Fotograf w domu, czyli co, kiedy i jak fotografować w czasie pandemii koronawirusa?

Obostrzenia wprowadzone w Polsce w związku z globalną pandemią koronawirusa zmuszają wiele osób do pozostania w domu. Dodatkowy czas spędzany w miejscu zamieszkania warto poświęcić na rozwój swoich zainteresowań lub na zdobycie nowych umiejętności. Podpowiadamy entuzjastom fotografii co, kiedy i jak fotografować w domu.

Sprzęt to nie wszystko 

Przygodę z fotografią należy rozpocząć od zakupu odpowiedniego aparatu. Początkującym miłośnikom robienia zdjęć poleca się aparaty bezlusterkowe, które są lżejsze i łatwiejsze w obsłudze, niż ich lusterkowe odpowiedniki. Ponadto, jest to sprzęt z wymienną optyką, dzięki czemu można sukcesywnie powiększać swoją osobistą kolekcję obiektywów. Każdy zaawansowany fotograf powinien posiadać w swojej kolekcji kilka obiektywów np. do: makrofotografii, zmiennoogniskowy, czy portretowy. Jednak nie wszyscy mogą pozwolić sobie na to, aby już na początku swojej przygody z fotografią zakupić kilka z nich.

Jeśli jeszcze nie wiemy, w jakiej fotografii chcielibyśmy się wyspecjalizować lub nie chcemy się ograniczać do jednego rodzaju, to nasz pierwszy obiektyw powinien być jak najbardziej uniwersalny. Najlepiej, gdyby był w miarę lekki, a przede wszystkim obejmował stosunkowo szeroki zakres ogniskowych, miał wszechstronny zoom, a także szybki i precyzyjny autofokus. Dzięki temu można uzyskać satysfakcjonującą jakość obrazu w różnych formach amatorskiej fotografii

- wyjaśnia Jakub Kaźmierczyk, ambasador marki Olympus.

Trochę wiedzy

Odpowiedni sprzęt to nie wszystko. Równie istotna jest wiedza na temat fotografii. Jedną z podstaw jest tzw. trójkąt ekspozycji. Opisuje on zależności pomiędzy takimi parametrami jak: czas naświetlania, wartość przysłony oraz czułość ISO. 

Pierwszy z parametrów jest najłatwiejszy do zrozumienia - im czas naświetlania jest dłuższy, tym zdjęcie jest jaśniejsze, bowiem na matrycę wpada więcej światła wpuszczanego przez obiektyw. 

Drugi parametr odnosi się do średnicy otworu, który pozostaje otwarty w czasie robienia zdjęcia - im niższa wartość, tym większy pozostaje otwór przysłony, a tym samym rozmycie tła na zdjęciu. Najprościej mówiąc - im mniejsza liczba po literze f/, tym większa jasność obiektywu i większe rozmycie. Np. f/1.2 to znacznie większe światło niż f/8.

Ostatni z atrybutów trójkąta ekspozycji dotyczy natomiast czułości, z którą pracuje matryca aparatu, czyli tego w jaki sposób reaguje na światło. W przypadku gorszych warunków oświetleniowych należy użyć wyższej czułości ISO, jednak należy pamiętać, że wówczas spada jakość zdjęć. Optymalny dobór parametrów składających się na trójkąt ekspozycji sprawi, że jasność zdjęcia będzie wiernie odwzorowywać warunki rzeczywiste, będzie dobrej jakości, ale także będzie miało dokładnie taką głębię ostrości jaką sobie wymyśliliśmy oraz nie będzie poruszone. Dobra informacja dla amatorów fotografii jest jednak taka, że obecnie każdy aparat posiada światłomierz, który wskazuje poprawną ekspozycję.

Wartość przysłony f/1.2 oraz czas ekspozycji 100 s. (Olympus OM-D E-M1 Mark III + 45 mm Pro)Wartość przysłony f/1.2 oraz czas ekspozycji 100 s. (Olympus OM-D E-M1 Mark III + 45 mm Pro) Olympus

Trójkąt ekspozycji to jednak tylko jedna z wielu ważnych podstaw fotografii. Źródłem wiedzy na ten temat mogą być podręczniki, ale nic nie zastąpi wiedzy przekazywanej przez profesjonalistów. Początkujący miłośnicy robienia zdjęć, którzy chcą rozwinąć swoje umiejętności w czasie pandemii koronawirusa, mogą skorzystać z bezpłatnych, wirtualnych szkoleń, prowadzonych przez ekspertów marki Olympus. Doświadczeni fotografowie tj. Przemysław Jakubczyk, Sławomir Berski, Jacek Łabaj, Jacek Kowalczyk oraz Michał Ciesielski w trakcie rozmów wideo oraz w korespondencji mailowej dzielą się swoją wiedzą na temat określonych obszarów fotografii (np. fotografia makro, podwodna, portrety), specyficznych funkcji aparatów (np. Pro Capture, Live Composite), czy też doradzają w doborze aparatu oraz obiektywów. Osoby zainteresowane skorzystaniem z darmowych konsultacji mogą wypełnić formularz zgłoszeniowy na stronie internetowej, a wybrani eksperci sami się z nimi skontaktują. Co więcej, eksperci zdają sobie sprawę z tego, że każdy na początku swojej drogi związanej z fotografią, posiada dużą ilość pytań, dlatego każdy nowicjusz ma możliwość zadawania pytań podczas relacji live prowadzonych na fanpage’u marki Olympus na Facebooku.

Domownicy, jedzenie, przedmioty i wnętrza, czyli co fotografować podczas kwarantanny?

Posiadając odpowiedni aparat, obiektyw, a także podstawową wiedzę z zakresu fotografii, można zastanowić się nad tym, co prezentować na zdjęciach, by były one ciekawe. W obecnej sytuacji rekomenduje się się pozostanie w domach w ramach akcji #zostańwdomu. Dlatego do nauki fotografii w domowym zaciszu można więc zaangażować pozostałych domowników, wykonując im zdjęcia portretowe, które później zostaną wykorzystane jako nowe zdjęcie profilowe. Bohaterem sesji zdjęciowej może być także domowy zwierzak. Ciekawą alternatywą jest natomiast makrofotografia, w której kluczowe jest odpowiednie odwzorowaniu rzeczywistych rozmiarów fotografowanego obiektu.

Makrofotografia wielu ludziom od razu kojarzy się z dużymi wydatkami, które wiążą się m.in. z zakupem solidnego obiektywu. Warto jednak pamiętać, że w rzeczywistości niekoniecznie musi tak być. Zdecydowanie tańszą, a jednocześnie bardzo popularną alternatywą dla miłośników amatorskiej fotografii są pierścienie pośrednie. Pozwalają one na oddalenie obiektywu od matrycy, co powoduje zmniejszenie minimalnego dystansu fotografowania, a co za tym idzie, zwiększenie skali odwzorowania obiektu na zdjęciu. Innym ciekawym, ale droższym rozwiązaniem jest zastosowanie obiektywu manualnego z lustrzanki analogowej w połączeniu ze specjalnym adapterem odwrotnego mocowania

- tłumaczy Jakub Kaźmierczyk, ambasador marki Olympus.

Wymienione wcześniej pomysły wymagają jednak sporego zaangażowania ze strony fotografa, a w niektórych przypadkach również od bohatera zdjęcia. Alternatyw jednak nie brakuje. Pozostając w domu można przeznaczyć więcej czasu na gotowanie, dlatego ciekawym pomysłem jest wykonywanie zdjęć przygotowanych potraw, którymi można później podzielić się w mediach społecznościowych. W przypadku fotografowania jedzenia podstawą jest odpowiednia aranżacja. Trzeba pamiętać o tym, by sceneria pasowała do potrawy znajdującej się w centrum zainteresowania. Ciekawe tło można stworzyć chociażby z paneli podłogowych. Warto pamiętać także o dobieraniu dodatków i akcesoriów, które będą idealnie współgrały z prezentowanym daniem. Na przykład do kawałka ciasta będzie pasowała filiżanka kawy, a do mięs lampka czerwonego wina. Robiąc zdjęcia jedzenia warto także poeksperymentować z perspektywą. Ostateczny efekt jest zależny nie tylko od umiejętności kulinarnych, ale także od kreatywności.

Kolejną propozycją na robienie zdjęć w domu jest fotografowanie różnych przedmiotów. Tu podstawę stanowi odpowiednie tło. Idealną oprawą dla małych rzeczy będzie zwykły biały brystol, który może służyć jako profesjonalne tło fotograficzne. Warto zadbać także o estetykę, dlatego przed sesją należy fotografowane przedmioty dokładnie wyczyścić. Trzeba pamiętać o tym, że na zdjęciu widoczne będą wszystkie detale. Ma to szczególnie duże znaczenie w przypadku obiektów przeznaczonych na sprzedaż.

Dobrym pomysłem w obecnym czasie jest także wykonanie fotografii wnętrz. Takie zdjęcia najlepiej wykonywać w świetle dziennym. Ponadto, trzeba pamiętać o pilnowaniu linii pionowych oraz poziomych. Przykładowo linie szafek, łóżka, czy też okien oraz drzwi powinny przebiegać równolegle do krawędzi kadru. Warto również skorzystać  z zasady trójpodziału, czyli jednego ze sposobów kadrowania występujących w fotografii. Wystarczy wyobrazić sobie dwie poziome oraz dwie pionowe linie, które razem dzielą kadr na dziewięć równych prostokątów. Wszystkie cztery punkty przecięcia nazywane są “mocnymi punktami kadru”, ponieważ najbardziej przyciągają uwagę. Posiadając taką wiedzę fotograf może sam wskazać odbiorcy najistotniejsze elementy zdjęcia odpowiednio je kadrując. W razie potrzeby dodatkowego miejsca po bokach można pozbyć się na etapie obróbki zdjęć. O tej możliwości warto pamiętać w przypadku każdej z wymienionych form fotografii.

Zdjęcie 4. Fotografia wnętrz z zachowaniem linii pionowych. 

(Olympus OM-DE-M1 Mark II + 7-14 mm Pro)Zdjęcie 4. Fotografia wnętrz z zachowaniem linii pionowych. (Olympus OM-DE-M1 Mark II + 7-14 mm Pro) Olympus

Zadbaj o odpowiednie oświetlenie 

Nie ma się co oszukiwać - światło odgrywa niezwykle ważną rolę w robieniu zdjęć, dlatego większość fotografów za dnia oddaje się swojemu hobby. Entuzjaści fotografii wykorzystują światło dzienne np. przy zdjęciach portretowych robionych w domowym zaciszu. Jeśli mocne słońce przeszkadza w zrobieniu zdjęcia na zewnątrz, modela można usytuować w cieniu. Przy portretach warto wykorzystać światłocienie. Ciekawy efekt można uzyskać chociażby przepuszczając światło słoneczne przez żaluzje lub inne przedmioty, dzięki czemu na fotografowaną osobę będzie padał cień o ciekawym kształcie. Można też ustawić modela tak, aby twarz znajdowała się w cieniu, a łagodne promienie słońca zarysowały konkretne części ciała, czy też elementy garderoby. Klimat zdjęć portretowych ma duże znaczenie, dlatego dobrym pomysłem jest fotografowanie w różnych porach dnia, w zależności od tego jakie wrażenie chce się stworzyć.

Czasem jednak słońce świeci na tyle mocno, że nie sposób wykorzystać jego naturalnego blasku w pożądany sposób. Wówczas niedrogim wsparciem może okazać się blenda, która pomaga odbijać światło tak, aby uzyskać odpowiednie oświetlenie fotografowanego obiektu. Przydatną wskazówką jest odbijanie twardego światła, występującego w słoneczny dzień, przy użyciu białej powierzchni. Natomiast w przypadku bardziej miękkiego światła, które daje cień lub słońce na zachmurzonym niebie, najlepiej użyć srebrnej strony.

Należy jednak pamiętać o tym, żeby nie fotografować w miejscach publicznych,a ewentualne sesje portretowe wykonywać na przykład w domowym ogródku. Warto dodać, że w pomieszczeniu również można wykorzystać niektóre korzyści naturalnego oświetlenia. Fotografując z użyciem światła dziennego w domu rekomenduje się ustawienie niskiego ISO w przedziale 100-200, a także czas naświetlania nie dłuższy niż 1/160 sekundy. Dodatkowo, we wnętrzu domu można również skorzystać z blendy. Ponadto, warto pamiętać o tym, by ustawiać fotografowane obiekty lub modeli możliwie blisko okna, jednak nie w bezpośrednim źródle światła. Można również szukać ciekawych refleksów światła, a także odważnie podejść do mocnych cieni i kontrastów.

Zdjęcie 5. Fotografia portretowa wykonana w pomieszczeniu z czułością ISO 100. (Olympus OM-D E-M1 Mark III + 45 mm Pro)Zdjęcie 5. Fotografia portretowa wykonana w pomieszczeniu z czułością ISO 100. (Olympus OM-D E-M1 Mark III + 45 mm Pro) Olympus

Fotografuj nie tylko w dzień

Robienie zdjęć w ciągu dnia jest najbardziej popularne, jednak nie należy zapominać o możliwościach, które daje fotografowanie w nocy. Wykonywanie fotografii w godzinach wieczornych można rozpocząć tuż przed zachodem słońca, aby odpowiednio utrwalić ten moment. Ponadto, w obecnej sytuacji ciekawą opcją jest fotografowanie z okna lub balkonu ruchu ulicznego - przejeżdżające samochody pozostawią na zdjęciach ciekawe świetliste smugi. Fotografując o tej porze trzeba pamiętać o odpowiednich ustawieniach aparatu. Warto wybrać zapis plików w formacie RAW, który umożliwi późniejszą obróbkę pod względem balansu bieli, świateł i cieni. Rekomenduje się także ustawienie maksymalnie niskiego ISO, dzięki któremu jakość zdjęć będzie możliwie jak najwyższa. Kilka godzin po zachodzie słońca można natomiast uchwycić na zdjęciach gwieździste niebo. Wtedy można bardziej poeksperymentować z wartością przysłony, czasem naświetlania i czułością ISO, w zależności od tego, jaki ma być finalny efekt.

Unikaj podstawowych błędów

Rozpoczynając przygodę z fotografią łatwo popełnić podstawowe błędy, które mogą utrudniać robienie zdjęć lub wpływać na ich jakość. Najczęściej popełnianym błędem jest korzystanie z automatycznego ustawienia ekspozycji. Trzeba pamiętać o tym, że manualne konfigurowanie konkretnych parametrów pozwala robić zdjęcia lepszej jakości. Jeśli nie wiemy, jak samodzielnie ustawić ten parametr, warto poprosić o pomoc doświadczonych fotografów - np. ekspertów marki Olympus. Kolejnym błędem, którego należy unikać jest nadużywanie lampy błyskowej. Ustawianie jej na wprost fotografowanego obiektu eliminuje światłocień i sprawia, że zdjęcie staje się bardzo płaskie. 

Kolejne, popularne gafy dotyczą nieprzemyślanej kompozycji. Aby ich unikać wystarczy na chwilę przed zrobieniem zdjęcia spojrzeć na otoczenie i zwrócić uwagę na wszystkie jego elementy. To pozwoli uniknąć bałaganu w tle, zbędnych przedmiotów po bokach kadru, a także sprawi, że zdjęcia nie skradnie niespodziewany mistrz drugiego planu. 

Robiąc pierwsze amatorskie zdjęcia nie można również zapominać o podstawach. Zawsze należy pamiętać o poprawnym ustawieniu ostrości, czy też balansu bieli. Nie należy fotografować ze zbyt bliskiej, ani też zbyt dużej odległości. Trzeba również mieć na uwadze odpowiednie kadrowanie zdjęć. Czasem warto zastanowić się, czy lepiej zrobić zdjęcie w pionie, czy poziomie. Pamiętając o unikaniu podstawowych błędów można zdecydowanie poprawić jakość pierwszych amatorskich fotografii i cieszyć się lepszymi efektami. Jak widać czas spędzony w domu wcale nie musi wiązać się z nudą. Może być idealnym momentem, by podszlifować wiedzę i umiejętności robienia zdjęć, stając się pół profesjonalistą w domowym zaciszu. 

Więcej o: