Rower jak od krawca - czym się różni od masówki?

Długość ramy, kąt nachylenia siodełka, szerokość kierownicy - wszystko można dopasować tak, że będziesz miał wrażenie, jakby rower od urodzenia dorastał wraz z tobą. Bike fitter poprawi twoje osiągi, wyleczy ból pleców i ograniczy kontuzje.
1 Rower jak od krawca Rower jak od krawca fot. Krzysztof Dołęgowski

Rower jak szyty na miarę garnitur

Większość rowerzystów zwraca w sklepie uwagę na dwa parametry sprzętu - cenę i wagę. Zresztą, umówmy się, gdy ktoś potrzebuje dwóch kółek na kilkukilometrowe dojazdy do pracy, nie musi wiedzieć wiele więcej.

Jeśli jednak wykaże odrobinę zainteresowania, zauważy, że rama, na której jeździ, ma rozmiar. Rower górski dla faceta o wzroście 180 cm ma najczęściej 19 cali. Szosowy - zwykle 54 cm (szosówki tradycyjnie pochodzą z Europy, stąd miara w centymetrach). Potem często skupia się na materiale ramy: z reguły stal i aluminium - wśród tych tańszych, włókno węglowe - wśród droższych. Poźniej dochodzą kwestie klasy osprzętu. Rozmowa w sklepie krąży wokół komponentów i materiałów. Często na ladzie stoi waga, która czeka na maniaka lekkości. Taki analizuje zysk na wadze po zastąpieniu pedałów z ośkami stalowymi na takie z tytanowymi. Maca, patrzy w katalogi. Przelicza korzyści z użycia cieniowanych szprych i ultralekkich obręczy, po czym znów zerka na limit karty kredytowej.

W polskich sklepach są już rowery z pięciocyfrowymi cenami. Są też na nie klienci. Dużo mniej osób jest jednak skłonnych wydać kilka stówek na staranne dopasowanie roweru do swojego stylu jazdy, wymiarów, stopnia sprawności, gibkości itp.

Zdjęcie Rower Kross Trans Alp M 2015 Zdjęcie Rower męski KETTLER City Cruiser Comfort Zdjęcie Rower Micano Bronx
Rower Kross Trans Alp M 2015 Rower męski KETTLER City
Rower Micano Bronx
Porównaj ceny ? Sprawdź ceny ? Sprawdź ceny ?
źródło: Okazje.info
2 Rower jak od krawca Rower jak od krawca fot. Krzysztof Dołęgowski

Rower pod klucz

Fitter w czasie badania tłumaczy zawiłości procesu regulacji elementów. Kamery rejestrują pozycję klienta, a na ekranie pokazują się efekty zmian. Na ciało nanosi się znaczniki, których położenie analizowane jest w trzech wymiarach, jak w znanej z "Avatara" technice motion capture. W połączeniu z trenerską wiedzą i doświadczeniem daje to zaskakujący efekt.

Ta usługa nosi nazwę bike fitting i wywodzi się z zawodowego peletonu, gdzie w różnych formach była obecna od lat 70. Obecnie kolarze z grup Pro Tour "układają swoją sylwetkę" co kilka miesięcy. Mają osobno spisane parametry charakterystyczne dla wyścigów etapowych, inne dla klasyków na bruku, zupełnie inne do jazdy na czas. Wspierający ich specjaliści są w stanie wyliczyć zmianę mocy wytwarzanej przez kolarza, jeśli zmieni się jego ułożenie na rowerze. I nie są to wartości po przecinku. Da się wygenerować kilka watów więcej przy rezygnacji ze zgiętych pleców na rzecz pozycji ciut słabszej aerodynamicznie, ale pozwalającej lepiej wykorzystać siłę nóg.

Amatorskie dobieranie roweru zaczyna się badaniem fizjoterapeutycznym na leżance. Fitter sprawdza ruchomość stawów, stopień rozciągnięcia, maksymalne odchylenia. Bada symetrię układu ruchu. Przy okazji przeprowadza wywiad na temat stylu jazdy, doświadczenia, przebytych kontuzji. Ustala z klientem, jakie zastosowanie ma mieć rower.

Bike fitting można wykonywać, wykorzystując własny rower. Wówczas w grę wchodzi wymiana albo regulacja jego części. Droższa zabawa to zakup nowego roweru z myślą o konkretnym zawodniku, z wymianą standardowych części uwzględniającą jego cechy i preferencje. Szczytem marzeń jest złożenie roweru "pod klucz" - zaczyna się od ustalenia kątów łączenia rurek przyszłej ramy, a kończy na kolorze wykończenia kółeczka przerzutki.

