Poradnik foto: jak robić świetne zdjęcia. 8 punktów

Przed tobą osiem punktów - jeśli je przeczytasz i zastosujesz w praktyce, zmienisz się z ?pstrykacza? w fotografa. A po wakacjach znajomi będą naprawdę chcieli oglądać twoje zdjęcia. Ty też!
1 Po lewej: złe światło; po prawej: odpowiednie; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Po lewej: złe światło; po prawej: odpowiednie; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Po lewej: złe światło; po prawej: odpowiednie; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta

Jak wykorzystywać światło

REGUŁA: Nigdy nie używaj flesza, gdy obiekt jest daleko. A najlepiej w ogóle go nie używaj.

Tak, to prawda, w fotografii chodzi o światło. Ale kluczem do zrobienia dobrego zdjęcia jest światło naturalne. To ono wydobywa kształty, kolory i faktury, nadaje zdjęciu plastyczność i wprowadza trzeci wymiar. Piękne światło sprawia, że nawet najbanalniejszy kadr wygląda profesjonalnie. Kiedy światło jest najlepsze? Wbrew powszechnemu odczuciu wcale nie wtedy, gdy słońce świeci z góry. W okolicach południa powstają bardzo duże kontrasty, z którymi aparaty sobie nie radzą. To, co w słońcu będzie prześwietlone, w cieniu - będzie prawie czarne. Musisz kombinować: rób zdjęcia tylko w słońcu lub tylko w cieniu. Drugi problem to fotografowanie ludzi. Wyobraź sobie swoją ukochaną w Wenecji, a na jej twarzy wielki cień zgrabnego noska i ciemne, zacienione oczy. Dlatego najlepiej odpuścić i wrócić w upatrzone miejsce o lepszej porze dnia - czyli rano lub wieczorem. Wtedy powstają najlepsze zdjęcia.

UWAGA: Fotografowie mówią o "złotej godzinie", czyli czasie tuż po wschodzie lub tuż przed zachodem słońca. Pada wtedy charakterystyczne światło o złotym odcieniu. To dobra pora na zdjęcia krajobrazów.

RADA PRO: Każdy aparat ma własne źródło światła, czyli lampę błyskową. Ale taka lampa ma zasięg zaledwie kilku metrów - użyta na stadionie może najwyżej rozświetlić plecy kibica z poprzedniego rzędu. Z drugiej strony, jeśli fotografowany obiekt znajdzie się zbyt blisko, aparat prześwietli pierwszy plan. Dlatego pamiętaj: nie używaj flesza na stadionie czy w katedrze, to nie ma sensu. Flesz przydaje się za to w środku dnia, gdy na twarzach fotografowanych osób pojawiają się głębokie cienie wokół oczu i pod nosem. W takiej sytuacji błyśnięcie modelowi w twarz zdecydowanie poprawi jakość zdjęcia. Ale! Stosowanie oświetlenia błyskowego wymaga sporej praktyki i wyłączenia trybu automatycznego. Zanim pojedziesz do słonecznej Toskanii, poświęć trochę czasu i popróbuj, jakie ustawienia dają najlepsze efekty.

2 poradnik foto poradnik foto fot. Alexey Losevich / shutterstock.com

Jak bawić się perspektywą

REGUŁA: Stojąc na baczność, rzadko zrobisz ciekawe zdjęcie.Zastanawiałeś się, dlaczego twoje zdjęcia są - nie bójmy się tego powiedzieć - nudne... A może to kwestia perspektywy? Jeśli coś jest na wprost twoich oczu, zrób zdjęcie z dołu. Obiekt urośnie. Albo z góry - wtedy zmaleje, ale pokażesz jego tło i kontekst.

Nie wierzysz? Pomyśl o zdjęciach dzieci. Siedzisz na fotelu i pstrykasz. A gdybyś ruszył tyłek i położył się obok nich? Dzieci szybko zapomną, że są fotografowane, a dzięki lepszej perspektywie zdjęcia wyjdą naturalnie. I ciekawiej: w kadrze pojawią się np. dłonie, którymi dziecko bawi się na podłodze klockami. Maluch "wejdzie" w kadr, wszyscy będą chcieli oglądać takie fotki. Albo inny przykład: fontanna na włoskim ryneczku. Taka malownicza, a tak kiepsko wychodzi na zdjęciach. I znowu: rusz tyłek! Wleź na kościelną wieżę i zrób zdjęcie z góry. Będzie fontanna, błyszczące monety wrzucone przez turystów i zakochane parki wokół niej. Od razu lepiej!

W ogóle warto wykorzystywać każdą okazję do zmiany wysokości, z której normalnie robi się zdjęcia. Wykorzystanie skarpy, murka czy schodów do zmiany perspektywy sprawi, że zestaw zdjęć będzie bardziej urozmaicony.

fot. spirit of america / shutterstock.comfot. spirit of america / shutterstock.com

3 jak komponować ujęcie jak komponować ujęcie fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta

Jak komponować ujęcie

REGUŁA: Zasad kompozycji trzeba przestrzegać albo je łamać, nigdy lekceważyć.

Jeśli mimo dobrego światła i ciekawego miejsca zdjęcie wygląda przeciętnie, to pewnie kwestia kiepskiej kompozycji. Spokojnie, nie musisz być Michałem Aniołem - podstawowe zasady kompozycji zdjęcia są dość proste.

Większość aparatów może wyświetlić tzw. siatkę trójpodziału, czyli dwie linie poziomie i dwie pionowe, dzielące kadr na równe kawałki. Cztery punkty przecięcia tych linii to tak zwane mocne punkty zdjęcia.

Dalej zrób tak: naturalne linie widoczne w kadrze, na przykład horyzont czy ściana budynku, powinny pokrywać się z liniami podziału wyświetlanymi na?ekranie. A fotografowany obiekt (np. twoja ukochana) powinien znaleźć się w jednym z mocnych punktów. Voila!

Drugi sposób to tzw. zasada złotej spirali. Taka kompozycja przyciąga wzrok - tak jakby centralny element zdjęcia znajdował się w najbardziej zakręconym punkcie muszli ślimaka [patrz zdjęcie].

UWAGA: Najczęstszy błąd to powtarzające się na wszystkich zdjęciach umieszczenie głównego motywu w centrum zdjęcia. Nuda!

RADA PRO: Człowiek na zdjęciu w mocnym punkcie to połowa sukcesu. Warto jeszcze zwrócić uwagę na to, w którą stronę idzie lub patrzy. Byłoby dobrze, gdyby większą część kadru miał przed sobą, a nie  ?wychodził? z niego.

4 Poradnik foto Poradnik foto fot. Christian Mueller / shutterstock.com

Jak zrobić nieporuszone zdjęcie

REGUŁA: Czas naświetlenia musi być krótszy niż 1/ogniskowa.

Nie bój się, to tylko brzmi tak groźnie. Jeśli robisz zdjęcia ogniskową 35 mm, to bezpieczny czas wynosi ok. 1/35 s, 50 mm - 1/50 s, 200 mm (to już tele) - 1/200 s. Proste! Czyli im krótsza ogniskowa (inaczej: szerszy kąt), tym dłuższy bezpieczny czas. Światło dłużej będzie naświetlało matrycę, a to większa pewność, że zdjęcie będzie dobre. Chcesz wiedzieć dlaczego? Oto odrobina teorii. Twój aparat pokazuje zapewne dwie podstawowe wartości - przesłonę i czas. Ta pierwsza decyduje, ile światła "zobaczy" matryca - im niższa ta wartość, tym lepiej, bo będzie "więcej" światła.

Czas - to po prostu informacja, jak długo aparat robi zdjęcie. Im krócej - tym większa pewność, że zdjęcie nie będzie poruszone. Wyobraź sobie, że trzymasz aparat w dłoni, a czas wynosi 1/5 s. Przez jedną piątą sekundy twoja dłoń mimowolnie zadrży kilka razy. Ale jeśli czas będzie wynosił 1/200 s (dużo, dużo krócej), wtedy mimowolny ruch dłoni nie wpłynie na zdjęcie. Ha, problem w tym, że im krótszy czas, tym mniej światła. W upalny letni dzień to nie problem, ale wieczorem w domu - owszem. Wtedy cała sztuka polega na tym, żeby stosować jak najmniejsze wartości przesłony (w praktyce - nie używać zoomu) i ustawić optymalny czas. Przyjmuje się, że bezpieczną wartością czasu jest właśnie odwrotność ogniskowej.

UWAGA: Niektóre aparaty mają mechaniczną (a nie elektroniczną) stabilizację matrycy lub obiektywu. Pozwala ona na wydłużenie czasu naświetlania bez poruszenia zdjęcia. Możesz też użyć statywu, nawet malutkiego, który dodatkowo stabilizuje aparat.

RADA PRO: Do dyspozycji masz jeszcze wartość ISO. Im wyższa, tym aparat potrzebuje mniej światła. Minus - zdjęcie będzie "ziarniste", fachowo - będzie miało szumy. Popróbuj, jakie wartości ISO dają jeszcze ładne zdjęcia. W małych kompaktach maksymalnie będzie to zapewne ISO 200 lub 400, lepsze kompakty zrobią dobre zdjęcia przy ISO 800, profesjonalne lustrzanki radzą sobie nawet przy ISO 12 600.

5 Po lewej: źle; po prawej: dobrze; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Po lewej: źle; po prawej: dobrze; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Po lewej: źle; po prawej: dobrze; fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta

Jak zrobić czyste ujęcie

REGUŁA: Sprawdź krawędzie kadru i otoczenie obiektu, dopiero potem naciśnij spust.

Na pewno kojarzysz zabawne zdjęcia z "mistrzami drugiego planu". Takim mistrzem może być kolega lub przechodzień, ale może być również rura wychodząca wprost z głowy fotografowanej osoby. Żeby uniknąć takich wpadek, nie trzeba wiele wysiłku.

Zdjęcie powinno być schludne, a główny motyw dobrze wyeksponowany - inaczej uwaga oglądających zostanie odciągnięta od tego, co chciałeś pokazać. Gdy fotografujesz ludzi zwróć uwagę, żeby z ich ramion i głów nie?"wychodziły" gałęzie czy latarnie, a dłonie i stopy?nie zostały "obcięte". Żeby uniknąć takiej sytuacji, najczęściej wystarczy zrobić dwa kroki w bok. Jeśli tematem fotografii jest krajobraz, warto przyjrzeć się brzegom kadru. Pojawiająca się w rogu zdjęcia połówka kosza na śmieci wprowadzi chaos.

RADA PRO: Porządek w kadrze to nie tylko kwestia przypilnowania kształtów obiektów, ale też ich kolorów. Nastrojowy portret w miękkim świetle mglistego dnia będzie wyglądał zupełnie inaczej z czerwoną śmieciarką przejeżdżającą gdzieś w tle.

6 Od lewej: 160.0 MM, 70.0 MM, 50.0 MM, fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Od lewej: 160.0 MM, 70.0 MM, 50.0 MM, fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta Od lewej: 160.0 MM, 70.0 MM, 50.0 MM, fot. Pawel Kiszkiel / Agencja Gazeta

Jak pokazać to, co chcesz

REGUŁA: Używaj zoomu z głową.

Napisaliśmy poniżej, żebyś chodził, a nie zoomował. To ogólna zasada. Ale różne ogniskowe obiektywu dają różne efekty na zdjęciu. Używaj więc zoomu, tylko z głową.

Wyobraź sobie wakacyjne zdjęcie z basenu. Twój kolega skacze na główkę do wody. Gdy staniesz daleko i użyjesz zoomu, otrzymasz spokojne zdjęcie, na którym dokładnie będzie widać jego skok. Jeśli podejdziesz blisko i użyjesz szerokiego kąta, kadr wypełni twój kolega, będzie dokładnie widać emocje na twarzy. Jeśli z bliska użyjesz zoomu, na zdjęciu będzie tylko fragment całego zdarzenia - np. głowa zanurzająca się w wodzie i kropelki rozbryzgującej się wody. Prawda, że to trzy zupełnie inne zdjęcia?

RADA PRO: Ogólnie rzecz biorąc, szeroki kąt i niewielka odległość spowodują charakterystyczne przerysowanie i ujęcie w kadrze sporej ilości tła. Cofnięcie się i użycie dłuższej ogniskowej zniweluje przerysowanie, ale wytnie dużo mniejszy fragment tła. Najbardziej neutralne są okolice ogniskowej 50 milimetrów. Fotoreporterzy przez lata używali również ogniskowej 35 milimetrów jako tej, która daje najbardziej uniwersalny kąt widzenia. Do wąskiego portretu, na którym ma się znaleźć tylko twarz, najlepsze są ogniskowe od 85 mm w górę.

7 fot. od lewej: S.Borisov / shutterstock.com; Roberto Caucino / shutterstock.com fot. od lewej: S.Borisov / shutterstock.com; Roberto Caucino / shutterstock.com fot. od lewej: S.Borisov / shutterstock.com; Roberto Caucino / shutterstock.com

Jak znaleźć ciekawe ujęcie

REGUŁA: Ruszaj nogami, a nie zoomem.

Obiektyw z optycznym zoomem to wspaniały wynalazek, ale najczęściej jest używany dokładnie odwrotnie, niż powinien być.

Gdy dzieje się coś ciekawego, amatorzy zoomują, żeby mieć na zdjęciu więcej szczegółów. Gdy stoją przed budynkiem, używają szerokiego kąta, żeby cały zmieścił się w kadrze.

Błąd. Zoom nie ma zastępować fotografowi nóg. Dynamiczne zdjęcia ludzi, akcji, ruchu najlepiej robić z bliska, używając szerokiego kąta. Lekkie przerysowanie związane z bliską perspektywą doda fotografii życia i sprawi, że oglądający poczują się, jakby byli w centrum fotografowanych wydarzeń.

Przy portretach i architekturze jest odwrotnie. W tym przypadku lepiej odejść trochę dalej i użyć dłuższych ogniskowych. Będzie łatwiej o proste mury budynków i ładnie, naturalnie odwzorowane rysy twarzy w portrecie.

8 Jak obrabiać zdjęcia Jak obrabiać zdjęcia fot. wavebreakmedia / shutterstock.com

Jak obrabiać zdjęcia

REGUŁA: Nie ma zdjęć, których nie można poprawić. Nie pokazuj zdjęć nieobrobionych.Obróbkę zdjęć należy rozpocząć od ostrej selekcji. Na pewno byłeś kiedyś na prezentacji zdjęć z wesela. Kilkaset kadrów, na trzech czwartych nikomu nie znane ciotki przy stole. Uwierz nam, nikt nie chce oglądać kilkuset zdjęć z twoich wakacji.

Warto wykorzystać wolną chwilę na skasowanie nieudanych i zdublowanych fotografii jeszcze w aparacie. Druga selekcja - w domu na komputerze. Rada: poczekaj dwa, trzy tygodnie. Wspomnienia trochę wyblakną, łatwiej będzie ci wyrzucić zdjęcia do kosza.

Oczywiście, zdjęcia często mają charakter pamiątkowy i nawet jeśli nie są idealne, chcesz je zostawić. Ale pomyśl, czy za kilka lat będziesz chciał je oglądać. Uwierz: sto zdjęć z dwutygodniowych wakacji to już dużo.

Kiedy wybrałeś zdjęcia, czas na obróbkę. Wszystkie aplikacje mają narzędzie Crop, którym można przyciąć źle skadrowane zdjęcie, oraz Rotate do wyrównania linii horyzontu. Jeśli zdjęcie tego wymaga, w dalszej kolejności należy użyć Shadows i Highlights, którym można "wyciągnąć" szczegóły z zacienionych obszarów zdjęcia i zniwelować przepalenie najjaśniejszych obszarów. Na amatorskim poziomie to absolutnie wystarczy. Najpopularniejszym programem do obróbki zdjęć jest Lightroom (płatny), dobre są też bezpłatne Picassa i Gimp.

Komentarze (21)
Poradnik foto: jak robić świetne zdjęcia. 8 punktów
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • Wojciech Kumpicki

    Oceniono 72 razy 70

    A nauka kasowania zdjęć, jest tą, która powinna być na początku. Zwłaszcza w dobie fotografii cyfrowej.

  • avatar

    czpyka

    Oceniono 59 razy 57

    Fot.1. Po lewej złe światło, po prawej odpowiednie? Bardzo, bardzo ciekawa teza...

  • avatar

    sorprendida

    Oceniono 24 razy 22

    nie znam się na fotografii, ale wiem, że oglądanie 500 zdjęć z wakacji jest bolesne

  • avatar

    amur-49

    Oceniono 7 razy 5

    A jak robić no, przynajmniej niezłe zdjęcia komórką? Lubię fotografie "przygodne": piękny zachód słońca lub groźne chmury przed burzą, malowniczy staw jesienią, światła i cienie w częściowo stopionej słońcem bryle śniegu. To są tematy przygodne właśnie. Nie noszę ze sobą zawsze i wszędzie lustrzanki, komórkę mam zawsze.

  • avatar

    sselrats

    Oceniono 11 razy 5

    1. Dobre swiatlo to martwe swiatlo.
    2. Tu nie ma perspektywy.
    6. Mega M? Co to za jednostka?

  • avatar

    andreki12

    Oceniono 7 razy 3

    Do antonio calavares,kolorado blues, e-greka i innzch arogantow.
    Fotografuje od wielu lat, ale nawet tu nauczylem sie czegos. Dzieki temu autorowi moze rzesza pstrykaczy bedzie miala satysfakcje z coraz popularniejszego fotografowania.

  • Zuzanna Jawor

    Oceniono 2 razy 0

    świetne zdjęcia to przede wszystkim posiadanie umiejętności i chyba trochę zapominamy, że nie każdy potrafi dobre zdjęcia robić bo tego trzeba się uczyć, ja chodziłam akurat na genialne warsztaty w studiu fotograficznym multiarte Pana Tomasza Pawlaka i na praktycznych zajęciach nauczyłam się naprawdę bardzo wiele

  • Oceniono 32 razy 0

    Reguła dotycząca czasu naświetlania miała sens w czasach aparatów analogowych, gdzie klatka miała zawsze ten sam wymiar. Dziś aparaty mają różne rozmiary matryc i prawie wszystkie jakieś formy stabilizacji, które działają lepiej lub gorzej i też często w różny sposób. Jedyne co dziś można powiedzieć, to że im większa ogniskowa tym większy zoom, a resztę trzeba ustalić eksperymentalnie niestety. No i to, że stabilizacja nie działa na poruszający się obiekt...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX