Od Katarzyny II do Władimira Putina. Wyjątkowa książka historyczna.

Fakty, ciekawostki, szczegóły alkowy - 300 lat zmagań Niemiec i Rosji

Arkadiusz Stempin, historyk i politolog, dał się już poznać jako popularyzator wiedzy historycznej dzięki biografii Angeli Merkel. Jako specjalista od zagadnień związanych z Niemcami, świetnie pokazał bieżące wydarzenia polityczne przez pryzmat życia jednej z najważniejszych przywódczyń współczesnego świata. W swojej najnowszej publikacji postanowił wykorzystać „metodę biograficzną” i o ostatnich 300 latach historii Europy opowiedział poprzez losy kluczowych przywódców w dziejach dwóch mocarstw – Niemiec i Rosji. Jak pisze we wstępie: „Rola jednostek w systemach demokratycznych wcale nie jest mała. W końcu to oni są wybierani, a nie partyjne programy. A im dalej sięgniemy w historię, tym znaczenie jednostek było większe”.

Przeciwnicy w parach

Autor połączył wielkich przywódców zza naszej wschodniej i zachodniej granicy w pary i każdej z nich poświęcił osobny rozdział. I tak możemy przeczytać o Fryderyku II i Katarzynie II, królowej Luizie i carze Aleksandrze I, Otto von Bismarcku i Aleksandrze II, Wilhelmie II i Leninie, Adolfie Hitlerze i Stalinie, Konradzie Adenauerze i Nikicie Chruszczowie, Willym Brandcie i Leonidzie Breżniewie, Helmucie Kohlu i Michaile Gorbaczowie, a wreszcie o Angeli Merkel i Władymirze Putinie.

Od stuleci między tymi dwoma państwami niezmiennie iskrzy, zawiązują się pakty, wybuchają wojny i zapadają decyzje fundamentalne dla całej Europy, a przede wszystkim dla Polski. Ciekawie jest przyjrzeć się stosunkom tych dwóch krajów bez polonocentrycznego skrzywienia, jakie dostajemy w szkole na lekcjach historii. Arkadiusz Stempin porzuca tę perspektywę, choć jej, oczywiście, nie pomija. Jednak przyjrzenie się choćby rozbiorom Polski i paktowi Ribbentrop-Mołotow przez pryzmat niemieckiej czy rosyjskiej racji stanu, jest odświeżające, daje pełniejszy obraz minionych wydarzeń. Jest też kluczem, dzięki któremu łatwiej wyrobimy sobie zdanie o bieżących wydarzeniach politycznych.

Ciekawostki I pikantne szczegóły

W swojej drugiej książce, Stempin równie udanie łączy naukową wiedzę z popularyzatorskim stylem. Podaje mnóstwo historycznych faktów i detali, nie tracąc kontaktu z czytelnikiem i jednocześnie nie spłycając przekazu. Sporo tu ciekawostek z epok, pikantnych szczegółów z życia przywódców i niespodziewanych zwrotów akcji. Stempin nie szczędzi plotek, m.in. o erotycznym życiu Katarzyny Wielkiej (najbardziej perwersyjne legendy opowiadały o jej stosunkach seksualnych z koniem), pokazuje kulisy dyplomatycznych rozmów w dobie wojen napoleońskich, kiedy to kartą przetargową była uroda Królowej Luizy, żony króla Prus Fryderyka Wilhelma III. Przedstawia też interesującą teorię, według której car Aleksander I wcale nie umarł, ale poświęcił się życiu pustelniczemu. Stempin nie posługuje się jednak sensacyjnością, by kupić uwagę czytelnika. Raczej buduje mięsistą, pełną szczegółów narrację, by jak najbardziej przybliżyć go do realiów przeszłości. Dzięki temu książka niesamowicie wciąga.

Jedynym zarzutem wobec autora może być fakt, że z większą swadą opisuje naszych zachodnich sąsiadów i wyraźnie swobodniej porusza się po ich historii, zdradzając tym samym swoją „niemiecką” specjalizację. Widać, że na tym temacie zna się po prostu lepiej. Nie zmienia to faktu, że lektura „Sojuszników” to ciekawa i warta przeczytania propozycja.

Arkadiusz Stempin, „Sojusznicy. Od Fryderyka i Katarzyny Wielkiej do Merkel i Putina", Wydawnictwo Agora

Więcej o: