Brak czasu, ale też wstyd czy strach przed wizytą u lekarza, to niektóre z przyczyny, dlaczego tak chętnie niektóre badania wolimy wykonywać samodzielnie. Jest to możliwe, bo naukowcy i farmaceuci oferują dziś rozmaite testy apteczne. Jednak czy są one skuteczne i czy faktycznie mogą zastąpić badanie laboratoryjne, zlecone przez lekarza? Celowo nie wymieniamy nazw handlowych poszczególnych testów, gdyż są one niemal identyczne. Z dr Marzeną Gajewską, internistą w Centrum Medycznym ENEL-MED, oceniamy natomiast ich skuteczność.



Test na menopauzę - ok. 27 zł



W okresie menopauzy spada produkcja estrogenów i progesteronu, zaś wzrasta poziom LH i FSH. Test bada stężenie jednego z nich - hormonu FSH w moczu kobiety. Działa on tak samo jak test ciążowy. Identyczne badanie laboratoryjne kosztuje również ok. 27 zł.

Opinia lekarza: Polecam ten test, gdyż jego czułość diagnostyczna wynosi ponad 90 proc. Jednak po zapoznaniu się wynikiem, koniecznie trzeba skonsultować z lekarzem i ustalić ewentualną terapię.

Test na raka prostaty - ok. 23 zł



Test pozwalający określić poziom antygenu PSA we krwi. U zdrowego mężczyzny znajduje się on jedynie w śladowych ilościach, zaś przy zmianach chorobowych jest znacznie podwyższony. Badanie laboratoryjne PSA kosztuje ok. 30 zł.

Opinia lekarza: Rak prostaty jest trzecim najczęściej występującym nowotworem u mężczyzn. W związku z tym polecam wykonanie tego testu. Trzeba jednak pamiętać, że na wynik tego badania mają wpływ również inne czynniki, np. cystoskopia dróg moczowych. Każdy nieprawidłowy wynik koniecznie należy skonsultować z urologiem.

Test wykrywający narkotyki - ok. 25 zł



Test wykrywa substancje psychoaktywne zawarte w różnych narkotykach: amfetaminie, ecstasy, marihuanie i haszyszu oraz opiatach (tzn. morfinie, heroinie). Wykrywa on ich ślady w moczu nawet 10 dni po zażyciu. Badanie laboratoryjne z krwi kosztuje ok. 80-100 zł.

Opinia lekarza: Test można polecić. Jest skuteczny i dyskretny.

Test na nietolerancje pokarmowe - ok. 359 zł



Test na podstawie próbki krwi z palca pozwala określić artykuły powodujące nadprodukcję przeciwciał. Bada 59 produktów podzielonych na 46 grup: zboża, orzechy, mięso, ryby, warzywa i owoce. Należy pobrać kroplę krwi z opuszka palca i rozpuścić ją w specjalnym roztworze. Następnie zidentyfikować obecności przeciwciał za pomocą odpowiednich odczynników. Badanie trwa ok. 40 minut. Taki sam test u dietetyka będzie kosztował ok. 1300 zł.

Opinia lekarza: Ten test polecam tylko po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Objawy towarzyszące nietolerancji pokarmowej mogą towarzyszyć również innym chorobom. W związku z tym samodzielne wykonanie takiego testu i oznaczenie nietolerancji jest niewystarczające do odpowiedniej diagnostyki i podjęcia prawidłowego leczenia.

Test na płodność - ok. 113 zł



Test polega na zbadaniu próbki nasienia. Zdrowy mężczyzna produkuje 20 mln aktywnych plemników na mililitr. Wyniki poniżej tej normy są oznaczane w badaniu według dołączonej do testu skali kolorystycznej. Test należy wykonać dwukrotnie, w odstępie tygodnia, po co najmniej trzydniowym unikaniu ejakulacji.

Opinia lekarza: Bardzo polecam ten test. Problem niepłodności dotyczy bardzo wielu par i coraz częściej przyczyna leży po stronie mężczyzny. Ten test można zrobić samodzielnie w domu, a jego czułość jest bardzo wysoka - wynosi ponad 90 proc.

Ogólne badanie moczu - ok. 17 zł



Domowy test pozwalający na ogólne badanie moczu. Mierzy 10 parametrów: glukozę, bilirubinę, ketony, ciężar właściwy, krew, pH, białka, urobilinogen, azotyny i leukocyty. Może on pomóc w wykryciu wielu chorób, tj.: cukrzycy, żółtaczki czy choroby nerek, które w początkowym okresie przebiegają bezobjawowo. Takie samo badanie w laboratorium kosztuje ok. 10 zł.

Opinia lekarza: Ten test wykrywa bardzo dużo różnych parametrów takich jak: zawartość białych krwinek, czerwonych krwinek czy glukozy. Jest skuteczny, jednak należy pamiętać, że również bardzo wstępny. Każdy nieprawidłowy wynik koniecznie należy potwierdzić analizą moczu wykonaną w laboratorium i konsultacją lekarską.

Test na zapalenie okolic intymnych - ok. 7 zł



Test polega na dotykowym zbadaniu pH okolic intymnych. Wzrost poziomu pH może świadczyć o infekcji pochwy pochodzenia niegrzybiczego. Otrzymany wynik trzeba porównać ze skalą kolorystyczną na wzorniku dołączonym do opakowania.

Opinia lekarza: Polecam ten test - bardzo skutecznie mierzy ph w pochwie. Jednak każdy nieprawidłowy wynik trzeba skonsultować z ginekologiem. Wzrost ph okolic intymnych może świadczyć nie tylko o infekcji, lecz także występuje przy nadżerkach macicy czy zaburzeniu funkcji jajników.

Test gęstości krwi - aparat: ok. 2600 zł, paski 24 sztuki - ok. 500 zł



System umożliwia pacjentom samodzielną kontrolę czasu protrominowego, czyli gęstości i krzepliwości krwi. Test polega na nakłuciu palca i nałożeniu kropli krwi na pasek testowy. Następnie w ciągu minuty uzyskujemy wynik o dokładności porównywalnej z testami laboratoryjnymi. Za jedno badanie ambulatoryjne zapłacimy ok. 50 zł.

Opinia lekarza: Bardzo polecam. Osobiście zalecam ten test swoim pacjentom, którzy stosują doustną terapię antykrzepliwą. Pozwala on na komfortowe badanie i pewną niezależność pacjenta, a przy tym ma bardzo wysoką czułość. Niestety posiada jedną wadę - jest bardzo drogi.

Test cholesterolu - ok. 17 zł



W teście wykorzystano trzy enzymy: esterazę cholesterolową, oksydazę cholesterolową i peroksydazę. Wchodzą one w reakcje z cholesterolem i tworzą z nim związki. Ich stężenie barwi test, co pozwala na porównanie jego kolor z dołączoną do testu skalą. Badanie wykonywane jest na podstawie jednej kropli krwi z palca. W laboratorium zapłacimy za nie ok. 10 zł.

Opinia lekarza: Ten test ma oznaczać poziom cholesterolu we krwi, jednak jest obarczony sporym ryzykiem błędu. Na jego wynik ma wpływ wiele innych czynników: tryb życia, palenie papierosów, stres czy ciąża, których nie bierze on pod uwagę. W związku z tym nie polecam tego testu. Znacznie lepiej to samo badanie, wykonać w laboratorium.