Aktywność Perseidów trwa od 23 lipca do 22 sierpnia, a noce 12-13 sierpnia to kulminacja tego zjawiska. Skąd Perseidy w ziemskiej atmosferze? Z komety 109P/Swift-Tuttle, która przybliża się do Słońca raz na 130 lat, by później oddalić się od niego bardziej niż Pluton - najdalsza z planet Układu Słonecznego. Rozgrzana bliskością Słońca kometa uwalnia ze swej powierzchni drobne okruchy, które tworzą wzdłuż jej toru pylistą ścieżkę. Przecinająca corocznie orbitę komety Ziemia zgarnia skaliste odłamki. Obserwowane z powierzchni Ziemi meteory wydają się wybiegać z jednego punktu na niebie. W przypadku Perseidów znajduje się on w gwiazdozbiorze Perseusza.

perseidy, gwiazdy, meteor, meteoryt

 

Jak patrzeć, żeby zobaczyć

Jak najwygodniej obserwować Perseidy? Gwiazdozbiór, z którego wybiegają, odnajdziesz na północno-wschodnim niebie na wysokości 40-60 stopni nad horyzontem. Najwięcej spadających gwiazd zobaczysz na ciemnym niebie. Warto więc wyjechać z miasta (w miarę możliwości właśnie na północny wschód, by w obserwacjach nie przeszkadzała jego poświata) lub przynajmniej wybrać obszar odległy od ulicznych latarń i światła domów. Radzimy zabrać ze sobą leżak, środek na komary i termos z kawą.

Gdy ułożysz się już wygodnie, a oczy przyzwyczają się do ciemności, obserwuj. Nie musisz spoglądać dokładnie na Perseusza - większość meteorów pojawi się tylko w jego pobliżu.

perseidy, gwiazdy, meteor, meteoryt

Możesz zacząć obserwacje w pierwszym tygodniu sierpnia. Ilość Perseidów będzie się zwiększać aż do szczytu, który w tym roku przypadnie 13go sierpnia. Utrudnieniem tegorocznych obserwacji będzie rozświetlający niebo Księżyc w pełni. Choć przy ciemnym niebie można by się spodziewać około 60 meteorów w ciągu godziny, księżycowe światło utrudni dostrzeżenie słabszych z nich. Wciąż jednak masz szansę na zaobserwowanie jaśniejszych smug. Prócz nich wśród Perseidów zdarzają się też niekiedy bolidy - wyjątkowo jasne, jaśniejsze nawet od Wenus meteory, wywołane przez odłamki o rozmiarach kilku lub nawet kilkunastu centymetrów.

Jeśli nie zobaczysz Perseidów teraz, kolejną szansę otrzymasz za rok. A z czasem, jak wynika z symulacji orbity komety, która daje im początek, na Ziemię lub Księżyc spadnie i ona. Nie ma się jednak czego obawiać: ten największy z bolidów z pewnością nie pojawi się na naszym niebie w tym tysiącleciu.

 perseidy, gwiazdy, meteor, kometa

 

Perseidy to skaliste cząsteczki, które zostawia na swej drodze rozgrzana słonecznym żarem kometa 109P/Swift-Tuttle. Na rysunku jej droga w Układzie Słonecznym oznaczona jest czerwoną strzałką. Ziemia (na rysunku niebieska kulka) natyka się na te kosmiczne okruchy co roku o tej samej porze - od 23 lipca do 22 sierpnia

 

 

Inne słynne roje

Jeśli przegapisz Perseidy, będziesz w tym roku miał jeszcze kilka okazji, by zobaczyć inne nie mniej interesujące roje.

Pomiędzy 16 a 30 października pojawią się Orionidy - meteory związane ze słynną kometą Halleya. 17-18 listopada warto spojrzeć na Leonidy - te najszybsze z meteorów tworzą odłamki wpadające w ziemską atmosferę z prędkością aż 72 km/s. Koniec roku ozdobią fajerwerki spadających w połowie grudnia Geminidów - odłamków wygasłej już komety Faeton.

 

perseidy, gwiazdy, meteor, meteoryt

 

Krótki żywot meteorów

Meteory, czyli świetlne smugi, powstają, gdy w ziemską atmosferę wpadają drobne odłamki skalne. Mkną z prędkością do kilkudziesięciu kilometrów na sekundę. A sam odłamek? Zazwyczaj jest bardzo mały, masę ma poniżej jednego grama, a rozmiary często zbliżone do tej kropki Dlatego najczęściej wyparowuje w górnych warstwach atmosfery. Ale nawet takie maleństwo zdąży przez chwilę zabłysnąć.

Choć znamy kilkadziesiąt rojów meteorów, często pojawiają się i samotne odłamki: w ciągu doby na Ziemię spada zwykle ponad tysiąc ton kosmicznych okruchów.

Obserwując ciemne nocne niebo w dowolnym dniu roku, powinieneś dostrzec jeden lub nawet kilka meteorów na godzinę.

 

Meteoroid - niewielki odłamek skalny krążący w przestrzeni międzyplanetarnej

Meteor - zjawisko świetlne wywołane przez wpadający w ziemską atmosferę meteoroid. Meteory są białe lub niebieskie, ale zdarzają się też zielone, a nawet czerwone

Meteoryt - fragment meteoroidu, który dotarł do powierzchni Ziemi

 

 

 

 perseidy, gwiazdy, meteor, meteoryt

Spadające Perseidy

Prędkość: około 60 km/s.

Kierunek: przedłużenia ich torów wychodzą z gwiazdozbioru Perseusza.

Jasność: około 2-3 wielkości gwiazdowych, tzn. jak gwiazdy Wielkiego Wozu.

Kolor: biały lub błękitnawy.

Liczba: w ciągu godziny nawet 60 meteorów, ale ich liczba jest dosyć nieprzewidywalna.

Rozmiary: zwykle mniejsze od ziarnka piasku.

 

               Perseida w dużym powiększeniu.

  

Tekst: Weronika Śliwa

Rysunki: Wawrzyniec Święcicki

Zdjęcie: Wikipedia\Lars Lindberg Christensen CC 3.0

 

Zobacz też na Logo24 

technologie

"StellarWindow Planetarium" to program komputerowy z dołączonym czujnikiem ruchu na USB, które zamienią tablet (albo peceta, jeśli sterujesz czujnikiem na kablu) w potężnej mocy teleskop.
Kupa w kosmosie

Kupa w kosmosie

Ogniwa wodorowe nie są nowym wynalazkiem, NASA używa ich od początków programu Apollo. Jednak transport dużych zapasów wodoru stanowi problem w planowaniu przyszłych załogowych wypraw w odległe obszary kosmosu.

W przyszłym roku możesz zostać następcą Gagarina i psa Łajki. Unosząc się w nieważkości, podfrunąć do okna i spojrzeć z kosmosu na Ziemię. Bez wieloletnich przygotowań, liofilizowanego jedzenia i radzieckiej techniki. Wystarczy zapłacić przedsiębiorcy, celebrycie i?wizjonerowi Richardowi Bransonowi nieco ponad pół miliona złotych.

12 mld oczu wgapiających się w twoje logo przez kilka dni w miesiącu aż do końca świata. To robi wrażenie! Firma Moon Publicity zamierza formować reklamy z księżycowego pyłu, tworząc gigantyczne wzory rzucające gigantyczne cienie.