GSM vs TMC - Systemy antykorkowe

Na polskich drogach od dawna jest tłoczno, ale producenci systemów nawigacyjnych spali. Naraz ruszyli z piskiem opon. Opracowują kolejne systemy omijania korków i optymalizacji trasy. Sprawdziliśmy je wszystkie!

Test

gsm, korki, tmc, nawigacja, testZadanie wydawało się banalne. Pożyczamy nawigacje z systemem antykorkowym (lub instalujemy aplikacje na telefonach), kręcimy się autem po Warszawie, tekst mamy gotowy wieczorem. O, naiwni! Mijał dzień za dniem, lato zastąpiła jesień, ruch na ulicach wzrósł, liść opadł. A my ciągle z tymi GPS-ami... Trafiliśmy idealnie w czas. Jak za dotknięciem różdżki do antykorkowej konkwisty dołączyły firmy nawigacyjne, albo stając po stronie koalicji TMC, albo forsując własne rozwiązania oparte na sieci GSM. Pojawiły się też nowe systemy, a te gotowe otrzymały aktualizacje.

Nawet po tak długich testach wskazanie zwycięzcy okazało się niemożliwe. Raz to działało lepiej, raz co innego, czasem nic nie działało. Na razie chyba łatwiej wjechać w korek, którego urządzenie nie pokazuje - lub nie znaleźć tego, który wskazuje - niż na odwrót. Postanowiliśmy więc spotkać się z producentami, by zdradzili tajemnice pozyskiwania oraz przetwarzania danych. Wszyscy zachwalają swoje patenty, ukrywając źródła informacji o korkach (użytkownicy, samochodowe floty, czujniki na drogach, instytucje państwowe) i unikając podawania liczb. Przedstawiając wyniki dochodzenia, przestrzegamy przed stuprocentową ufnością w system, jednocześnie... zachęcając do podjęcia próby. Gdy czytasz te słowa, pewnie już jest lepiej. Antykorki pędzą!

Podstawy

Sposoby prezentacji korków

Zagęszczenie ruchu na drodze prezentowane jest na dwa sposoby. Albo za pomocą naniesionych na ulice kresek, których kolor odpowiada prędkości przemieszczania się pojazdów (generalnie: im ciemniej, tym wolniej) - w ten sposób zobaczysz długość zatoru i sytuację na pobliskich drogach, więc poznasz możliwości manewrowania. Druga forma to "korkowe" ikony i wyświetlane w osobnym menu komunikaty o szczegółach zdarzenia. Z pierwszego, naszym zdaniem znacznie wygodniejszego patentu, korzystają zazwyczaj producenci systamów opartych na przesyle danych przez sieć GSM. Drugi jest domeną firm bazujących na TMC. Zauważyliśmy, że tu oprogramowanie samo propononuje trasy, a potem prowadzi za rękę. To nie pomaga jednak w sytuacji, gdy niespodziewanie trafiasz na korek...

gsm, korki, tmc, nawigacja, test

TMC: Traffic Message Channel

W Polsce usługa działa od niedawna. Danych dostarcza sprawdzona fińska firma Mediamobile Nordic. Urządzenia producentów korzystających z TMC powinny u nas wskazywać to samo. W praktyce wiele zależy od modelu. Niektóre wychwytują komunikaty szybciej, inne wolniej. Dostarczyciel dane pobiera ze źródeł publicznych (GDDKiA, ZDM) i floty 40 tys. samochodów. W przyszłym roku ma być ich ponad 100 tys., a to brzmi już naprawdę obiecująco! Do tego dochodzą informacje o zdarzeniach pogodowych (burza, śliska powierzchnia). Komunikaty wysyłane są na falach RMF FM. Co parę minut do 250 wskazań (czyli kanał jest ograniczony), od pewnego czasu z podziałem na regiony (dzięki czemu możliwy jest przesył większej ilości danych, innych dla każdego obszaru). Ponieważ sygnał jest słaby, niektórzy producenci dokładają antenki. Główna zaleta systemu to cena użytkowania, "międzynarodowość" i konsolidacja rynku nadawców. W wielu krajach Europy TMC jest darmowy, w innych możesz (lub musisz) dopłacić za usługi premium (dokładniejsze pokrycie), to dość skomplikowane. Wszystko zależy od producenta urządzenia i jego umów z dostarczycielami danych. Przy zakupie GPS-a sprawdź, gdzie, za ile i czego dzięki niemu się dowiesz.

gsm, korki, tmc, nawigacja, test

Dane historyczne/statystyczne

Zwane SmartRoutes, IQ Routes albo jeszcze inaczej. Podglądanie użytkowników (zostawiających producentowi dane podczas łączenia urządzenia z serwerem) na przestrzeni lat pozwala z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że w tym miejscu, w tym dniu tygodnia, o tej właśnie godzinie będzie korek. Wraz z informacjami pobieranymi w czasie rzeczywistym usprawniają system wytyczania trasy idealnej.

Indywidualiści GSM

Tu potrzebna jest karta SIM. Kupujesz aplikację na telefon (ew. GPS-a z kartą), abonament, płacisz za przesył danych (to góra kilkanaście MB miesięcznie, wystarczy tani pakiet u operatora). Ten kanał nie zna ograniczeń! Informacje o korkach mkną co chwilę jak szalone, firmy oferują też bonusowe serwisy typu pogoda, kamery etc. Szkoda, że producenci pracują nad własnymi bazami. Gdyby połączyli siły, mielibyśmy superkorkoomijacz!

 

gsm, korki, tmc, nawigacja, test,Google, Navigation

Google Navigation

Korki na przeglądarce: maps.google.com

Na czym: Android

Subskrypcja + mapa świata (online): za darmo

Baza informacji: użytkownicy Androida, czujniki na ulicach i... inne tajne źródła

 

Płacisz tylko za transfer danych. Ale bez połączenia z siecią nie ponawigujesz.

 

Google ruszył w Polsce z nawigacją i systemem antykorkowym jednocześnie. Pokryte są jedynie główne drogi (w mieście - większe ulice), a liczbę kolorów ograniczono do minimum. Jest przejrzyście, mapką możesz kręcić palcami, łatwo zmieniać skalę, czysta przyjemność! System sam wybiera trasę, uwzględniając dane o zagęszczeniu ruchu (aktualizacja co 5-10 min). Niestety, brakuje informacji o blokadach dróg i wykopkach. Google musi popracować nad zbieraniem takich danych. Co pewnie zrobi: porównaj mapy Warszawy i Nowego Jorku. Do minusów zaliczamy też wyliczanie nowej trasy po zjechaniu z wytyczonej - aplikacja chętniej zawraca użytkownika. Aby korzystać z systemu, nie musisz się godzić na wysyłanie danych. Mapy pobierają się w całości przy wytyczaniu drogi. Możesz pozwolić sobie na luksus nakładania innych warstw (widok satelitarny, pogoda etc.). Nokia przysypia na rynku darmowej nawigacji.

Google jest skazany na globalne zwycięstwo.

Nie bój się nawigować online po Polsce.

Przy intensywnym użytkowaniu pobierzesz kilka mega tygodniowo. Przy okazjonalnym wielokrotnie mniej. Wystarczy wykupić u operatora pakiet za 5-10 zł miesięcznie.

Indywidualiści GSM

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, AutoMapa Traffic ,Live Drive

AutoMapa Traffic (Live Drive!)

Korki na przeglądarce: m.traffic.pl

Na czym/ceny:

- Windows Mobile 5.0-6.5

- iOS (iPhone, iPad)

- Blow 500 Traffic (670 zł), NavRoad: NR460 (350 zł), NR460BT (380 zł), NR560 (355 zł), NR560BF (610 zł) - navroady potrzebują "plecków" na kartę SIM (290 zł); Smailo HD 5.0 (290 zł) - łączność z siecią przez telefon z Bluetoothem; inne urządzenia z Windows CE i dostępem do sieci

*uwaga: ceny GPS-ów bez map!

- telefony użytkowników sieci Plus obsługujące Javę: aplikacja Drogowskaźnik

Subskrypcja + mapy (offline):

- AutoMapa z roczną subskrypcją: 229 zł (Polska), 429 zł (Europa - tylko Windows); potem: 79 zł (Windows), 30 euro (iOS - tylko Polska) za rok

- Drogowskaźnik: 2,5 zł (tydz.), 6 zł (mies.)

Baza informacji: GDDKiA, monitoring floty (firmy kurierskie, taksówkowe etc.), użykownicy

 

Kupujesz "twarde" mapy i subskrypcję. Jeśli chcesz mieć informacje o ruchu, płacisz na bieżąco za transfer.

 

Ze wszystkich omylnych systemów LiveDrive! jest chyba najmniej omylny. I aż przepełniony informacjami. AutoMapa pokrywa kolorem każdą dróżkę i zaznacza najmniejsze wykopki. Jeśli nie ma bieżących informacji, kolor jest nanoszony z danych statystycznych/historycznych (system SmartRoutes) i zaznaczany linią przerywaną (a nie ciągłą). Widzimy siedem barw natężenia ruchu, na początku ciężko się połapać. Trasa wyznaczana jest automatycznie - system nie podaje dróg alternatywnych. Sytuacja korkowa pokazywana jest jednak w okienku nawigacji (tryb 2D), co pozwala na szybkie podejmowanie samodzielnych decyzji mniej ufnym w algorytmy kierowcom. To ważne, bo np. dane statystyczne bywają mylące (niektóre małe uliczki są wiecznie czarne - nie ze względu na korek, a "wrodzoną" słabą przepustowość). Na mapie znajdują się też ikonki wydarzeń (zwężenia itp.), a o ich szczegółach przeczytasz w osobnym menu.

Na razie (?) Live Drive! działa w Polsce. Przy obecnych stawkach roamingowych za transfer danych korzystanie z tej funkcji zagranicą i tak nie byłoby rozsądne. LiveDrive! znajdziesz już w AM 6.0 (wyróżnienie danych historycznych jest w najnowszej: 6.9).

Aby mieć dostęp do "żywych" danych, użytkownik musi wykupić subskrypcję oraz wyrazić zgodę na (anonimowe) wysyłanie danych. Łamistrajki otrzymują tylko dostęp do SmartRoutes. Chyba że odpalą przeglądarkę ze stroną m.traffic.pl (mobilna wersja Targeo), gdzie nanoszone są aktualne informacje. Taka mapa nie poprowadzi cię jednak za rękę, a pozycja auta nie jest śledzona - trzeba klikać w ikonkę lokalizacji. Użytkownicy sieci Plus mogą pobrać javovy program Drogowskaźnik, czyli Targeo z nawigacją. Czy i jak zadziała na twojej komórce, sprawdzisz bezpłatnie. Również osobom korzystającym z GPS-ów bez karty SIM pozostaje SmartRoutes - warto aktualizować dane z serwera AM'Center, łącząc urządzenie z komputerem PC po powrocie do domu. AutoMapę testowaliśmy na Samsungu Omnia II. Trochę za małym. Do korzystania z nawigacji w komórce potrzebna jest... mocna, komórka.

Indywidualiści GSM

 

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, TomTom

TomTom HD Traffic

Korki na przeglądarce: www.tomtom.com/livetraffic

Na czym/ceny (urządzenia, mapa Europy offline):

- TomTom Live: GO 820 (900 zł), GO 825 (1000 zł), Go 1000 (950 zł), Go 1005 (1120 zł) - z subskrypcją na rok

- iOS (iPhone, wkrótce iPad): 50 euro (Polska), 60 euro (Wschodnia Europa), 90 euro (Europa) - bez subskrypcji

Subskrypcja:

- ok. 50 euro za kolejny rok - urządzenia Live (na całą Europę!)

- 5 euro (mies.), 30 euro (rok) - iOS (na całą Europę, ale płacisz za transfer)

Baza informacji: monitoring floty, "firmy zewnętrzne", użytkownicy

TomTom menu

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, TomTom

wolna jazda

postoje w korku

 

korek stojący

możliwe opóźnienia

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, TomTom

 

korek

 

wypadek

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, TomTom

roboty drogowe

droga zablokowana

zamknięty pas

gsm, korki, tmc, nawigacja, , TomTom ,test

liczba zdarzeń na trasie

Inwestujesz w urządzenie z mapami i subskrypcję. Potem transfer danych jest za darmo w całej Europie! Dostępna też aplikacja na iPhone'a.

 

Choć w wielu krajach bazuje również na TMC, w Polsce TomTom postanowił skorzystać wyłącznie z dobrodziejstw technologii GSM. To jedyne urządzenia tego typu na rynku z wbudowaną kartą SIM, "załadowaną" roczną subskrypcją antykorkową (cała Europa!). Informacje aktualizowane są co 2 min. W miejscu, gdzie danych brakuje, software wyliczy czas przejazdu na podstawie informacji statystycznych (IQ Routes). Korki najwygodniej ogląda się w osobnym menu, do którego wchodzisz z ekranu nawigacji, odczytując szczegóły wydarzeń. Albo możesz zostawić to lektorowi. Można też pobierać dodatkowe informacje (pogoda). TomTom ogłosił "Manifest drogowy", zachęcający do korzystania z Traffic HD, który wymusza udostępnianie danych o lokalizacji. Jeśli nowy system ma dogonić konkurencję GSM w Polsce, to jedyne wyjście.

Indywidualiści GSM

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, Naviexpert

Naviexper

Korki na przeglądarce: www.korkosfera.pl

Na czym: Android, bada, BlackBerry OS, Java, Symbian, Windows Mobile 5.0-6.5 (sprawdź na: www.getne.pl)

Subskrypcja + mapa Europy (online): 3 zł (doba), 11 zł (4 dni), 24 zł (mies.), 99 zł (rok)

Baza informacji: GDDKiA, monitoring floty, samorządy, użytkownicy

 

Kupujesz subskrypcję i płacisz operatorowi za bycie online.

 

Dobre, bo polskie! Antykorkowy NaviExpert przeszedł poważną zmianę i sytuacja na drogach jest już zaznaczana (licznymi) kolorami, nie ikonkami. Natężenie ruchu podejrzysz w osobnym okienku (patrz grafika), pod koniec roku pojawi się także w ekranie nawigacji. Aby poznać szczegóły zdarzeń, należy kliknąć w ikonkę. Odświeżanych co 5 min informacji nie brakuje. Poza tymi z "twardych źródeł" - jest 500 tys. użytkowników (aplikacja działa na różnych platformach), którzy mogą sami zgłaszać utrudnienia do bazy. Na podawanie danych lokalizacyjnych nie trzeba się godzić. Do wytyczania trasy używane są także dane statystyczne. Aha, stojąc w korku, możesz poprosić o drogę alternatywną.

Koalicja TMC

Przesyłanie danych za pomocą radiowego standardu RDS FM, znane jako TMC, to rozwiązanie sprawdzone na Zachodzie. Zazwyczaj - także u nas - darmowe (płacisz raz, a dobrze przy zakupie urządzenia). GPS podłączasz do gniazda "zapalniczki". Kabel służy jako antenka zbierająca informacje nakładane, najczęściej w postaci ikon, na mapkę. A dokładnie na "punkty TMC" (co skrzyżowanie w mieście, co kilkaset metrów na trasie). Nawigacja musi złapać właściwe fale: to może zająć kilka minut, zwłaszcza z dala od cywilizacji i przy chmurnym niebie. Potem ciągnie dane, których liczba jest ograniczona do 250 na ok. 5 min. Wierzymy, że TMC jako międzynarodowy standard ma sens. Na pewno na trasach po Europie. W Polsce skuteczniejsze wydają się rozwiązania GSM, którym wróżymy świetlaną przyszłość.

 

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, Becker ,Navigon

Becker

Na czym/ceny (urządzenia, mapa Europy):

- Ready 50 (750 zł), Active 50 (950 zł), Ready 43 Traffic V2 (nowość) - modele z TMC (dożywotnio)

- Ready 43 Traffic (450 zł), Active 43 Traffic (650 zł), Active 43 Talk (770 zł), Professional 43 Control (1000 zł), Active 43 Transit (1060 zł) - konieczność dokupienia usługi TMC (starsze modele)

TMC: 20 euro (starsze modele)

 

Kolorowe kreski (błękitne) pojawiają się tylko na drogach zamkniętych. Becker operuje głównie ikonkami. Dwa auta - korek mniejszy, trzy - większy. Plus wypadki, roboty etc. Urządzenia mają fajny patent w postaci kabla antenki, odczepianego od głównego przewodu zasilania w celu lepszego odbioru sygnału (antenkę należy przykleić na szybie lub położyć na desce rozdzielczej). Do naszego Active 43 Traffic komunikaty spływały rzeczywiście dość szybko. Szkoda, że ikonki nie są klikalne, i aby poznać szczegóły zdarzenia, trzeba wejść do osobnego menu TMC. Oprogramowanie pozwala na wybór tras alternatywnych i przy dojeździe do celu sugeruje miejsce do parkowania (z bazy parkingów).

 

Navigon

Na czym (urządzenia, mapa Europy):

- Navigon 42 Premium - model z TMC (dożywotnio)

- Navigon 42 Plus, Navigon 72 Plus, Navigon 92 Plus - konieczność dokupienia TMC (dożywotnio)

- Navigon 72 Plus Live (z subskrypcją 3 mies.), 92 Premium Live (z subskrypcją roczną) - modele z GSM

* w momencie zamykania numeru firma nie podała pełnej listy urządzeń ani ich cen

TMC: 50 euro (w serii Plus - dożywotnio, w serii Live - te same usługi via GSM - na rok)

 

Podobnie jak inne urządzenia z systemem TMC Navigon woli zaznaczać korki nie kolorkami, a w postaci ikon i odczytywanych w osobnym ekranie komunikatów (typu: "500 m, Al. Solidarności <=> Pl. Konstytucji"). Jak widać na zdjęciu u dołu, urządzenie nie pokazuje naszego korka (brak ikony), za to wskazuje kolejne, jakie czekają na trasie (samochodziki na czerwonym tle po prawej stronie ekranu: po kliknięciu odczytasz szczegóły utrudnień).

gsm, korki, tmc, nawigacja, test

Koalicja TMC

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, Garmin, Mio

Garmin

Na czym/ceny (urządzenia, mapy Europy):

- Garmin nüvi 2360LT (705 zł), nüvi 2460LT (820 zł), nüvi 3790T (1075 zł), Dezl 560LT (1470 zł) - modele z TMC (dożywotnio)

- NuLink! 2390 (870 zł) - model z GSM

Subskrypcja usług: 50 euro (tylko NuLink! 2390)

 

Garmin jako jedyna z firm, która postawiła na TMC, wprowadziła korkowe kolorki na drogach. A nawet nie tyle na drogach, co - pomysłowo - obok nich. Na obrazku widać, że trafiły (barwa żółta) do okienka nawigacji, nie nakładając się jednak na kreskę wytyczonej trasy (fioletowa). Aby poprawić odbiór sygnału, do urządzeń dołączane są antenki. Producent ma też model z wbudowaną kartą SIM, odbierający nie tylko (te same, co w przypadku TMC) informacje korkowe, ale i sporo materiału bonusowego.

 

 

Mio

Na czym (urządzenia, mapy Europy): Mio Spirit 685 (520 zł), Mio Spirit 687 (710 zł) - modele z TMC (dożywotnio)

 

Informacje w formie ikonek (tylko drogi zablokowane pociągnięte są kolorem), wygodna możliwość wyboru jednej z czterech tras. Powyższy ekran dobrze przedstawia filozofię pokazywania zdarzeń w formie pisemnych komunikatów: ciężko zapoznać się z nimi podczas jazdy. Ale to cecha prawie wszystkich systemów z tej rozkładówki.

Nowości

gsm, korki, tmc, nawigacja, test,Navmax Traffic Control

Navmax Traffic Control

Korki na przeglądarce: www.emapi.pl

Na czym: Android, Windows CE (urządzenie musi mieć dostęp do sieci GSM), Windows Mobile 5.0-6.5, wkrótce iOS

Subskrypcja + mapa Polski (offline): 100 zł (rok), 50 zł za kolejny rok

Baza informacji: firma CE Traffic; wkrótce kolejne źródła, w tym użytkownicy

 

Wyjściowa opłata za subskrypcję z "twardymi" mapami. Jeśli chcesz mieć dane o korkach, dochodzi koszt transferu.

 

Kompletna świeżynka, testowana przez nas w wersji beta. Kolejny produkt Polski, który ma szansę zaistnieć na rynku nawigacji komórkowych. Skonstruowany trochę jak AutoMapa: inwestujesz w "twarde" mapy (powyżej podajemy ceny Polski, ale do kupienia będzie cała Europa w różnych wersjach), potem dorzucasz operatorowi za transfer danych korkowych. Te nanoszone są kilkoma kolorami i odświeżane na serwerze co minutę. Brzmi dobrze, plany szeroko zakrojone, porzucamy spekulacje, trzymamy kciuki.

Nowości

gsm, korki, tmc, nawigacja, test, Navatar

Navatar

Profesjonalnie wykonana startupowa ciekawostka dla miłośników nowych technologii i starego radia CB. Tu informacje o wypadkach i zatorach zaznaczasz sam. A przede wszystkim - nagrywasz komunikaty głosowe, zachowywane na serwerze. Możesz na przykład zadać innym użytkownikom Navatara odwieczne pytanie: "Mobilki, mobilki, jak droga na Ostrołękę?". Lub sam na pytanie odpowiedzieć po przesłuchaniu skrzynki głosowej. Kolegów znajdziesz w okienku "echosondy" przeszukującej okolicę. Pomysł dla androidowców oraz iOS-owców. Utopijny (?), słodki i oryginalny. Więcej: www.navatar.pl.

 

 

 

Tekst: Łukasz Figielski, Maciek Sikorski

Stylizacja i rysunki: Natalia Urbaniak

Zdjęcia: Łukasz Falkowski, Figiel, materiały prasowe (montaż)

Zobacz też na Logo24:


Z którą najłatwiej do celu? - test 10 nawigacji na komórkę

Odbiornik GPS, duży ekran, pojemna pamięć - to ma dziś prawie każdy smartfon. Wystarczy dorzucić odpowiednią aplikację i urządzenie do nawigacji gotowe. Który z programów jest najprostszy w obsłudze? Przetestowaliśmy je wszystkie.


Remis odtwarzaczy Blu-ray

Najtańszy odtwarzacz Blu-ray kosztuje tyle, co cztery płyty z filmami w tym formacie BR 3D, to niewiele większy wydatek.

Mobile Crash Test

Czy komórki wszystkoodporne są wszystkoodporne? Zmoczyliśmy, zakurzyliśmy i zrzuciliśmy pięć telefonów.

Ultra zoomy czyli długa lufa dla każdego

Test 10 cyfrówek

Więcej o:
Komentarze (8)
GSM vs TMC - Systemy antykorkowe
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • gasper21

    0

    Zdecydowanie zabrakło Yanosika, biorąc pod uwagę że średni dziennie korzysta z niego około 15 000 użytkowników. Tylu użytkowników to jest już coś. Szkoda że ta aplikacja nie została opisana. Yanosik to połączenie CB nawigacji i TMC (formie danych przesyłanych od użytkowników). Im więcej użytkowników tym bardziej dokładne informacje na drodze.

  • mefissto

    0

    Zabraklo Yanosika, moim zdaniem ciekawsze niz google map, za free + transfer danych no ale to teraz tez groszowe stawki, mix cb i google map opiera sie na userach do tego dostarcza zabawy w zbieranie punktow za zgloszenia czy statystyki w postaci ile wojewodztw odwiedzilismy czy ile km przejechalismy no i plus na koniec dnia mozliwosc zobaczenia trasy do pobrania. Dla mnie jak na razie Yanosik dostarcza mi najwiecej frajdy i informacji

  • polopot

    0

    Panowie a gdzie aplikacja Waze ??? Ma największą społeczność w PL i jest za free (poza transferem danych). Dla tych co jeszcze nie używają opis jest min na appdnia.

  • ajachcealojz

    0

    Pokazom slajdów już dziękujemy.
    Zwolnijcie przygłupów od slajdów, niech idą robić prezentacje w power point dla innych przygłupów, zatrudnijcie DZIENNIKARZY którzy napiszą TEKST

  • keicam70

    0

    Dla mnie waze rządzi.
    Pomimo braków w mapach poprowadziło mnie już super objazdami po asfaltowych drogach których google nie zna w ogóle :)
    Trudno mi policzyć ile godzin stania w korkach już dzięki temu zaoszczędziłem, ale dziesiątki na pewno.

  • wojtas71

    0

    precz ze slajdami pajace

  • crinos_pl

    0

    @remo29
    ani ja

  • diplomacy_ekstremal

    0

    łosie, a waze?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX