Relacja nadawana dla NBC bezpośrednio z pola bitwy w Iraku przez reportera wojennego Davida Blooma urwała się w pół słowa. Kiedy w eterze zapadła cisza, odbiorcy na całym świecie wstrzymali dech. Czuli, że stało się najgorsze. Byli pewni, że niespełna 39-letniego, utalentowanego dziennikarza dosięgnęła kula snajpera. Mylili się. Bloom zmarł na wojnie na jak najbardziej cywilną przypadłość, trombozę, czyli zakrzepicę żył głębokich. Fragment zakrzepu powstałego w jego nodze oderwał się i wraz z krwią powędrował do prawego przedsionka serca, prawej komory, a stamtąd usiłował wcisnąć się do tętnicy płucnej. Gdyby był mniejszy, pewnie wszystko skończyłoby się na zatorze w płucach i duszności. Ale zakrzep był olbrzymi i zablokował krążenie w sercu. Okazał się równie śmiertelny, jak kula prosto w serce.

 

Nie musiało tak być. Zaledwie kilka dni wcześniej, jeszcze w kraju, lekarz zaniepokojony pierwszymi alarmującymi objawami zalecił mu konsultację u specjalisty, wykonanie badań i podjęcie terapii. Bloom zignorował te sugestie, łyknął kilka aspiryn i rzucił się w wir pracy. Kilka godzin w samolocie, a potem dni spędzane w samochodzie opancerzonym, zrobiły swoje. Ale dlaczego ten obiecujący dziennikarz, facet w kwiecie wieku, silny, kochający i kochany mąż i ojciec trzech córek zlekceważył pierwsze objawy niebezpieczeństwa? Dlaczego zignorował sugestie lekarzy?

 

BO TAK WŁAŚNIE POSTĘPUJĄ MĘŻCZYŹNI

 

Podczas wielkiej konferencji Science Euroforum w Barcelonie w 2008 r. eksperci zastanawiali się, dlaczego mężczyźni żyją krócej niż kobiety.

 

- Walczą na wojnach, testosteron pcha ich do podejmowania ryzykownych zachowań, wdają się w bójki - brzmiała pierwsza hipoteza. Tylko dlaczego sto lat temu, kiedy wojen wszak nie brakowało, statystyczny mężczyzna żył zaledwie rok krócej od swojej żony, a dziś ta różnica urosła już do 5-7 lat? W Polsce sprawa ma się jeszcze gorzej: średnia życia mężczyzn wynosi zaledwie 72 lata, o całe osiem lat mniej niż u kobiet.

 

Może winien jest rosnący stres wynikający z konieczności utrzymania rodziny? Tylko czemu - na Boga - zakonnicy też żyją dużo krócej niż zakonnice? W końcu nikogo nie muszą utrzymywać, a jedynie modlą się za kamiennymi furtami klasztorów. Wysuwano i odrzucano kolejne hipotezy, aż w końcu eksperci zgodnie orzekli, że za przedwczesną śmiertelność współczesnych mężczyzn odpowiada... nawyk unikania lekarzy i badań.

 

Ze statystyk opracowanych na Rutgers Uniwersity wynika, że najpoważniej chorują i najkrócej żyją faceci hołdujący stylowi "macho". Oni właśnie nie dość, że rzadko kiedy szukają pomocy lekarskiej, to również najbardziej skłonni są lekceważyć diagnozy i zalecenia specjalistów.

 

Faceci dbają o swoje auta lepiej niż o swoje ciała. Regularnie chodzą na przegląd do mechanika, ale jak ognia unikają lekarza.

 

14 powodów, dla których musisz czasem się przebadać:

 

1. BADANIE DENTYSTYCZNE - wykrywają ubytki próchnicze w zębach, choroby dziąseł

RAZ W ROKU OD 18. DO 60. ROKU ŻYCIA, PO SZEŚĆDZIESIĄTCE - WEDŁUG ZALECEŃ LEKARZA

 

2. EKG - kontroluje kondycję serca, pozwala wykryć chorobę wieńcową, zawał serca, stany pozawałowe, arytmię

RAZ NA 1-3 LATA MIĘDZY 40. A 50. ROKIEM ŻYCIA, PÓŹNIEJ CO ROKU

 

3. POMIAR CIŚNIENIA KRWI - wykrywa nadciśnienie

RAZ NA PÓŁ ROKU (JEŚLI CIŚNIENIE JEST WYŻSZE NIŻ 140/90 LEKARZ MOŻE ZALECIĆ CZĘSTSZE KONTROLE)

 

4. BADANIA POZIOMU CHOLESTEROLU, TRÓJGLICERYDÓW, HDL I LDL W SUROWICY KRWI, CZYLI TZW. LIPIDOGRAM - wykrywają predyspozycje do miażdżycy naczyń krwionośnych

CO 3-5 LAT W WIEKU 18-40 LAT; CO 2 LATA W WIEKU 40-50 LAT, PÓŹNIEJ CO ROK

 

5. MORFOLOGIA KRWI Z ROZMAZEM, OB, POZIOM GLUKOZY WE KRWI - dają pojęcie o ogólnym stanie zdrowia i odporności, wykrywają niedokrwistość, choroby pasożytnicze, stany zapalne, alergie, cukrzycę. Mówią o kondycji nerek i wątroby. Wysoki poziom OB może wskazywać na trwający stan zapalny, choroby krwi, nowotwory

RAZ W ROKU

 

6. OZNACZENIE STĘŻENIA ANDROGENÓW (HORMONÓW PŁCIOWYCH)

CO KILKA LAT PO UKOŃCZENIU 55. ROKU ŻYCIA

 

7. TEST PSA - pozwala wcześnie wykryć raka prostaty

CO KILKA LAT PO UKOŃCZENIU 55. ROKU ŻYCIA

 

8. DENSYTOMETRIA - pozwala na wczesne wykrycie osteoporozy, osłabienia kości prowadzącego do złamań

JEDNORAZOWO PO UKOŃCZENIU 65. ROKU ŻYCIA

 

9. BADANIE WZROKU - pozwala dobrać odpowiednie okulary korekcyjne, badanie dna oka wykrywa nadciśnienie, cukrzycę, miażdżycę, jaskrę, zaćmę, a także... początki cukrzycy

CO 2-3 LATA W WIEKU 40-50 LAT, CO ROKU PO PIĘĆDZIESIATCE

 

10. BADANIE SŁUCHU - wykrywa stany zapalne, uszkodzenia błony bębenkowej, ubytki słuchu

CO 5 LAT W WIEKU 40-50 LAT, CO 2 LATA PO PIĘĆDZIESIATCE

 

11. USG JAMY BRZUSZNEJ - pozwala wykryć choroby układu moczowego, kamicę, nerkową, choroby trzustki, wątroby, dróg moczowych i nerek, przerost i nowotwory prostaty

CO 5 LAT W WIEKU 30-40 LAT, CO 3 LATA W WIEKU 40-50 LAT, CO 2-3 LATA PO PIĘĆDZIESIATCE

 

12. BADANIE OGÓLNE MOCZU - pozwala rozpoznać choroby układu moczowego, cukrzycę, żółtaczkę, niewydolność wątroby

RAZ W ROKU

 

13. SIGMOIDOSKOPIA; KOLONOSKOPIA - pozwala na wczesne wykrycie nowotworów jelita grubego

RAZ NA 5 LAT PO UKOŃCZENIU SZEŚĆDZIESIĄTKI

 

14. BADANIE PER RECTUM - pozwala wcześnie wykryć nowotwory jelita grubego, szczeliny odbytu, hemoroidy

RAZ W ROKU PO UKOŃCZENIU 45. ROKU ŻYCIA

 

DUŻO ZA NIEWIELE

 

Do wykrycia najbardziej powszechnych chorób nie trzeba wymyślnych i kosztownych metod - tomografii pozytronowej, rezonansu magnetycznego, tajemniczego holtera czy nawet ustrasonografii. Często wystarczy analiza krwi i moczu, pomiar ciśnienia czy choćby pomiar obwodu w pasie. Jeśli ktoś nie ma możliwości wykonać badań bezpłatnie, warto wydać trochę pieniędzy i zainwestować we własne zdrowie. To kosztuje niewiele więcej niż coroczny przegląd techniczny auta.

 

TO CI SIĘ NALEŻY

 

Większość zalecanych badań profilaktycznych można wykonać w ramach ubezpieczenia NFZ. Skierowanie od lekarza rodzinnego wystarczy do zrobienia badań krwi (morfologia, OB, rozmaz, poziom cukru, lipidogram), badań moczu, kału, USG jamy brzusznej i EKG. Pomiar ciśnienia krwi i badanie per rectum wykona lekarz w czasie wizyty. Osobno trzeba się wybrać do okulisty (badanie wzroku) oraz laryngologa (badanie słuchu). W ramach świadczeń gwarantowanych pacjentom przysługuje też raz do roku badanie lekarskie stomatologiczne z instruktażem higieny jamy ustnej. Katalog badań diagnostycznych wykonywanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej nie obejmuje badania PSA, pomiaru stężenia androgenów, kolonoskopii ani densytometrii. Skierowanie na to badanie możesz dostać od lekarza specjalisty.

 

Pełen wykaz świadczeń diagnostyki medycznej dostępnej w ramach ubezpieczenia NFZ dostępny jest w części IV załącznika do ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ZDROWIA z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

 

NIE DAJ SIĘ ZBYĆ

 

Co, jeśli lekarz wzbrania się przed wydaniem skierowania? Warto poprosić o wydanie uzasadnienia odmowy na piśmie (zazwyczaj już ta prośba pomaga załatwić problem), a następnie interweniować u kierownika przychodni lub zgłosić się do rzecznika praw pacjenta (bezpłatna infolinia czynna w godz. 9-21: tel.: 800-190-590).

 

Prywatnie najkorzystniej (cenowo) zrobić badania, korzystając z pakietów profilaktycznych. Na przykład w przychodniach Lux-Med podstawowy pakiet dla mężczyzny obejmujący najważniejsze badania kosztuje 400 zł (w tym wizyta lekarska w celu interpretacji wyników).

 

Więcej informacji znajdziesz na stronach ministerstwa zdrowia oraz pod adresem www.nfz-krakow.pl/UserFiles/poz.pdf.