Rok 1973. Claus J. Riedel, właściciel fabryki szkła w austriackim Kufstein, prezentuje w Orvieto serię dziesięciu kieliszków do wina. Są proste, idealnie przezroczyste, pozbawione dekoracji. Mają różne kształty. Pan Riedel zamierza udowodnić, że istnieje związek pomiędzy wielkością kieliszka, jego formą i średnicą, wysokością nóżki i grubością szkła a smakiem wina, które znajduje się w środku.

I stwierdza, co następuje:

 

Po pierwsze, czarka musi być bardzo cienka. Grube ścianki potrafią podnieść (lub obniżyć) temperaturę wina. A w wyższej temperaturze łatwiej odczuwamy słodycz płynu. Ogrzane wino białe traci mineralność i przestaje być orzeźwiające, zimne wino czerwone jest po prostu kwaśne.

 

Po drugie, czarka powinna być idealnie przezroczysta. Bo inaczej nie docenimy w pełni ani koloru wina, ani jego gęstości, gdy spływa po ściankach. Z tego samego powodu kieliszek nie powinien być ani bogato zdobiony, ani rżnięty.

 

Po trzecie, nóżka kieliszka powinna być na tyle wysoka, aby ręka nie dotykała i nie ogrzewała dna czarki. Powody dokładnie takie same jak w punkcie pierwszym.

 

Po czwarte, wielkość czarki zależy od bukietu wina. Jeśli wino ma wspaniały bukiet, któremu trzeba pozwolić się rozwinąć, idealny będzie kieliszek o dużej czarce. Są jednak wina dojrzałe, w których bukiecie znajdujemy nuty grzybów, tytoniu, drewna, ziemi czy dymu. Jeżeli niekoniecznie lubimy takie zapachy, lepszy będzie mniejszy kieliszek.

 

Po piąte, odczuwanie smaku zależy od tego, na którą część języka najpierw trafi wino. Z przodu języka są receptory odpowiedzialne za odczuwanie słodyczy, po bokach za smak kwaśny, pośrodku - za słony, wreszcie z tyłu - za gorycz. A język przyjmuje różne pozycje w zależności od kształtu kieliszka. I tak na przykład kieliszki o mniejszej średnicy są lepsze do alkoholi półwytrawnych i słodkich, bo to czubek języka pierwszy "kontaktuje" się z winem.

 

To oczywiście nie wszystkie dowody, choć ważne i - przyznacie - twarde. Nie żadna magia, tylko fizyka, chemia, biologia, bo stary Riedel twardo stąpał po ziemi. Jeśli mu nie wierzysz, spróbuj poeksperymentować, nalewając to samo wino do kilku różnych kieliszków i kolejno próbując. Tylko ostrożnie z liczbą próbek!

 

 

 

1. PUCHAR (nie tylko) DO BURGUNDA

 

o pojemności ok. 900 ml. Genialny do win poważnych, starych, ale i do burgundów młodych, o wysokiej kwasowości i średniej zawartości tanin. Zwęża się ku górze, a następnie otwiera, co wydobywa owocowy smak wina, redukuje kwasowość, podkreśla słodycz. Ze względu na sporą pojemność, puchar napełnia się winem od 1/4 do 1/3 wysokości czarki, a można i mniej.

Rodzaje win: Barbaresco, Barolo, Beaujolais Cru, Blauburgunder, Burgund (czerwony), Dornfelder, Echézeaux, Gamay, Moulin a´ vent, Musigny, Nuits Saints Georges, Nebbiolo, Pinot Noir, Pommard, Romanée Saint Vivant, Santenay, Volnay, Vosne Romanée, Vougeot, St. Laurent, Blauburger.

 

 

 

2. BALON DO WINA CZERWONEGO

 

o pojemności ok. 700 ml. Podaje się w nim między innymi pełne, wyraziste wina czerwone, m.in. burgundy o wysokiej zawartości alkoholu. Zamknięta, brzuchata czarka skupia aromaty i redukuje nadmierną kwasowość wina.

Balony napełnia się zazwyczaj do jednej trzeciej wysokości czarki.

Rodzaje win: czerwone burgundy, Barolo, Barbaresco, Rioja Gran Reserva.

 

 

3. PUCHAR DO BORDEAUX

 

o pojemności ok. 800 ml. Wielkie wina potrzebują przestrzeni - podawaj w nim ciężkie czerwone wina o średniej kwasowości i wysokiej zawartości tanin. Czarka lekko zwęża się ku górze, co wydobywa owocowe smaki i aromaty wina oraz redukuje taniny. Kieliszek napełnia się winem najwyżej do 1/3 wysokości czarki (maks. 100-150 ml).

Rodzaje win: Bordeaux (czerwone), Brunello di Montalcino, Cabernet franc, Cabernet Sauvignon, Domina, Graves, Listrac, Merlot, Médoc, Moulis, Pauillac, Pomerol, Sangiovese, St. Emillion.

 

 

4. PUCHAR DO WINA CZERWONEGO,

 

który może też spełniać funkcję gobletu do wody, o pojemności ok. 600 ml. Idealny do win dojrzałych. W bukiecie takich win często pojawiają się zapachy leśne lub grzybowe, co nie dla każdego jest przyjemne. W pucharze o średniej wielkości aromaty te nie rozwijają się nadmiernie, a jednocześnie możesz docenić pełny smak wina.

Puchar napełniaj do 1/3 wysokości czarki.

Rodzaje win: Bordeaux (dojrzałe), Cahors, Lagrein, Madiran, Zweigelt, Cabernet Sauvignon, Merlot, Blaufranken (Frankovka Modra).

 

 

5. KIELISZEK DO WINA CZERWONEGO

 

o pojemności ok. 500 ml. Nadaje się praktycznie do większości czerwonych win, również młodych, niezbyt mocnych, o łagodnym smaku, wysokiej kwasowości i umiarkowanej zawartości tanin.

Jego forma sprawia, że kwasowość i taninowość wina odczuwa się jednocześnie, a nieco później jego słodycz. Napełniaj go do 1/2 wysokości czarki. Można podawać w nim także wina białe.

Rodzaje win: Ajaccio, Bardolino, Beaujolais Nouveau, Blauer Portugieser, Carignan, Chianti, Cetes du Roussillon, Cetes du Ventoux, Dolcetto, Dornfelder, Freisa, Grignolino, Lambrusco, Montepulciano, Patrimonio, Primitivo, Sangiove-se, Trollinger, Vin de Corse, Zinfandel.

 

 

 

 

1. KIELISZEK DO RIESLINGA

 

(oraz innych win o sporej kwasowości pochodzących z północnych regionów) o pojemności ok. 300 ml. Forma tulipana pozwala najpierw

odczuć wrażenie słodyczy i rześkości oraz łago-dzi kwaśny smak wina. Ponadto skupia bukiet i pozwala w pełni go docenić. Kieliszek ten napełnia się w połowie.

Rodzaje win: Grüner Veltliner, Orvieto Classico, Pinot (Blanc, Grigio, Gris), Riesling (Kabinett), Roter Veltliner, Ruländer, Scheurebe, Sylvaner, Vernaccia, Kerner, Bacchus.

 

 

2. KIELISZEK DO BIAŁEGO WINA

 

(zwany też kieliszkiem do chardonnay) o pojemności ok. 300 ml. Forma kieliszka sprawia, że najpierw odczuwa się aksamitną gładkość wina, jego kremowość i gęstość. Podkreśla również świeży smak młodych win, a w przypadku dojrzałych - nuty orzechowe, pikantne, mineralne. Kieliszek do chardonnay napełniaj w połowie.

Rodzaje win: Chardonnay, Müller-Thurgau, Sauvignon blanc, Sylvaner, Scheurebe, Traminer, Muskat Ottonel, Muskateller, Albarino, Bourgogne Aligoté, Bordeaux (białe), Burgund (biały), Chablis, Chenin Blanc, Hermitage, Pinot (Blanc, Grigio, Gris), Sauvignon Blanc (Barrique), Vernatsch.

 

 

3. KIELICH DO BIAŁEGO WINA

 

o pojemności ok. 300 ml. Brzuchaty, zwężający się ku górze, jest idealny przede wszystkim do win starszych i pełniejszych. Wino będzie na początku leciutko (naprawdę minimalnie!) słone, potem kwaśne i gorzkawe, a dopiero na końcu odczujesz jego słodycz. Kielich ten często nazywany jest uniwersalnym, gdyż jest dobry także do win czerwonych. Napełnia się go do 1/3 wysokości czarki.

Rodzaje win: Alsace Grand Cru, Jurançon sec, Patrimonio, Riesling (Spätlese), Sémillon, Smaragd (Spätlese trocken), Teroldego, Vouvray.

 

 

4. FLET DO SZAMPANA

 

o pojemności ok. 200 ml. Czarka smukła i wąska. Dzięki temu wino dłużej pozostaje musujące, bąbelki wydostają się jedynie na niewielkiej powierzchni. Flety napełnia się winem musującym do połowy wysokości, a nawet do dwóch trzecich.

Rodzaje win: wytrawne szampany nierocznikowe, wytrawne wina musujące: cremanty, spumante, cava.

 

 

5. SZAMPANKA

 

o pojemności ok. 300 ml. Czarka wąska i smukła, zwężająca się ku górze, pozwala w pełni docenić wytrawne (brut, extra brut) szampany szlachetne, najlepszego gatunku (i najdroższe). Szampanka skupia aromaty bardziej niż flet i pozwala je w pełni docenić.

Napełnia się ją w połowie, a jeśli szampan jest wyjątkowo kosztowny - w 1/3.

Rodzaje win: drogie szampany Cuve´e Prestige, szampany Rose, wszystkie szampany rocznikowe i musujące wina rocznikowe.

 

 

6. CZARKA DO SZAMPANA

 

(zwana odciskiem piersi Penelopy) o pojemności ok. 300 ml. Popularna w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, obecnie używana coraz rzadziej, gdyż z wina musującego zbyt zybko uciekają bąbelki. Napełniaj ją w połowie lub w dwóch trzecich.

Rodzaje win: szampany i wina musujące słodkie i półwytrawne. Koktajle na szampanie. Czarka może być także używana jako pucharek do deserów.

 

 

 

Na zdjęciach kieliszki z serii Gourmet 2000 firmy Nachtmann (należącej do grupy Riedel), ze szkła o 24-procentowej zawartości kryształu. Za wypożyczenie kieliszków dziękujemy firmie ProGlass - wyłącznemu polskiemu przedstawicielowi firm Nachtmann, Spiegelau, Bohemia, Stoelzle i Durobor. www.proglass.pl

 

Tekst: Inka Wrońska

Stylizacja: Magdalena Duklas

zdjęcia: Krzysztof Duklas, Riedel (montaż)

 

 

Zobacz też na Logo24:

W czym pić mocne trunki

To było podczas jakiejś imprezy. Litościwie nie powiem, kto organizował. Mnóstwo ludzi, dobre trunki, konkretnie koniak. Serwowany w plastikowych kubeczkach.
Od tamtej pory wiem, że smak alkoholu zależy od tego, w czym się go podaje. Nie wierzycie? Spróbujcie!

Trzy widelce, dwie łyżki, trzy noże, w tym jeden dziwny. Trzy kieliszki (w porywach cztery). Panika. Co z tym robić?

Czego użyć najpierw? I do czego? Zachowaj spokój, a wszystko zrozumiesz. Ba, nawet sam nakryjesz do stołu jak profesjonalista!

W jaki sposób kulturalnie jeść żabie udka i ślimaki? Czy podaje się do nich jakieś specjalne sztućce, jeśli tak, to jakie i jak się nimi posługiwać?
Europa ma Prowansję i Toskanię, Ameryka Kalifornię. Miejsca, gdzie czas płynie inaczej, krajobrazy są piękne, ludzie sympatyczni, a wina genialne. Największe wrażenie zrobiła na mnie słoneczna, bogata Kalifornia.