni. Ponoć na pierwszym treningu powiedział do piłkarzy, że "mogą wyrzucić do kosza wszystkie medale, bo żadnego nie zdobyli uczciwie". Po jego odejściu zespół doszedł do finału Pucharu Mistrzów Krajowych, gdzie przegrał z Bayernem Monachium. W latach 80. klub zagościł na stałe w drugiej lidze.

Początek następnej dekady był lepszy (mistrzostwo Anglii '92). Ligi Mistrzów nie udało się zawojować, ale wkrótce "Pawie", pod wodzą Davida O'Leary'ego, znów walczyły o mistrzostwo, a w 2001 r. zagrały w półfinale Ligi Mistrzów. Z młodymi zawodnikami przyszłość rysowała się wspaniale. Niestety, United zajął piąte miejsce w lidze i nie zakwalifikował się ponownie do Ligi Mistrzów. A prezes zadłużył klub na poczet przyszłych wpływów z tych dochodowych rozgrywek. Zaczęła się karuzela trenerów, wyprzedaż zawodników, wreszcie klub wylądował w trzeciej lidze. Teraz gra w Championship, czyli drugiej lidze.

fc,piłka,futbol, Leeds United

Jutrzenka Kraków

fc,piłka,futbol, Jutrzenka KrakówKlub, który dał Polsce Józefa Klotza - strzelca pierwszej bramki w historii reprezentacji. Padła ona w 1922 r. z rzutu karnego w 23. minucie meczu ze Szwecją, wygranego przez naszych 2:1. To był drugi i ostatni mecz tego zawodnika w polskich barwach. Klotz grał w barwach Jutrzenki do 1925 r., potem przez pięć lat grał w Maccabi Warszawa. Zginął w 1941 r. w okupowanej Warszawie - bo był Żydem. Żydowskie kluby to fenomen całej środkowej Europy. W Polsce dały kilku reprezentantów kraju - oprócz Józefa Klotza także Leona Sperlinga i Ludwika Gintla (wychowanków Jutrzenki, potem w Cracovii). Kluby ze słowem "hapoel" (hebr. robotnik) w nazwie związane były z socjalistycznym Bundem, a te z "maccabi" promowały idee syjonistyczne.

Najlepszym żydowskim klubem był Hakoah Wiedeń, który w sezonie 1924-25 zdobył mistrzostwo mocnej ligi austriackiej. Drużyna jeździła też po świecie, grając mecze towarzyskie (jako pierwsza pokonała angielski zespół w Anglii - 5:1 z West Ham United w 1923 r.). Po tournée w 1926 r. większość piłkarzy została w USA, nie chcąc wracać do coraz bardziej antysemickiej Austrii.

fc,piłka,futbol, Jutrzenka Kraków

Club Atletico River Plate

 

fc,piłka,futbol, Club Atletico River Plate68 osób rannych, płonące samochody, porozbijane sklepowe szyby - takie zamieszki wywołali kibice River Plate, gdy ich drużyna spadła do drugiej ligi. W Argentynie futbol jest religią, a River Plate zawsze w swojej 110-letniej historii grało w pierwszej lidze. Zdobyło 33 mistrzostwa Argentyny (rekord) oraz wygrało dwa razy Copa Libertadores. Jeszcze w 1990 r. było najlepszą w historii drużyną południowoamerykańską i dziewiątą na świecie. Potem fatalna polityka transferowa i rosnące zadłużenie podkopały fundamenty klubu. Zaczął się upadek, zwieńczony przegranym w czerwcu barażem z Atlétikiem Belgrano. Zespół będzie grał w drugiej lidze, w dodatku obciążony gigantycznym długiem.

Wściekłość kibiców River Plate pomoże zrozumieć szybkie spojrzenie na nazwiska zawodników, którzy kiedyś grali w tym zespole: Alfredo di Stéfano, Mario Kempes, Claudio Caniggia, Gabriel Batistuta, Hernán Crespo, Gonzalo Higuain... A teraz? Teraz będą musieli znieść drwiny odwiecznych rywali z Boca Juniors, w tym legendarnego Diego Maradony.

piłka, fc, futbol, Club Atletico River Plate

 

Tekst: Piotr Hykawy-Zabłocki

Zdjęcia: Mieczysław Michalak, Tomasz Wajsprych, East News, Forum, FPM/GETTY IMAGES, Aleksandra Kluk/Newspix.pl, PAP, Zdjęcie Jutrzenki Kraków z prywatnych zbiorów dr. Stanisława Chemicza, El Gráfico/Wikipedia, Pilgab/Wikipedia cca 3.0, materiały prasowe (montaż)

Zobacz też na LOGO24:

futbol, 10 x naj ..., sport

Z morza terabajtów informacji, zdjęć, literek i znaczków czasami trudno jest wyłowić coś naprawdę wartościowego. Ruszyliśmy na łów za ciebie, oto nasza zdobycz: dziesięć stron, które warte są uzależnienia od internetu. Tylko dla miłośników sportu.

10 x Liga Mistrzów UEFA

Ligę Mistrzów UEFA wymyślono, by zapewnić wielkim europejskim klubom stały dopływ gotówki. Ale ten biznes by się nie kręcił, gdyby nie magiczne chwile, dramatyczne wydarzenia i niezapomniane historie.

Superteoria superwszystkiego: Graj i dziel

Nie dajcie sobie wmówić, że piłka nożna jest bez sensu. Futbol sensów ma wiele, a najgłębszym z nich, najbardziej pierwotnym i najbliższym futbolowemu duchowi jest dzielenie.

Superteoria syperwszystkiego: Słownik terminów komentatorskich

"Typish english weather" - Pada, murawa jest grząska i śliska (por. "Być może źle dobrał kołki"), a stanowisko komentatorskie jest pod dachem, więc sam komentator może sobie pozwolić na takie drobne wesołe żarciki.

Więcej o: