Pierwsze kamery HD już są na rynku. Kosztują jeszcze sporo, ale w ciągu dwóch lat zapewne ich ceny spadną do poziomu dzisiejszych zwykłych kamer. Te coraz lepsze nagrania będziemy zapisywać coraz częściej na twardych dyskach czy pamięciach flash. Ich pojemności rosną, a ceny spadają.

Nakręcone filmy z kamer cyfrowych można zgrać do komputera i montować jak w profesjonalnym studiu: dorobić napisy, podłożyć komentarze i muzykę, wprowadzić efekty specjalne itd.

 

Wybierz kamerę

 

Zanim wyciągniesz gotówkę czy kartę płatniczą, zastanów się, do czego potrzebna ci kamera i jak będziesz jej używać:

> Czy ma służyć wyłącznie do rejestrowania ruchomych obrazków z wakacji, które zgrasz na płyty DVD, a te roześlesz rodzinie i znajomym? Jeśli tak, to nie warto przepłacać za dodatkowe bajery. Kup tanią prostą kamerę miniDV (np. Panasonic NV-GS27).

> Trzy w jednym - chciałbyś, żeby kamera była również aparatem fotograficznym i kamerą internetową? Szukaj modeli, które robią zdjęcia o jak największej rozdzielczości i mają dobry obiektyw (np. Canon MVX4i czy JVC GR-X5EX). Samsung produkuje nawet kamery z dwoma obiektywami - jeden do zdjęć, drugi do filmów. Producenci kuszą dziś możliwością robienia zdjęć w coraz większej rozdzielczości (nawet 5 megapikseli). Ale przy wyborze kamery ta funkcja nie powinna być dla ciebie  decydująca. Układ optyczny projektowany jest z myślą o nagrywaniu filmów i optyka nawet zwykłych aparatów cyfrowych (nie mówiąc o lustrzankach) będzie zawsze wygrywała jakością.

Funkcję kamery internetowej znajdziesz raczej w prostszych modelach. Naszym zdaniem nie warto się przej-mować brakiem tej funkcji - osobną małą kamerkę internetową można przecież mieć już za kilkadziesiąt złotych.

> Chcesz montować w komputerze nakręcone sceny, dokładać napisy i muzykę, podkładać komentarze, bawić się efektami specjalnymi? Do tego nadaje się każda kamera z wyjściem USB lub FireWire. Ale najlepszą jakość zapewnią kamery na kasety miniDV, które nie kompresują obrazu przy zapisie (np. Sony DCR-H96E czy Panasonic NV-GS500).

Jeżeli nie chcesz edytować, ale zależy ci na najwyższej jakości obrazu, to warto zainwestować w kamerę z przetwornikiem 3CCD (np. JVC GR-X5EX) albo w kamerę HD (np. Canon XL-H1 czy Sony HDR-HC3E).

 

Jaki nośnik?

 

Dawniej obraz z kamery nagrywało się tylko na kasety. Dziś też można na kasety, a poza tym od razu na płyty DVD, na pamięć flash, a nawet bezpośrednio na twardy dysk w kamerze.

Producenci kamer DVD kuszą prostotą: kręcisz, wyjmujesz płytę z kamery, wkładasz do odtwarzacza i możesz oglądać. To prawda. Ale należy pamiętać, że taka kamera nie mieści zwykłych płyt o średnicy 12 cm, lecz mniejsze, ośmiocentymetrowe. Są mniej popularne - a co za tym idzie, droższe, nawet kilkakrotnie (10-12 zł). Mają ograniczoną pojemność - przy wybraniu najwyższej jakości zapisu pozwalają nagrać nie więcej niż 30 minut.

Podobny problem jest z kamerami z pamięcią flash. Nagranie 30 minut filmu w najlepszej jakości wymaga ok. 1 GB miejsca. A karta tej pojemności to wydatek ok. 100 zł. Pamiętaj jednak, że nośniki tego typu mają coraz większe pojemności i są coraz tańsze.

Producenci kamer z twardym dyskiem podkreślają, że dzięki ich rozwiązaniu nie potrzeba kupować już żadnych nośników - ani płyt, ani kaset. Ale bez nośników prędzej czy później się nie obejdzie - przecież każdy twardy dysk w końcu się zapełni i na coś te filmy trzeba będzie przegrać.

Jeśli nie masz ambicji filmowca i wystarczą ci proste zabiegi montażowe, jakie daje sama kamera czy dołączone oprogramowanie (przycinanie i przestawianie scen) - zdecyduj się na kamerę z twardym dyskiem, pamięcią flash albo DVD. Ale jeśli masz zamiar intensywnie obrabiać nagrany materiał w komputerze - zdecydowanie polecamy kamerę na kasety miniDV. Rzecz w tym, że filmy na innych nośnikach niż kaseta nagrywane są w postaci skompresowanej (format MPEG-2 lub MPEG-4). Na miniDV film zapisuje się w postaci nieskompresowanej, jakiej wymaga większość przyzwoitych programów do montażu. Innymi słowy pliki filmowe z kamery DVD lub wyposażonej w twardy dysk do bezpośredniej obróbki się nie nadają - trzeba je poddać dekompresji. Z kamery miniDV uzyskujemy materiał gotowy do obróbki w komputerze.

 

Czego nie widać, czyli optyka

 

Kamera rejestruje obraz, więc przy wyborze trzeba zwrócić uwagę na układ optyczny. Pierwszym jego elementem jest obiektyw - najlepiej jeśli jest markowy (np. Sony ma optykę CarlZeiss, Panasonic - obiektywy Leica, a Canon słynie z własnych świetnych szkieł), ma dużą jasność (wartość F przy opisach kamer) i dobry zoom. Ale uwaga: zwracaj uwagę tylko na zoom optyczny, bo tzw. zoom cyfrowy to wyłącznie sztuczka marketingowa. Powiększany cyfrowo obraz w końcu staje się mozaiką pikseli i traci na jakości.

Jednak obiektyw to dopiero połowa sukcesu. Ważne jest, jak obraz zostanie przetworzony na postać cyfrową. Ten proces odbywa się w tzw. przetworniku. W kamerach używa się dwóch rodzajów przetworników - CCD (Charge-Coupled Device) i - rzadziej - CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor). Różnice są dla laika w zasadzie nieistotne. O wiele ważniejsza jest wielkość przetwornika, bo od niej zależy jakość obrazu. Im większy przetwornik, tym wierniejszy, bardziej wyrazisty obraz. Wielkość przetwornika CCD producenci określają w ułamkach cala. Podają też zwykle rozdzielczość matrycy, ale uważaj - rozdzielczość, którą się chwalą, to rozdzielczość, jaką daje przetwornik przy robieniu ujęć nieruchomych, czyli zdjęć. Przy nagrywaniu filmu jest ona dużo mniejsza (nie kilka milionów punktów, lecz zaledwie kilkaset tysięcy).

Mniej więcej od roku pojawia się coraz więcej kamer z przetwornikami 3CCD znanymi wcześniej wyłącznie na rynku profesjonalnym. Symbolem 3CCD oznaczane są kamery wyposażone w potrójny przetwornik CCD - światło wpadające do takiej kamery rozszczepiane jest w pryzmacie i każda barwa podstawowa trafia na własny przetwornik CCD. Tak przetworzony cyfrowo obraz jest zdecydowanie wyższej jakości niż w zwykłych kamerach. Wyższa, niestety, jest też cena kamer 3CCD. Tu musisz się przygotować na wydatek co najmniej 4 tys. zł.

Równolegle można też obserwować kolejną rewolucję - obrazu wysokiej rozdzielczości (HD). Tradycyjny obraz jakości telewizyjnej (także ten rejestrowany przez kamery dla amatorów) składa się z ok. 500 linii. W sprzedaży są już pierwsze kamery High Definition nagrywające obraz w rozdzielczości nawet 1080 linii.

Aby w pełni skorzystać z zalet kamer pracujących w standardzie High Definition, trzeba mieć odpowiedni telewizor do wyświetlenia obrazu (z naklejką HD-Ready) oraz oprogramowanie do montażu, jeśli chcesz nagrany materiał obrabiać (np. iMovie HD lub Final Cut Pro HD Apple'a czy Adobe Premiere 2).

 

Jak połączyć się ze światem?

 

Każda kamera ma złącza analogowe pozwalające podłączyć ją do telewizora, sprzętu audio czy magnetowidu. Powinna mieć też złącza cyfrowe umożliwiające połączenie z komputerem lub nowocześniejszym sprzętem RTV (na przykład nagrywarką DVD).

W cyfrowych kamerach mamy do czynienia z dwoma rodzajami takich złącz - USB 2.0 oraz FireWire (zwane też DV, IEEE.1394 albo iLink). Jeśli chodzi o podłączenie kamery do komputera i zrzucenie filmu, różnica jest tylko taka, że FireWire jest zdecydowanie szybsze. Dlatego jeśli myślisz o montażu, lepszym rozwiązaniem jest to złącze. W branży wideo stało się ono standardem i obsługują je wszystkie liczące się programy do montażu. FireWire ma dziś większość komputerów, a te, które go nie mają, można wyposażyć w odpowiednią kartę nawet za niespełna 100 zł.

Warto też zwrócić uwagę, by kamera miała tzw. przetwornik analogowo-cyfrowy. Dzięki temu będzie można za jej pomocą np. zgrać do postaci cyfrowej stare analogowe kasety wideo: wystarczy podpiąć magnetowid do kamery, a kamerę do komputera czy do nagrywarki DVD.

 

tekst | Dariusz Ćwiklak

 

 

JVC | GZ-MG77EZ  Cena: ok. 3500 zł

JVC | GZ-MG77EZ Cena:

 

 

 

  • Matryca: CCD, 1/3,9 cala
  • Obiektyw: F 1,2-2,0, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: twardy dysk (30 GB)
  • Format zapisu: MPEG-2
  • Waga: 430 g
  • Wymiary: 68 x 69 x 109 mm
  • Zdjęcia: 2,2 megapiksela

Uwagi: Dźwięk Dolby Digital, zapis od 7 do 37 godzin materiału na dysku.

 

 

 

Sony | DCR-SR90E Cena: ok. 4000 zł

 

Sony | DCR-SR90E 

 

  • Matryca: CCD, 1/3 cala
  • Obiektyw: CarlZeiss, F 1,8-2,9, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: twardy dysk (30 GB)
  • Format zapisu: MPEG-2
  • Waga: 535 g Wymiary: 82 x 69 x 149 mm
  • Zdjęcia: 3,3 megapiksela

Uwagi: Dźwięk Dolby Digital 5.1, żyroskopowy czujnik chroniący dysk twardy przed uszkodzeniem w razie upadku.

 

 

 

Canon | DC20 Cena: ok. 3500 zł

 

Canon | DC20 

 

  • Matryca: CCD, 1/3,9 cala
  • Obiektyw: F 1,8, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: płyta DVD (8 cm)
  • Format zapisu: MPEG-2
  • Waga: 410 g Wymiary: 47 x 86 x 122 mm
  • Zdjęcia: 2 megapiksele

Uwagi: Dźwięk Dolby Digital.

 

 

 

Sony | DCR-DVD505E Cena: ok. 4500 zł

 

Sony | DCR-DVD505E 

 

  • Matryca: CMOS, 1/3 cala Obiektyw: CarlZeiss, F 1,8-2,9, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: płyta DVD (8 cm, -R, -RW, +RW)
  • Format zapisu: MPEG-2
  • Waga: 540 g
  • Wymiary: 66 x 90 x 147 mm
  • Zdjęcia: 2 megapiksele

Uwagi: Dźwięk Dolby Digital 5.1. W 2005 roku ta kamera zajęła ósme miejsce w recenzjach serwisu easycamcorders.com

 

 

 

Sony | DCR-HC96E Cena: ok. 3000 zł

 

 Sony | DCR-HC96E

 

  • Matryca: CCD, 1/3 cala
  • Obiektyw: CarlZeiss, F 1,8-2,9, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 460 g
  • Wymiary: 72 x 91 x 120 mm
  • Zdjęcia: 3,3 megapiksela

Uwagi: Konwerter analogowo-cyfrowy. W 2005 r. ta kamera zajęła trzecie miejsce w recenzjach serwisu easycamcorders.com

 

 

 

JVC | GR-D640EX Cena: ok. 1600 zł

 

JVC | GR-D640EX 

 

  • Matryca: CCD, 1/5 cala
  • Obiektyw: F 1,2-2,8, 15x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 420 g
  • Wymiary: 59 x 97 x 112 mm
  • Zdjęcia: 1,33 megapiksela

 

 

 

Canon | MVX4i Cena: ok. 4500 zł

 

Canon | MVX4i 

 

  • Matryca: CCD, 1/2,8 cala
  • Obiektyw: F 1,8, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 410 g
  • Wymiary: 51 x 101 x 102 mm
  • Zdjęcia: 4 megapiksele

Uwagi: Wbudowana lampa. Konwerter analogowo-cyfrowy. W 2005 r. ta kamera zajęła drugie miejsce w recenzjach serwisu easycamcorders.com (testowano jej amerykański odpowiednik Optura 600).

 

 

 

Panasonic | NV-GS27 Cena: ok. 1300 zł

 

Panasonic | NV-GS27 

 

  • Matryca: CCD, 1/6 cala
  • Obiektyw: F1,8-3,9, 30x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 410 g
  • Wymiary: 86 x 69 x 120 mm
  • Zdjęcia: brak

Uwagi: Funkcja kamery internetowej.

 

 

 

JVC | GR-X5EX Cena: ok. 5000 zł

 

Panasonic | NV-GS27 

 

  • Matryca: 3CCD, 1/4,5 cala
  • Obiektyw: F 1,8-2,4, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 510 g
  • Wymiary: 88 x 89 x 93 mm
  • Zdjęcia: 5 megapikseli

Uwagi: Konwerter analogowo-cyfrowy. W 2005 r. ta kamera zajęła czwarte miejsce w recenzjach serwisu easycamcorders.com

 

 

 

Panasonic | NV-GS500 Cena: ok. 5000 zł

 

Panasonic | NV-GS500 

 

  • Matryca: 3CCD, 1/4,7 cala
  • Obiektyw: Leica, F 1,6-2,8, 12x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 570 g
  • Wymiary: 91 x 73 x 153 mm
  • Zdjęcia: 4 megapiksele

Uwagi: Możliwość ręcznej regulacji wielu parametrów obrazu. Konwerter analogowo-cyfrowy. W 2005 r. jej poprzedniczka (GS-300) zyskała najwięcej punktów w recenzjach serwisu easycamcorders.com

 

 

 

JVC | GZ-MC500EX Cena: ok. 6000 zł

 

JVC | GZ-MC500EX 

 

  • Matryca: 3CCD, 1/4,5 cala
  • Obiektyw: F 1,8-2,4, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: karta Microdrive (4 GB)
  • Format zapisu: MPEG-2
  • Waga: 400 g
  • Wymiary: 80 x 55 x 118 mm
  • Zdjęcia: 5 megapikseli

Uwagi: Dźwięk Dolby Digital, możliwość ręcznego ustawiania ekspozycji. W 2005 r. ta kamera zajęła piąte miejsce w recenzjach serwisu easycamcorders.com

 

 

 

Canon | XM2 Cena: ok. 8700 zł

 

Canon | XM2

 

  • Matryca: 3CCD, 1/4 cala Obiektyw: F 1,6, 20x zoom optyczny, optyczny stabilizator
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 1,12 kg
  • Wymiary: 118 x 136 x 306 mm
  • Zdjęcia: 1,7 megapiksela

Uwagi: Nagrywa obraz z rozdzielczością aż 1080 linii (HD), ma możliwość ręcznego ustawiania wielu parametrów obrazu i dźwięku. Bateria pozwala na ponad 7 godzin pracy. Wyposażona w konwerter analogowo-cyfrowy.

 

 

 

Canon | XL-H1 Cena: ok. 35 000 zł

 

Canon | XL-H1 

 

  • Matryca: 3CCD, 1/3 cala
  • Obiektyw: F 1,6-3,5, 20x zoom optyczny, optyczny stabilizator
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 2,43 kg
  • Wymiary: 226 x 220 x 496 mm
  • Zdjęcia: 2 megapiksele

 Uwagi: Nagrywa obraz z rozdzielczością aż 1080 linii (HD), ma możliwość ręcznego ustawiania wielu parametrów nagrywanego obrazu. Bateria pozwala na ponad 6 godzin pracy.

 

 

 

Sony | HDR-HC3E Cena: 6000 zł

 

Sony | HDR-HC3E 

 

  • Matryca: CMOS, 1/3 cala
  • Obiektyw: CarlZeiss, F 1,8-2,4, 10x zoom optyczny
  • Nośnik: kaseta miniDV
  • Format zapisu: DV
  • Waga: 500 g
  • Wymiary: 82 x 78 x 139 mm
  • Zdjęcia: 2 megapiksele

Uwagi: Nagrywa obraz z rozdzielczością aż 1080 linii (HD).

 

 

Jak to zmontować

 

VideoStudio 

 VideoStudio

 

iMovie 

iMovie

 

Część kamer pozwala na montaż i podkładanie napisów. Ale prawdziwa frajda z cyfrowym montażem zaczyna się dopiero w komputerze. Coraz większa moc komputerów sprawia, że każdy z nich to dziś potencjalne domowe studio filmowe. Użytkownicy macintoshów z każdym nowym komputerem dostają program iMovie. Użytkownicy Windows XP - darmowy program Windows Movie Maker Microsoftu. Użytkownicy pecetów mogą też skorzystać z niezbyt drogich programów (kilkadziesiąt dolarów), takich jak Ulead VideoStudio, CyberLink Power Director czy Magix Edit Pro. Często oprogramowanie do montażu dostajesz za darmo z kamerą. Jeśli złapiesz bakcyla, proste programiki do edycji okażą się niewystarczające. Wtedy można pomyśleć o wydaniu kilkuset dolarów na wideokombajny, takie jak Final Cut Studio Apple'a (pozwala montować filmy, tworzyć animacje, ścieżki dźwiękowe i profesjonalne płyty DVD) czy o podobnych możliwościach Adobe Production Studio.