Architekci

Wkrótce w naszym kraju powinny pojawić się tzw. bike studia - sklepy, które w ogóle nie sprzedają gotowych rowerów. To małe lokale prowadzone przez bardzo doświadczonych sprzedawców - artystów, projektantów, rzemieślników w jednym. Centralnym punktem jest w nich rower stacjonarny, a właściwie siodło, kokpit i szczątkowy napęd - wszystko wyposażone w rozbudowaną aparaturę pomiarową i możliwość regulacji w trzech wymiarach. Na podstawie próby na takim sprzęcie, po dłuższej rozmowie i kilku kawach rowerowy guru kreśli kształt nowego roweru. Dobiera markę ramy, jej materiał, indywidualny kolor, elementy napędu, koła. Wszystko to, korzystając z garści próbek i sterty katalogów. Na koniec można zażyczyć sobie, by imię i nazwisko właściciela zostało zapisane pod ochronną warstwą lakieru, albo... zarządzić zerwanie lakieru w ogóle, aby zmniejszyć wagę o 100 g (jak życzył sobie Thomas Frischknecht - mistrz świata MTB).

3

Weloregulacja

Siodła

Rower jak od krawca, rowery, sport- Rozstaw prętów siodła powinien odpowiadać rozstawowi kości kulszowych miednicy (ustala się to, siadając na specjalnej żelowej podkładce).

- Długie siodła dają większą możliwość modyfikacji pozycji, np. w czasie podjazdów.

- Szeroki nosek zwiększa komfort, natomiast gorzej sprawdza się u osób o rozbudowanych udach.

- Pod okiem fachowca ustawia się także kąt siodła (zwykle powinno być idealnie poziome, ale nie zawsze!).

- Ostatni parametr to regulacja przód-tył. Gdy korby ustawione są pionowo, rzepka kolanowa znajduje się nad końcem korby. Przesunięcie do przodu powoduje niepotrzebne skręcanie rzepki.

Szerokość kierownicy i długość mostka

Rower jak od krawca, rowery, sport- Na rowerze szosowym ręka zgięta w łokciu pod kątem około 15° ma spoczywać na uchwycie nad klamką hamulca (nadgarstek prosty).

- Dłoń powinna być ułożona jak do powitania.

- Szerokość dobiera się w zależności od rozstawu ramion kolarza. Zbyt wąska kierownica utrudnia ruch klatki piersiowej i pełny oddech, natomiast zbyt szeroka powoduje niekorzystne ustawienie pleców i gorszą aerodynamikę.

- Długość i kąt nachylenia mostka wpływają na ułożenie pleców. W czasie fittingu używa się specjalnego mostka, w którym reguluje się wszystkie parametry w kilka sekund (normalnie trzeba za każdym razem wymieniać ten element).

- Osoby jeżdżące rekreacyjnie będą się dobrze czuły z plecami odchylonymi 40° od pionu, zawodowcy starają się przechylić o 55°, trzymając ręce na klamkach, i zyskać jeszcze 5° w dolnym chwycie baranka.

Wysokość siodła

Rower jak od krawca, rowery, sport- Jeśli jeździ się dużo, przesunięcie siodła w dół nawet o 5 mm jest wyraźnie odczuwalne, a obniżenie go o centymetr może spowodować kontuzję.

- W czasie fittingu dobiera się ten parametr, mierząc tzw. goniometrem kąt zgięcia stawu kolanowego przy najniższym położeniu pedałów. U większości zawodników dąży się do uzyskania 30°. W przypadku bólu kolan warto iść nawet w kierunku 20°.

- Pomiaru dokonuje się osobno dla każdej nogi, ponieważ większość zawodników jest niesymetryczna. Różnice wyrównuje się, instalując podkładki pod blokami pedałów.

- Utrwalone przez lata wady postawy należy korygować stopniowo. Jeśli rowerzysta do tej pory generował 70% mocy lewą nogą, a 30% prawą, szybka zmiana może uszkodzić mięśnie słabszej nogi.

 

Długość ramienia korby

Rower jak od krawca, rowery, sport- Najczęściej spotyka się korby o długości 175 mm (mierzone zwykle po wewnętrznej stronie ramienia, ewentualnie w okolicach gwintu).

- W zależności od długości nóg, stylu jazdy, podatności na kontuzje używa się korb o długościach od 165 do 180 mm (co 2,5 mm).

- Niżsi zawodnicy używają krótszych korb, preferują je także osoby o słabszych kolanach, a także kolarze górscy parający się downhillem.

- Dłuższa korba poprawi przyspieszenie i sprawdzi się u osoby jeżdżącej siłowo.

 

 

Wkładki w butach

Rower jak od krawca, rowery, sport- Idealnie dobrany sprzęt powoduje, że kolano rusza się jak tłok - w górę i w dół. W praktyce na specjalnych nagraniach wideo częściej ogląda się ruch ósemkowy.

- Aby to skorygować, używa się specjalnych wkładek podpierających łuk stopy. Można również przesuwać blok pedału w prawo lub w lewo, a także regulować długość pedału.

4

Nie trzeba sikać krwią

Rower jak od krawca, rowery, sportRozmiar ramy to tylko szkic, na który możemy nanieść szczegóły i stworzyć zarówno rower turystyczny, jak i wyścigówkę. Możemy poprawić moc generowaną w czasie jazdy, zmniejszyć ryzyko kontuzji, pozbyć się bólu kręgosłupa, szyi czy kolan. Rower będzie przedłużeniem jeźdźca. - Ludzie często traktują bike fitting jako wyciąganie kasy z naiwnego klienta. Zmieniają zdanie, gdy tylko stają się właścicielami roweru dostrojonego do siebie - mówi Mikołaj Pytel, właściciel salonu Airbike na warszawskim Ursynowie.

W czasie wizyty fitter - zwykle były zawodnik lub mechanik przechodzący specjalne szkolenia - rozprawia się ze stereotypami siedzącymi w głowach rowerzystów. Jednym z typowych przesądów jest opinia, że siodło na długie dystanse powinno być miękkie. Tymczasem przez wyściółkę z miękkiej gąbki kości miednicy szybko "docierają" do twardego korpusu siodła i tam czują, co to prawdziwy ból. Dobrze dobrane, twarde siodełko trzyma kości z dala od prętów, zapewniając wentylację i swobodny zakres ruchów. Za komfort odpowiada sztywna pianka, minimalnie tylko ustępująca pod naciskiem rowerzysty. Siodło to sprawa szalenie indywidualna, czasem jedyną metodą jest sprawdzenie kilkunastu modeli i kątów ich nachylenia. Tom Boonen, szosowy mistrz świata, przyzwyczaił się, że przez dwa tygodnie po wyścigu Paris-Roubaix (klasyk częściowo po kostce brukowej) ma potłuczony pęcherz i sika krwią. Dopiero wizyta u fitterów i zmiana siodełka pozwoliły mu się przekonać, że na metę można wjechać jedynie z obolałymi nogami.

5 Rower jak od krawca Rower jak od krawca fot. Krzysztof Dołęgowski

Święte tabelki

Geometria i przyzwyczajenia zawodników są ważniejsze od cen elementów, a często także od ich wagi. Ramy do indywidualnej jazdy na czas są cięższe o 30-40 proc. od standardowych, a mimo to pozwalają osiągać lepsze rezultaty.

W świecie zawodowego kolarstwa każdy zawodnik zna dokładnie wszystkie wymiary swojego roweru. Ma ulubione kąty ramy, długość mostka, typ siodełka. Nikt nie wystartuje w wyścigu na rowerze kolegi czy na sprzęcie z salonu. To czasem powoduje konflikty między kolarzami a menedżerami teamów. Ci ostatni podpisują kontrakty ze sponsorami i wymagają, by używać sprzętu konkretnej marki. Zdarza się, że pod naklejkami jednego producenta kryją się elementy od konkurencji.

Zawodowcy podchodzą do swoich rowerów na maksa poważnie. W czasie Tour de France 2009 do obozu Lance'a Armstronga przyszedł Ben Stiller. Uśmiechnął się do reporterów i wsiadł na rower Lance'a. Po minie kolarza widać było, że tylko kamery powstrzymują go przed brutalnym ściągnięciem aktora z siodełka. Kilkakrotnie powtarzał nerwowo: "Be careful! Be careful!", i szukał wyjścia z sytuacji. Gdyby Stiller np. spróbował wyregulować siodełko, obecność kamer przestałaby mieć znaczenie i pięści poszłyby w ruch. Zresztą szosówki z najwyższej półki często mają siodło zamocowane na stałe, a dostosowanie jego wysokości odbywa się za pomocą piły lub doboru specjalnych końcówek ramy.

Tam szukaj bike-fitterów:

Airbike, Al. KEN 49, 02-797 Warszawa, www.airbike.pl

Bieniasz Bike, ul. Rydza Śmigłego 7, 33-100 Tarnów, www.bieniaszbike.pl

Koenigserwis, Al. Hallera 39, 53-325 Wrocław, www.koenigserwis.pl

Korba, ul. Dzierżoniowska 3, 57-100 Strzelin, www.korba.lit.pl

Rowery-Rybczyński, ul. Miodowa 5, 60-591 Poznań, www.rowery-rybczynski.pl

Śląskie Centrum Rowerowe Twomark, ul. Gałeczki 40, 41-500 Chorzów, www.twomark.pl

Twomark Sport - Specialized Concept Store, ul. Cieszyńska 429 Bielsko-Biała, www.twomark.pl

Veloart, Błotna 6, 30-690 Kraków, www.veloart.pl

VeloLAB, ul.Jeżycka 19/11, 61-001 Poznań, www.velolab.pl

6

Wielbłądy i surykatki

Rower jak od krawca, rowery, sportAmatorzy trafiający do studia ze swoimi rowerami zawsze przyjmują pozycję daleką od najkorzystniejszej. Nie zdarza się, by rower trafił na stojak fittera i wrócił do właściciela w tym samym ustawieniu. Przeważnie są to duże zmiany, wynikające z indywidualnych proporcji zawodników. Amatorzy o zacięciu sportowym często katują się, pochylając się zbyt mocno, i nie zauważają, że ich plecy układają się w wielbłądzi garb zwiększający opór powietrza. Inni, zwłaszcza kobiety, bojąc się bólu pleców jeżdżą wyprostowani jak surykatki. Wojtek Marcjoniak, licencjonowany fitter, mający za sobą prawie 200 ustawień rowerów, wspomina jednego tylko rowerzystę, którego pozycja była bliska ideału. Był to jednak doświadczony kolarz mający za sobą kilkadziesiąt lat w siodle.

Najczęściej do studia trafiają rowery szosowe. To na nich ambitni amatorzy i zawodowcy odbywają większość treningów, nawet jeśli startują później w górach. Rowery górskie również warto precyzyjnie dostosować do użytkownika, ale ze względu na częste zmiany pozycji w czasie jazdy w terenie - zjazdy, podjazdy, pracę na różnych prędkościach i z różną kadencją (prędkością obrotową pedałów), tolerancja organizmu jest większa niż na szosówce, która przez wiele godzin szumi na asfalcie ze stałą prędkością.

W czasie badania większość zmian jest odczuwalna natychmiast - jeszcze w trakcie ustawiania poprawia się komfort jazdy. Jednak ze względu na pamięć mięśni prawdziwą poprawę zauważa się po kilku tygodniach wycieczek lub treningów. Zresztą zwykle przewiduje się dwie wizyty. Drugą - mniej więcej po miesiącu, aby dokonać korekt i pogłębić zmiany, które należy wprowadzać stopniowo.

Ściągawka

Ze studia klient wychodzi z zestawem wyników. To jego kolarska wizytówka, z zapisanymi rozmiarami i kątami. Przy zakupie kolejnego sprzętu posłużą jako ściągawka. Bo po zapoznaniu się z liczbą zmiennych opisujących rower amator nie interesuje się już seryjnymi modelami.

 

Tekst: Krzysztof Dołęgowski

Zdjęcia: Krzysztof Dołęgowski, Vaclav Volrab/shutterstock.com (montaż)

Komentarze (3)
Rower jak od krawca - czym się różni od masówki?
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • avatar

    fakit.pl

    Oceniono 8 razy 4

    Najpierw byli kolarze torowi, potem kurierzy, a teraz hipsterzy...

  • Owijek Owijek

    Oceniono 7 razy -3

    chyba się skusze bo przez całą zimę przygotowywałam się na rowerkach stacjonarnych w Saturn Fitness na Bielanach i teraz głupio by było żeby spowalniały mnie wady roweru.

  • Bartek Gaca

    Oceniono 7 razy -7

    Miód
    <a href=http://www.emiodek.pl/>Miód</a>
    [url=http://www.emiodek.pl/]Miód[/url]
    [url="www.emiodek.pl/"]Miód[/url]
    www.emiodek.pl/

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX