Jak zostać wspólnikiem? Jaka spółka, dla kogo? Praktyczny poradnik

Nie każdy czuje się na siłach, aby skoczyć na głęboką wodę i założyć własną działalność gospodarczą. Niektórzy lubią działać drużynowo. Jaka spółka jest najlepsza?
  Fot.Shutterstock

Spółka cywilna

Dla kogo? - Polecana jest zwłaszcza osobom, które chciałyby mieć tzw. uproszczoną księgowość, podatkową książkę przychodów i rozchodów lub ewidencję ryczałtu oraz tym, którzy nie mają głowy do nadmiaru biurokracji. W spółce cywilnej decyzje co do firmy zapadają ustnie, nie trzeba uchwalać uchwał (tak jest np. w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - mówi Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz.

Zasady założenia spółki. - Podstawą do zawarcia spółki jest kodeks cywilny (art. 860 i nst.). Wspólnicy muszą zawrzeć umowę w formie pisemnej (można u notariusza). Poza tym wspólnicy spółki - osoby fizyczne muszą mieć wpis w CEIDG, że są podmiotami prawa - czyli, że mają status przedsiębiorcy. Wniosek CEIDG-1 stanowi jednocześnie zgłoszenie osoby fizycznej (wspólnika - przedsiębiorcy) do ZUS/KRUS, GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego. Wspólnicy nie muszą deklarować, że mają jakiś kapitał na wejście.

Prawa i zyski. Udział w zyskach każdego wspólnika jest równy.

Odpowiedzialność. Solidarna. To oznacza, że wspólnicy razem odpowiadają ze zobowiązań majątkiem wspólnym firmy. To ryzyko, gdy wspólnik okazałby się nieuczciwy.

Podatki. Każdy ze wspólników płaci podatek dochodowy od dochodu osiągniętego ze spółki. - Przykładowo jeśli firma działa od 1 kwietnia 2016 wówczas płaci ZUS do 10 maja, podatek dochodowy do 20 maja, a jeśli wybierze faktury VAT to do 25 maja - mówi Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz i wyjaśnia działanie faktury VAT i uproszczonego rachunku. - Jeśli wspólnicy zarejestrują się na VAT doliczają go faktury za swoje usługi , jeśli nie to faktura wystawiona jest bez VAT-u i nie płacą Vat-u  np. umowa na świadczenie usług zarządzania  1000,00 + 23 proc. VAT odbiorca płaci 1230,00 z ł z tego 1000,00 zostaje a 230,00 wspólnicy płacą do urzędu skarbowego. Jeśli nie rejestrują si ę na VAT to wpisują na fakturze kwotę 1000,00 i tyle mają do zapłaty za usługę - wyjaśnia.

Rozwiązanie spółki. - Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku. Z ważnych powodów każdy wspólnik może żądać rozwiązania spółki przez sąd oraz Spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika. Po rozwiązaniu spółki majątek spółki dzielony jest pomiędzy wspólników - mówi Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz.

  Fot.Shutterstock

Spółka jawna

Dla kogo? Dla osób, które chciałyby działać mając uproszczoną księgowość (to możliwe o ile spółka nie przekroczy 1 200 tys. euro dochodu rocznie)

Zasady założenia spółki.  - Umowa spółki jawnej powinna być zawarta w formie pisemnej - przy wykorzystaniu wzorca umowy - pod rygorem nieważności (czyli jeśli wspólnik rażąco złamie zasady współpracy np. będzie działał na szkodę firmy, umowa straci ważność). Podstawą prawną jest kodeks spółek handlowych. Osoba, która chce wejść w spółkę nie musi mieć kapitału na wejście. Wspólnik  podlega zaś rejestracji w rejestrze przedsiębiorców KRS - mówi prawnik z Kancelarii Notarialnej Anna Lubieńska Marta Figurska z Warszawy.

Prawa i zyski. Każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę. Spółka jawna - czyli obaj wspólnicy za wzajemną zgodą - może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Odpowiedzialność. - Każdy ze wspólników spółki jawnej odpowiada za jej zobowiązania bez żadnych ograniczeń całym swoim majątkiem w sposób solidarny z pozostałymi wspólnikami oraz z samą spółką. Odpowiedzialność każdego ze wspólników spółki jawnej ma charakter subsydiarny, czyli wierzyciel spółki może przeprowadzić egzekucję majątku wspólnika wtedy, gdy egzekucja majątku spółki okaże się bezskuteczna - mówi prawnik.

Podatki. - Spółka jawna nie jest podatnikiem. Podatnikami s ą poszczególni wspólnicy spółki jawnej i płacą podatek dochodowy od osób fizycznych ( progresywny lub liniowy) - mówi Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz.

Rozwiązanie spółki. - W przypadku śmierci wspólnika dwuosobowej spółki cywilnej, automatycznie ulega ona rozwiązaniu. Natomiast w przypadku dwuosobowej spółki jawnej, wspólnicy mają możliwość zamieszczenia w umowie zapisów, które spowodują że spółka jawna w wyniku śmierci wspólnika nie ulegnie rozwiązaniu, bo na miejsce zmarłego wspólnika wejdą jego spadkobiercy, co pozwoli na kontynuowanie działalności spółki jawnej nawet dwuosobowej. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej  może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi - mówi prawnik.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Dla kogo? - To spółka dla osób, które godzą się na płacenie wyższych podatków (podatek CIT płaci spółka, ale i każdy wspólnik dodatkowo płaci podatek od dywidendy jeśli otrzyma wypłatę od spółki ) i wspólników mających świadomość, że każdy wydatek musi mieć pokrycie w fakturze a każda operacja finansowa potwierdzenie w banku. Spółka zoo wymaga pełnej księgowości - mówi Beata Kalata z  Biura Rachunkowego Rachmistrz.

Zasady założenia spółki. Podstawą prawną jest kodeks spółek handlowych. Osoba, która wchodzi w spółkę powinna zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego lub przy wykorzystaniu wzorca umowy. Wspólnik musi wnieść minimalny kapitał zakładowy, czyli 5 tys. zł. Przedsiębiorców obowiązuje wpis do rejestru przedsiębiorców KRS.

Prawa i zyski. Spółka ma obowiązek prowadzenia pełnej księgowości i obowiązek corocznego składania sprawozdań finansowych. - W praktyce działanie spółki wygląda tak, że żaden ze wspólników nie może czerpać przez rok z jej dochodów. Z przychodów robione są zakupy materiałów, opłacane czynsz i media, tankowane samochody. Na to wszystko wymagane są faktury. Po sporządzeniu i zatwierdzeniu bilansu zyski spółki mogą być podzielone pomiędzy wspólników i wypłacone. Jeśli członkowie spółki chcieliby korzystać z pieniędzy spółki muszą być zatrudnieni i otrzymywać wynagrodzenie. Wówczas podlegają opodatkowaniu i ZUS - wyjaśnia Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz.

Odpowiedzialność. Odpowiedzialność wspólników ograniczona jest tylko do wielkości wniesionych wkładów. Solidarna odpowiedzialność  członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w razie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce.

Podatki. - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest płatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dodatkowo jeżeli udziałowcy czerpią ze spółki dochody w formie dywidend wówczas podlegają one ponadto opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) - mówi Beata Kalata z Biura Rachunkowego Rachmistrz.

Rozwiązanie spółki. - Rozwiązanie spółki powodują przyczyny przewidziane w umowie spółki; jednomyślna uchwała wszystkich wspólników; ogłoszenie upadłości spółki; śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości; wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika;   prawomocne orzeczenie sądu. Procedura likwidacji spółki przebiega dwuetapowo , najpierw spółka jest postawiona w stan likwidacji ,zarząd spółką przejmuje syndyk po procesie likwidacji następuje wykreślenie spółki z rejestr i ustaje jej byt prawny - mówi Beata Kalata.

Spółka partnerska

Dla kogo? Dla przedstawicieli wolnych zawodów

Zasady założenia spółki. - Spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą Partnerami w spółce mogą być wyłącznie osoby fizyczne, uprawnione do wykonywania wolnych zawodów, określonych w art. 88 k.s.h. lub w odrębnej ustawie. Wykonywanie wolnego zawodu w spółce może być uzależnione od spełnienia dodatkowych wymagań przewidzianych w odrębnej ustawie. Partnerami w spółce mogą być osoby uprawnione do wykonywania następujących zawodów: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego - mówi prawnik z Kancelarii Notarialnej Anna Lubieńska Marta Figurska w Warszawie.

Prawa i zyski. Umowa spółki może przewidywać, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej. Zysk podlega podziałowi pomiędzy tworzących ją wspólników wedle zasad zawartych w umowie spółki.

Odpowiedzialność. Partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce. Nie odpowiada także za zobowiązania spółki będące następstwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego.

Podatki.   Partnerzy rozliczają się z fiskusem PIT-em. W odniesieniu do podatku VAT podatnikiem jest spółka.

Rozwiązanie spółki. Katalog okoliczności skutkujących rozwiązaniem spółki partnerskiej zawiera art. 98 kodeksu prawa handlowego. Przyczyny mogą być też dodatkowo określone w umowie.

Fot. Shutterstock Fot. Shutterstock

Spółka komandytowa

Dla kogo? Dla osób, które nie miałyby wkładu. Spółka nie wymaga bowiem posiadania wkładu pieniężnego.

Zasady założenia spółki. - Podstawą prawną jest kodeks spółek handlowych. Spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą. Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego lub również przy wykorzystaniu wzorca umowy Taka spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

Prawa i zyski. - Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki. Przystępujący do spółki w charakterze komandytariusza odpowiada za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisu - mówi prawnik z Kancelarii Notarialnej Anna Lubieńska i Marta Figurska.

Odpowiedzialność. Co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia wobec wierzycieli za zobowiązania spółki (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej.

Podatki. - Podatek od dochodów płacą wspólnicy, a nie spółka, jako że przychody przez nich uzyskiwane są traktowane jako przychody z działalności gospodarczej - mówi Beata Kalata.

Rozwiązanie spółki. Stosuje się zasady takie jak przy rozwiązaniu innych spółek.

Więcej o: