Polska kuchnia regionalna

Moje urlopowe skojarzenie kulinarne jest proste: smażona ryba z frytkami oraz gofry z bitą śmietaną. Wstyd. Bo wakacje w Polsce to okazja do poznania regionalnych przysmaków i dań albo choćby objadania się wyjątkowymi owocami. Oto krótki poradnik, czego i gdzie szukać.
Polska kuchnia regionalna Polska kuchnia regionalna rys. Mikołaj Kirschke, Mateusz Jankowski

Nie tylko góry

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Śliwowica ŁąckaJeśli na co dzień jesz schabowe z ziemniakami (albo sushi), zafunduj sobie w czasie urlopu odmianę. Wprawdzie w knajpkach i restauracjach w całej Polsce można zjeść podobne dania, to jednak wystarczy odrobina zaangażowania, by odkryć lokalne smaki.

Góry, nasze góry

Najbardziej znaną kuchnią regionalną, i bardzo charakterystyczną, jest kuchnia góralska. O oscypkach, bryndzy i redykołkach słyszał pewnie każdy. I właściwie w każdym dużym mieście jest targ, na którym "najprawdziwszy góral spod samiuśkich Tater" sprzedaje te sery. Ale to przecież nie powód, by zrezygnować z jedzenia tych serów, gdy jest się w górach, prawda?

W okolicach Łącka powstaje najsłynniejszy w Polsce nielegalny trunek, czyli miejscowa śliwowica. Oczywiście omijamy szerokim łukiem sprzedawców na rynku w Łącku, prawie na pewno mają podróbki dla turystów. Trzeba zostać kilka dni, dać się poznać z dobrej strony, może wtedy górale przekonają się do cepra i otworzą butelkę prawdziwej śliwowicy z łąckich śliwek. Tych śliwek też warto spróbować.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Kiełbasa lisieckaOprócz serów i śliwowicy trzeba, po prostu trzeba, spróbować na południu kiełbasy lisieckiej. Zresztą gdziekolwiek pojedziesz, szukaj lokalnych wędlin, szynek czy pasztetów. Najlepiej domowej roboty. Polska kuchnia nie słynie w świecie z wyrafinowanych dań, ale z naszych wędlin i mięsiw możemy być naprawdę dumni. W każdym regionie jest jakiś specjał. Polecamy wyprawę do zachodnich województw Polski. Tam ludzie przesiedleni z przedwojennych Kresów przywieźli ze sobą wschodnie receptury. Więc to na zachodzie kraju można czasami spróbować, jak smakowała ta część Polski, która już Polską nie jest: w Lubuskiem jest schab słubicki i chleb z nasionami lnu, na Dolnym Śląsku marynowana słonina z Niemczy czy tamtejszy przysmak wołyński.

Ryby, chleb i owoce

Jeśli Warmia i Mazury - to oczywiście ryby. Świeżo złowiona sielawa w małej knajpce nad brzegiem jeziora... pyszności. W przeciwieństwie do łososia norweskiego w nadmorskiej knajpce. Gorąca prośba. Skoro już ryba nad brzegiem polskiego morza, to niech to będzie bałtycki dorsz lub śledź, a nie importowany łosoś czy panga. Jeśli będziesz w Szczecinie, zjedz paprykarz.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, PrecleTak, tak, ta konserwa, którą znają wszyscy byli harcerze oraz studenci, trafiła na listę produktów regionalnych. Kup chleb, posmaruj pajdę paprykarzem i wspominaj. Żeby był odpowiedni regionalny klimat - pod Zamkiem Książąt Pomorskich.

Wróćmy na moment do chleba. Francja słynie z bagietek, Anglia z pieczywa, które absolutnie nie nadaje się do jedzenia, ale my... Nawet chleb z hipermarketu bywa dobry. A jeśli ominiesz market i trafisz do małej wiejskiej piekarni, to masz szansę trafić na prawdziwe cudo.

Oczywiście możesz nie mieć ochoty na wielkie poszukiwania. Wtedy spróbuj kulinarnych wizytówek, znanych wszystkim od szkoły podstawowej. W Toruniu możesz zajadać się piernikami, w Krakowie kup słynne obwarzanki z ciasta najpierw gotowanego, a potem pieczonego.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Kaczka z modrą kapustą i pyzamiTo właśnie z Krakowa rozpoczęły swój marsz na podbój Ameryki. Warszawa słynęła z flaków, ale dzisiaj o dobre flaki w stolicy równie trudno, jak o publiczną toaletę. W Poznaniu idź do restauracji na kaczkę z modrą kapustą i pyzami. Żeby była jasność: w Poznaniu pyzy to drożdżowe bułeczki. No i pyry z gzikiem. Niby możesz to zrobić sam w domu, a jednak w stolicy Wielkopolski smakuje jakoś inaczej.

Są jeszcze owoce i warzywa. Na Kaszubach koniecznie truskawki. W Świętokrzyskiem - śliwki szydłowskie i fasola korczyńska. Zahacz też o mazowiecki Grójec. Zobaczysz setki hektarów sadów, w których drzewka obwieszone są pysznymi jabłkami. Po całym dniu obżarstwa poczujesz się jak robaczek z wiersza Jana Brzechwy, ale całe szczęście możesz potem skoczyć na befsztyczek. Albo zjeść maćka mazowieckiego, czyli faszerowany żołądek wieprzowy.

Kęs ciasta, łyk wina

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Miód pitny

Dalej na wschód, w okolicach Biłgoraja, koniecznie spróbuj piroga z kaszy gryczanej. Pojedź na północ, a trafisz na ziemię kurpiowską. Tu oczywiście czekają na ciebie pyszne wędliny, ale przede wszystkim - miód. We wszystkich możliwych rodzajach i odmianach. O miody (chodzi nam o takie, które mogą jeść również dzieci) pytaj zresztą wszędzie. W każdym regionie znajdziesz pyszny miód, robiony według tradycyjnych receptur. Do najlepszych, oprócz tych z Kurpii, należą miody wrzosowe z Borów Dolnośląskich.

Ach, zapomniałbym, że w północno-wschodnim zakątku Polski czeka jeszcze pierekaczewnik. To tatarski pieróg zrobiony z kilku warstw ciasta, a każda przełożona jest nadzieniem. No i to właśnie w tym rejonie powstaje też znany ser koryciński.

Na deser wracamy na Śląsk. Zjemy kołocz śląski, takie drożdżowe ciasto z nadzieniem lub posypką. A kiedy w brzuchu pełno, czas na picie. Poszukaj miodu pitnego, trudno o coś bardziej polskiego. Albo zawędruj w Lubuskie, gdzie - mimo kłód rzucanych pod nogi przez urzędników - powstają najlepsze polskie wina.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Pierekaczewnik

Lokalne piwa

W czasach gdy w każdym sklepie w Polsce możesz kupić te same piwa, wycieczka po kraju może być również przygodą dla miłośników złocistego trunku. Na Pomorzu poszukaj piw browaru Kaszebsko Koruna. W Wielkopolsce odwiedź browar Czarnków - zresztą w okolicznych sklepach też nie będzie problemu z zakupami. Ciechanów na Mazowszu ma swojego Ciechana, Lublin ma swoją Perłę, a Chełm - Browar Jagiełło. Śląsk to, oprócz kilku wielkich browarów, również zatrzęsienie małych lokalnych wytwórców. A poza tym pytaj w każdym mieście o małe browary - restauracje, ktore produkują swoje piwa w niewielkich ilościach. Nie wypijesz na miejscu, to po powrocie do domu będziesz żałował!

 

Oznaczenia

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Chroniona nazwa pochodzenia

Chroniona nazwa pochodzenia

Produkty wytwarzane w konkretnym regionie. Nazwa tego miejsca nie może być używana jako nazwa produktów robionych gdzie indziej lub według innych receptur.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Chronione oznaczenie geograficzne

Chronione oznaczenie geograficzne

Również chroni produkty robione w konkretnym regionie, ale może tam przebiegać tylko jedna z faz wytwarzania. Np. mięso na kiełbasę lisiecką może pochodzić z różnych regionów, ale produkcja musi odbywać się w okolicach Liszek i Czernichowa.

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Gwarantowana tradycyjna specjalność

Gwarantowana tradycyjna specjalność

Produkty chronione ze względu na tradycyjny sposób wytwarzania, skład lub wykonanie z tradycyjnych surowców. Mogą być robione na terenie całego kraju.

Polska kuchnia regionalna Polska kuchnia regionalna fot. Arkadiusz Ścichocki, Bartłomiej Kuraś, Dionisvera, Jiri Hera, Lepas, Volina/Shutterstock, Wikipedia

Wybrane lokalne przysmaki

Wybrzeże Bałtyku

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Kiszka szwedzkaOgórek kołobrzeski

Kiszony w naturalnej solance z Wyspy Solnej w Kołobrzegu. Ogórki, czosnek, chrzan i koper pochodzą z okolicznych upraw ekologicznych.

Kiszka szwedzka

Nadziewana ziemniakami surowymi i gotowanymi, boczkiem, cebulą i kaszą manną. Jest lekko słona i pikantna.

kaczka po pomorsku

Po wyluzowaniu jest napełniana farszem z wieprzowiny i pieczona. Można jeść na ciepło lub jako zimną przekąskę.

Sledź po kaszubsku

Czyli "hylyng", opiekany z cebulą i zanurzony w zalewie octowej.

 

Wielkopolska, Kujawy i łódzkie

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, CzerninaSery kozie z drużbina

Delikatnie korzenne i lekko słone sery. Mogą być z przyprawami: majerankiem, kminkiem czy papryką.

Czernina

Rosół i krew z kaczki lub gęsi, z dodatkiem cukru i octu.

Półgęsek

Piersi gęsie, oczyszczone z kości, peklowane i wędzone.

 

Dolny Śląsk i lubuskie

Paska bukowińska

Drożdżowe ciasto, przypominające wielkanocną babkę, choć bardziej "chlebowe".

Schab słubicki

Marynowany w m.in. czosnku, majeranku i pieprzu schab, który potem jest wędzony zimnym dymem.

Keselica

Czyli żur łemkowski z mąki owsianej, o posmaku kminkowo-laurowym. Podawany z ziemniakami.

Chleb chłopski z Rogowa Sobóckiego

Tradycyjny chleb pszenno-żytni. Robiony na naturalnym zakwasie, wypiekany na kamiennych hertach (powierzchniach wypiekowych), w tej samej piekarni od 60 lat.

 

Mazury i Podlasie

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Ser Koryciński Ser Koryciński

Ser produkowany z niepasteryzowanego mleka krowiego według tradycyjnej receptury. Legenda mówi, że mieszkańcy nauczyli się robić te sery od najemników szwajcarskich w okresie potopu szwedzkiego.

Kumpiak podlaski

Tradycyjna szynka wieprzowa z kością

i golonką. Suszona na świeżym powietrzu. Dojrzewa kilka miesięcy.

Fefernuszki

Płaskie ciastka przypominające w smaku pierniczki. Wytwarzane z mąki i syropu buraczanego.

Mazurska karkówka wędzona

Mazury na liście produktów tradycyjnych mają wiele wędlin i mięs. Wśród nich jest karkówka nacierana ziołami, wędzona - w zimnym dymie! - i suszona.

 

Mazowsze i lubelskie

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, SękaczMaciek mazowiecki

Faszerowany kawałkami mięsa żołądek wieprzowy. Przyprawiony pieprzem, zielem angielskim, czosnkiem i liściem laurowym. Dwukrotnie wędzony i suszony.

Sękacz

Tradycyjne ciasto tatarskie, pieczone nad otwartym ogniem na obracającym się rożnie. Rożen polewa się kolejnymi warstwami ciasta. Na zewnątrz tworzą się sople przypominające sęki. W środku ciasto ma strukturę pnia drzewa.

Pańska skórka

Biało-różowy cukierek z białek, cukru pudru, soku z cytryny i barwnika. Tradycyjna warszawska "mordoklejka".

Piróg biłgorajski

Gotowane ziemniaki, kasza gryczna plus biały ser, skwarki i przyprawy zapieczone razem. Piróg przypomina kształtem pasztet. Podaje się go z mlekiem.

Miodolada

Rozcieńczony wodą miód, z dodatkiem soku lub przypraw, np. mięty czy imbiru. W smaku przypomina kwas chlebowy lub oranżadę. Tradycyjny napój z mazowieckiej wsi Grębków.

 

Śląsk i opolskie

Żołądki gęsie po siewiersku

Duszone w warzywach i polewane tłuszczem gęsim. Przygotowuje się je w piecu chlebowym.

Wodzionka

Zupa z czerstwego chleba, tłuszczu i wody.

Żymlok śląski

Rodzaj kaszanki, tylko bez kaszy. Zamiast niej używa się bułki. Tradycyjna śląska kaszanka to krupniok.

Anyżki

Ciasteczka z masy białkowej, mąki, cukru pudru oraz z utłuczonego anyżu.

 

Polska kuchnia regionalna, kuchnia, kuchnie świata, Kwaśnica

 

Małopolska i Podkarpacie

Kwaśnica

Zupa z kiszonej kapusty z dodatkiem mięsa, spożywana zwykle z ziemniakami lub chlebem.

Chrupaczki

Zakąska flisaków: pieczone z mielonej na żarnach pszennej mąki, z dodatkiem drożdży, jaj, mleka, słoniny i cukru.

Więcej o:
Komentarze (4)
Polska kuchnia regionalna
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • Gość: Mazur

    Oceniono 5 razy 1

    Podzielam opinię. Totalna amatorszczyzna.
    Ojczyzną PRAWDZIWEGO SĘKACZA są okolice Puńska na suwalszczyżnie. Stamtąd wywodzą się: babka ziemniacza, Kiszka ziemniaczana i oczywiście KARTACZE (cudo którego nawet Gessler nie potrafi podrobić) - okolice Gołdapi (ze swoimi Międzygalaktycznymi Misrzostwami w ich zjadaniu).
    Więcej staranności bo temat ciekawy.

  • 3alfa.alfa

    Oceniono 1 raz 1

    Totalna amatorszczyzna.
    Autor produkty regionalne to zna chyba tylko z gazet:))))
    Bo jak można pisząc o Podhalu nie wspomnieć o bundzu a o Podlasiu czy Pomorzu o piwach jałowcowych czy koźlakach

  • Gość: warmia-mazury

    0

    no tak jak mazury to ryby i to sielawa - oklepane, a okoń płotki to co? no i co z kiszką ziemniaczana oraz babką ziemniaczaną?! piwo specjal lub jurand? tak jak niżej napisano amatorszczyzna ściągnieta z jakiegoś przewodnika

  • klara551

    Oceniono 6 razy 0

    Drogi redaktorze zachodnia Polska to Wielkopolska która nie musi podpierać się jedzeniem czy wędlinami przywiezionymi ze wschodnich rubieży Polski bo ma swoje tradycje.Ale to trzeba wiedzieć tak jak trzeba wiedzieć,że jedyne wygrane powstanie to Powstanie Wielkopolskie.Ze wschodu to zachodnia Polska ma tylko wschodni bajzel o ile pan wie co to znaczy.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX