Top 10: najsłynniejsze amerykańskie samochody

Amerykańskie samochody znamy lepiej z filmów niż z naszych dróg. Szkoda, bo w USA powstawały i powstają naprawdę ciekawe auta. Warto poznać lepiej najważniejsze z nich
1 Najsłynniejsze amerykańskie samochody: Ford T Najsłynniejsze amerykańskie samochody: Ford T fot. Ford

1. Ford T. Blaszana Elżbietka

Nieprawda, że były tylko czarne fordy T. Początkowo samochód był dostępny w kolorach: czarnym, czerwonym, zielonym, perłowym i beżowym. W 1908 r. najtańszy model kosztował 825 dol., najdroższy tysiąc. W pierwszym roku produkcji auta wyposażono seryjnie jedynie w dwie lampy olejne (z przodu i z tyłu). W 1909 r. dodano szybę przednią i dwie lampy gazowe.

Gdy w 1912 r. rozpoczęto masową produkcję tego modelu, coraz więcej części malowano na czarno. Dwa lata później auto można było zamówić tylko w tym kolorze, bo czarna emalia schła najszybciej. Zmieniło się to dopiero w 1926 r., gdy pojawiły się szybkoschnące lakiery nitrocelulozowe. Oficjalnie produkcję tego najsłynniejszego auta świata zakończono w maju 1927 r. Zbudowano ponad 15 mln egzemplarzy modelu T, wartych 7 mld dol.

2 Cadillac V-16 Cadillac V-16 fot. Cadillac

2. Cadillac V-16

Pojedynek na cylindry

Koniec lat 20. był najlepszym okresem dla producentów aut luksusowych. To wtedy powstawały wspaniałe limuzyny z wielocylindrowymi silnikami. Rzędowe ósemki to były najskromniejsze jednostki napędowe stosowane w takich autach. Auburn, Franklin, Lincoln, Packard i Pierce-Arrow oferowały 12-cylindrowe jednostki, a Marmon i Peerless przygotowały nawet 16-cylindrowe.

Szybszy od nich był jednak Cadillac, który zaoferował taki silnik w 1930 r. Miał górne zawory, 7,4-litra pojemności i w zależności od stopnia sprężania osiągał od 175 do 185 KM. W 1938 r. firma wprowadziła do produkcji tańszy, dolnozaworowy silnik 16-cylindrowy o tej samej mocy. Od 1941 r. pod maskami cadillaców montowano wyłącznie silniki V-8, ale wtedy konkurencja już praktycznie nie istniała.

3 Jeep Jeep fot. Willys

3. Jeep

Dla szeregowca i generała

Jeep jest najsłynniejszym samochodem wojskowym na świecie. Prototyp powstał w w 1940 r. w zaledwie 49 dni w warsztatach upadającej firmy American Bantam. Auto okazało się nieco za słabe, więc wzmocnioną wersję przygotował Willys. Od czerwca do września 1941 r. wykonano 1555 sztuk modelu MA. Od listopada ruszyła produkcja uproszczonej technologicznie wersji MB. Seryjnej produkcji podjęły się Willys oraz Ford i oba koncerny do sierpnia 1945 r. zbudowały niemal 630 tys. jeepów. Samochody cenili zwykli żołnierze i generałowie. Willys w 1946 r. opatentował nazwę Jeep, która do dzisiaj pozostaje synonimem prawdziwego samochodu terenowego.

4 Cadillac Serii 62 z 1959 r. Cadillac Serii 62 z 1959 r. fot. Cadillac

4. Cadillac Serii 62 z 1959 r. Limuzyny jak myśliwce

W latach 50. samochody chciały fruwać, a styliści zapożyczyli z lotnictwa wiele pomysłów, w tym ogony na tylnych błotnikach. Pierwsze pojawiły się na cadillacu w 1948 r. i wzorowane były na myśliwcu Lightning z drugiej wojny światowej, który miał dwa stateczniki pionowe. Te udziwnione konstrukcje były przekleństwem blacharzy, ale publiczność przez pewien czas była zachwycona.

Ogony osiągnęły największe wymiary w Cadillacach Series 62 z 1959 r. W tej dekadzie obfitości rosły nie tylko wymiary "skrzydeł", ale i osiągi silników. W latach 50. moc ósemki Cadillaca wzrosła ponad dwa razy - do 345 KM, przy pojemności zwiększonej tylko o litr, do 6,4 l.

5 Ford Mustang Ford Mustang rys. Ford

5. Ford Mustang

Sport dla każdego

W bogacącej się Ameryce lat 60. XX w. poważnymi konsumentami stali się młodzi. To dla nich Ford zbudował tanie, sportowe auto nazwane Mustang. Planiści spodziewali się w pierwszym roku popytu na 100 tys. aut, tymczasem w pierwszych dziesięciu miesiącach produkcji Ford sprzedał 700 tys.

Samochód zawdzięcza powodzenie udanej stylistyce i odpowiednim dodatkom. Podwozie i podstawowy 6-cylindrowy silnik wzięto z popularnego Forda Falcona. Wkrótce okazało się, że klienci interesują się także mocniejszymi wersjami, i Ford, we współpracy z Carrollem Shelby, przygotował samochody z kilkusetkonnymi silnikami i utwardzonym zawieszeniem.

6 Chevrolet Camaro Chevrolet Camaro fot. Chevrolet

6. Chevrolet Camaro

Bez etyliny nie ma mocy

Bardzo szybko pojawiła sie konkurencja dla Mustanga. Javelin opracowany przez American Motors, Plymouth Barracuda koncernu Chryslera, Pontiac Firebird i wreszcie bliźniaczy Chevrolet Camaro z zakładów General Motors.

Camaro trafił do sprzedaży już w 1966 r. Druga generacja Camaro pojawiła się w 1970 r. i przetrwała w produkcji do 1981 r., w niektórych latach bijąc w rankingach sprzedaży Mustanga. Na początku lat 70. rząd USA wycofał ze sprzedaży benzyny etylizowane, więc konstruktorzy musieli obniżyć stopień sprężania w silnikach. W pierwszym roku produkcji 8-cylindrowy silnik Camaro Z28 osiągał 360 KM, w kolejnym, po przystosowaniu jednostek do spalania bezołowiowych benzyn, moc spadła do 330 KM. W 1981 r. sterowany elektronicznie silnik Z28 z katalizatorem osiągał 175 KM.

7 Chevrolet Corvette Chevrolet Corvette rys. Chevrolet

7. Chevrolet Corvette

Amerykanin z ręczną skrzynią

Chevrolet Corvette jest uważany za jeden z nielicznych naprawdę sportowych amerykańskich samochodów. Jego skromne początki to stylistyczna wprawka, wystawiana na różnych pokazach od stycznia 1953 r. Wzbudził jednak tak duże zainteresowanie publiczności, że już pół roku później ruszyła produkcja tych aut z plastikowym nadwoziem i 6-cylindrowym silnikiem zapożyczonym z pikapa.

Na swoje 10-lecie Chevrolet Corvette otrzymał całkowicie nowe nadwozie. Model Sting Ray z 1963 r., jedyny z dzieloną tylną szybą, jest kolekcjonerskim rarytasem, choć wyprodukowano aż 39 tys. takich aut. Tylne szyby wymieniano masowo na jednoczęściowe, by polepszyć widoczność. W latach 1962-67 Chevrolet Corvette oferowany był z silnikami o pojemności od 5,4 do 7,0 l i mocy od 250 do 435 KM.

Ewenementem w USA był fakt, że ponad 80 proc. corvette drugiej generacji zamówiono z 4-stopniową ręczną skrzynią biegów. Ze skrzynią ręczną czy automatyczną w jeździe jest trudną do opanowania, drapieżną bestią.

8 Chrysler minivan Chrysler minivan fot. Chrysler

8. Chrysler minivan. Drugi przebój Lee

Lee Iacocca zainwestował w przygotowanie minivana 700 mln dol., których stojący na krawędzi bankructwa Chrysler nie miał - Iacocca wydał kasę przeznaczoną na nowe pikapy Dodge. W kwietniu 1983 r. zaprezentował publiczności swoje dzieło: minivana, i odniósł wielki sukces. Iacocca był pewien, że Voyager, podobnie jak Mustang, stworzy nowy segment rynku.

Wkrótce dwie fabryki, pracujące na najwyższych obrotach, produkowały ponad 400 tys. minivanów rocznie. Ponad połowę klientów stanowiły kobiety. Minivany zastąpiły w USA kombi, lecz w kolejnej dekadzie oddały pole SUV-om.

9 Dodge Viper Dodge Viper fot. Dodge

9. Dodge Viper

Auto bez klamek

W 1989 r. Viper był samochodem koncepcyjnym, a już 3 lata później pojawiły się pierwsze egzemplarze produkcyjne. Pod długą maską vipera grzmiał aluminiowy, 10-cylindrowy, 400-konny silnik. Auto nie miało ABS-u, zewnętrznych klamek i za żadne pieniądze nie można było zamówić go z bocznymi szybami, choć samochód kosztował 56 tys. dol. Dopiero druga generacja otrzymała tego typu udogodnienia.

Ale m.in. dzięki tym brakom Viper pozostaje surową wyścigówką. Chyba nawet jego pomysłodawca, wiceprezes Chryslera Bob Lutz, nie spodziewał się, że ten model będzie żył tak długo. Ale tak bywa z legendami.

10 Hummer H1 Hummer H1 fot. AM General Corporation

10. Hummer H1

Chłopaki nie płaczą

Wojsko otrzymało pierwsze humvee w połowie lat 80. Model stał się bardzo popularny po operacji "Pustynna burza". W 1992 r. producent, AMGeneral z Mishawaka (Indiana), po naleganiach m.in. aktora Schwarzeneggera rozpoczął sprzedaż dla klientów indywidualnych wersji cywilnej, nazwanej Hummer. Sześć lat później markę wykupił General Motors i wykorzystując komponenty z innych modeli, stworzył Hummera H2 oraz najmniejszego H3.

Wielkimi autami jeździli początkowo celebryci i aktorzy, potem bogaci ludzie, których stać było na samochody kosztujące od 50 do 100 tys. dol. Ostatecznie marka poniosła klęskę: w kryzysie auta wydawały się zbyt ekstrawaganckie i paliwożerne. GM chciał sprzedać markę Chińczykom, ale z planów nic nie wyszło.

Top 10: najsłynniejsze amerykańskie samochody, samochody, top 10, Wielka Trójka i inni. 120 lat amerykańskiego samochodu

fot. Oficyna Bractwa Trojka

 

Więcej

o historii amerykańskich samochodów w książce "Wielka Trójka i inni. 120 lat amerykańskiego samochodu" Roberta Przybylskiego, która właśnie ukazała się w sprzedaży.

Komentarze (1)
Top 10: najsłynniejsze amerykańskie samochody
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • avatar

    fafarafafafa

    Oceniono 7 razy 3

    Dwa stateczniki pionowe miał np. B-24, B-25, albo Me-110. P38 Lightning miał dwa kadłuby. I na każdym z nich po jednym stateczniku. To cokolwiek inna konstrukcja niż "pojedynczy" samochód.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX