TOP 10 męskich książek XXI w.

Tomasz Pindel*
Jacek Dukaj - Inne pieśni
Bo przyszłościowo trzeba myśleć nie tylko w kontekście emerytury.
Prawdopodobnie sam autor ma powyżej uszu porównywania go do Lema, ale nie ma rady: naprawdę nieczęsto trafia się SF na tak wyśrubowanym poziomie literackim i intelektualnym. W masie poczytnej i często mechanicznej fantastyki powieści Dukaja - zawsze inne i świeże, zapomnijcie o bezkresnym odcinaniu kuponów pod postacią sag, sequeli itd. - są jak czystej wody klejnoty.
Inne pieśni opisują historię wojownika w alternatywnym świecie opartym na prawach fizyki takich, jak je pojmowali starożytni. A że z początku pojawiają się w tekście dziwne słowa? Bez obaw: wszystko się wyjaśni, a fabuła miejscami robi się naprawdę kosmiczna.
. . .
*Tomasz Pindel (ur. 1976) - tłumacz, publicysta literacki, pisarz. Poza tym pracownik naukowy UJ i współautor audycji "Piątka z literatury" w RMF Classic. Za swoje przekłady literatury hiszpańskojęzycznej otrzymał prestiżową nagrodę Instytutu Cervantesa.
Statystyki bezlitośnie obnażają ten fakt: w czytelnictwie zdecydowanie przodują kobiety. Trochę szkoda, bo przecież są książki, które wydają się napisane z myślą o męskim czytelniku. Przedstawiamy 10 tytułów z ostatnich lat, po które - naszym zdaniem - powinien sięgnąć każdy facet.
Jacek Dukaj - Inne pieśni, fot. materiały prasowe Jacek Dukaj - Inne pieśni, fot. materiały prasowe

1. Jacek Dukaj - Inne pieśni

Bo przyszłościowo trzeba myśleć nie tylko w kontekście emerytury.

Prawdopodobnie sam autor ma powyżej uszu porównywania go do Lema, ale nie ma rady: naprawdę nieczęsto trafia się SF na tak wyśrubowanym poziomie literackim i intelektualnym. W masie poczytnej i często mechanicznej fantastyki powieści Dukaja - zawsze inne i świeże, zapomnijcie o bezkresnym odcinaniu kuponów pod postacią sag, sequeli itd. - są jak czystej wody klejnoty.

Inne pieśni opisują historię wojownika w alternatywnym świecie opartym na prawach fizyki takich, jak je pojmowali starożytni. A że z początku pojawiają się w tekście dziwne słowa? Bez obaw: wszystko się wyjaśni, a fabuła miejscami robi się naprawdę kosmiczna.

. . .

*Tomasz Pindel (ur. 1976) - tłumacz, publicysta literacki, pisarz. Poza tym pracownik naukowy UJ i współautor audycji "Piątka z literatury" w RMF Classic. Za swoje przekłady literatury hiszpańskojęzycznej otrzymał prestiżową nagrodę Instytutu Cervantesa

1
Eduardo Sacheri - Sekret jej oczu, fot. materiały prasowe Eduardo Sacheri - Sekret jej oczu, fot. materiały prasowe

2. Eduardo Sacheri - Sekret jej oczu

Ponieważ nie ma to jak męska solidarność i przyjaźń.

Tylko proszę się nie dać zwieść okładce i tytułowi, są faktycznie podejrzanie romansowe, ale ukrywająca się pod nimi powieść ckliwa bynajmniej nie jest. Argentyna, lata 70. Pracownik prokuratury uporczywie szuka zabójcy młodej kobiety. Dopada go i doprowadza do uwięzienia, ale oto władzę przejmuje junta wojskowa, dla której tacy skazańcy okazują się wygodnym narzędziem do brudnej roboty - i role się odwracają.

Opowieść o zemście, męskiej przyjaźni i, tak, trochę też o miłości - ale niespełnionej. Jeden z przykładów na to, że Latynosi mają wybitną smykałkę do opisywania spraw ważnych w bardzo atrakcyjny sposób.

2
Ferdinand von Schirach - Przestępstwo, fot. materiały prasowe Ferdinand von Schirach - Przestępstwo, fot. materiały prasowe

3. Ferdinand von Schirach - Przestępstwo

Bo konieczna jest odrobina adrenaliny.

Kryminały wszyscy lubimy, wiadomo. Ale są z nimi trzy problemy: jest ich za dużo, są często strasznie grube (syndrom Stiega Larssona) i bywają przekombinowane. Proza von Schiracha jest odpowiedzią na wszystkie te problemy. W swoich krótkich tomikach "Przestępstwo" i "Wina" autor - praktykujący i uznany adwokat niemiecki - opisuje autentyczne przypadki ze swojej kariery.

Historie są spektakularne - jak choćby ta o mężczyźnie, który potrącił ze skutkiem śmiertelnym psychopatę mordercę in spe, albo ta o anonimowym mężczyźnie, który zabił dwóch agresorów na dworcu - opowiedziane z nerwem i oszczędnie, a do tego autor zręcznie pokazuje nam, jak wieloznaczne są pojęcia kary i winy (oraz pokrewne). Słowem: kilkanaście znakomitych kryminałów na 150 stronach - czego chcieć więcej?

3
Aravind Adiga - Biały tygrys, fot. materiały perasowe Aravind Adiga - Biały tygrys, fot. materiały perasowe

4. Aravind Adiga - Biały tygrys

Bo przecież kariera i biznes to ważna rzecz.

Zapomnijcie o Bollywood, Indie to nie jest malowniczy kraj, gdzie ładne panie chodzą w kolorowych szatach i wszędzie pięknie pachną przyprawy. Powieść hinduskiego pisarza pokazuje społeczeństwo Indii w całej jego drapieżnej krasie: klasowe i rasowe podziały, przemoc ulicy, korupcję władzy, bezpardonowy kapitalizm.

Jej bohater i narrator opowiada historię swojego życia: to wersja znanej opowieści o biednym chłopcu, który zrobił majątek, tyle że tutaj bez krztyny ckliwości i z kluczowym motywem morderstwa. Powieść pełną gębą, która przypomina, że w literaturze chodzi o coś więcej niż tylko rozrywkę.

4
David B. - Uzbrojony ogród, fot. materiały prasowe David B. - Uzbrojony ogród, fot. materiały prasowe

5. David B. - Uzbrojony ogród

Bo coś oglądać (oprócz filmów) też trzeba.

Jeśli ktoś jeszcze uważa, że komiksy są dla dzieci, lektura "Uzbrojonego ogrodu" pozwoli mu raz na zawsze przejrzeć na oczy. Tom zawiera trzy niesamowite opowieści utrzymane w baśniowym - nie mylić z bajkowym - klimacie. Jedna z tych historii - o proroku bez twarzy - rozgrywa się w świecie arabskim, dwie pozostałe nawiązują do husyckiej rewolty, historia przeplata się w nich z niesamowitością.

Kreska Davida B. jest mocna i wyraźna, ma coś z dawnych rycin, malarstwa Boscha, a także graficznego eksperymentu. Wszystko jest tu piękne, straszne i okrutne. Mocna rzecz do wielokrotnego czytania i oglądania.

5
David Grann - Zaginione miasto Z, fot. materiały prasowe David Grann - Zaginione miasto Z, fot. materiały prasowe

6. David Grann - Zaginione miasto Z

Żeby zobaczyć, co to znaczy być prawdziwym twardzielem.

Czy można jeszcze przeżyć tak wielką frajdę jak wtedy, kiedy chłopięciem będąc, czytało się powieści Verne'a i Szklarskiego? Odpowiedzi - twierdzącej! - udziela ta właśnie książka. Amerykański dziennikarz zainteresował się postacią pułkownika Fawcetta, pamiętanego jako jeden z ostatnich poszukiwaczy Eldorado, który przepadł bez śladu w Amazonii. Wariat? W żadnym razie!

Grann opisuje dokonania urodzonego podróżnika, który świetnie radził sobie w piekielnie trudnych warunkach tropikalnej puszczy. Jego poszukiwania nie były rezultatem czczych mrzonek, a puenta tej historii pozwala nam zrozumieć, że świat wciąż może być pełen niespodzianek. Porywająca lektura dla dorosłych chłopców.

6
Jacek Hugo-Bader - Biała gorączka, fot. materiały prasowe Jacek Hugo-Bader - Biała gorączka, fot. materiały prasowe

7. Jacek Hugo-Bader - Biała gorączka

Dla miłośników samochodów, ale takich konkretnych.

Pewnego zimowego dnia Hugo-Bader, jeden z członków elitarnego klubu poczytnych polskich reporterów, wsiadł w uaza i ruszył w drogę przez Syberię. Już same opisy zabiegów pozwalających przejechać przez to lodowate pustkowie robią wrażenie, bo ogromne dystanse i intensywne mrozy czynią ryzyko naprawdę zawrotnym.

Do tego jednak reporter trafia w zupełnie niesamowite miejsca i spotyka niezwyczajnych ludzi. Odwiedza osadę, której przewodzi samozwańczy Chrystus. Opisuje przerażające efekty spożycia alkoholu przez ludy tubylcze. Charakteryzuje specyficzną menażerię policyjno-mafijnego światka. Straszna i wspaniała jest ta Syberia, takie miejsce na prawdziwą męską przygodę, o której wyjątkowo przyjemnie czyta się w ciepłym domowym zaciszu.

7
Sylwia Chutnik - Kieszonkowy atlas kobiet, fot. materiały prasowe Sylwia Chutnik - Kieszonkowy atlas kobiet, fot. materiały prasowe

8. Sylwia Chutnik - Kieszonkowy atlas kobiet

Jako że kobiety stanowią zasadniczy obiekt zainteresowania mężczyzn.

Tylko proszę bez skojarzeń: to nie jest żadna pozycja rozrywkowa o paniach dla panów. Błyskotliwy debiut młodej pisarki, która w czterech częściach tej książki przygląda się czterem osobom, głównie kobietom, ale jest jeden mężczyzna, uważany za niemęskiego.

Wychodzi z tego celny i pogłębiony opis tej naszej współczesnej rzeczywistości, trochę śmiesznej, ale jednak głównie smutnej. Już dla brawurowego opisu sprzątania mieszkania z pierwszej historii warto sięgnąć po ów ?atlas?. Mocne, trafiające w sedno sprawy, bardzo niegłupie.

8
Gautam Malkani - Londonistan, fot. materiały prasowe Gautam Malkani - Londonistan, fot. materiały prasowe

9. Gautam Malkani - Londonistan

Jako że czasem po prostu trzeba sobie zakląć.

Bluzg objawem złego wychowania? Może kiedyś. Powieść brytyjskiego autora o ugandyjsko-hinduskich korzeniach, w znakomitym przekładzie Macieja Świerkockiego, dowodzi, że z bluzgu można wycisnąć prawdziwie literacki język, a do tego jeszcze opowiedzieć nim doskonałą historię.

Rzecz dzieje się w multietnicznym Londynie i skupia się wokół grupki podrośniętych szczyli, którzy starają się być strasznie twardzi i cool. Bywa śmiesznie, ale też całkiem poważnie. Malkani pokazuje prawdziwe problemy zaburzonego kulturowo świata, a na koniec serwuje wyjątkowo mocny cios. Napisałbym: proza z jajami, ale co wolno pisarzowi, to nie publicyście?

9
Robert Makłowicz - Café Museum, fot. materiały prasowe Robert Makłowicz - Café Museum, fot. materiały prasowe

10. Robert Makłowicz - Café Museum

Ponieważ każdy facet lubi dobrze zjeść.

Makłowicz, znany z telewizyjnego pichcenia smakołyków, napisał wcześniej już kilka książek, mniej lub bardziej kucharskich, ale "Café Museum" to coś innego: osobista opowieść o smakach naszej części Europy. Początek i zakończenie mogą wydać się irytujące, ale treść jest wyjątkowo smaczna.

Rozdziały układają się w porywający ciąg opisów znakomitych potraw, podróży tropem rarytasów (są też sceny grozy, jak np. wyprawa na ubój mangalicy) oraz kulinarnych anegdot (świetny epizod, w którym autor zostaje zbesztany przez kucharza we włoskiej restauracji za posypywanie serem potrawy z owocami morza). Dla każdego!

10
fot. Boiarkina Marina / shutterstock.com fot. Boiarkina Marina / shutterstock.com

W rankingu nie zmieściły się (choć mogły):

Jerzy Pilch - Pod mocnym aniołem

Bo to powieść o piciu, i to nie soków bynajmniej, a przecież minister zdrowia ostrzega?

Wojciech Kuczok - Gnój

Książka rzeczywiście mocna, co zresztą po tytule widać, ale może czas odpocząć od tych strasznych opowieści o strasznych rodzinach.

E.L. James - Pięćdziesiąt twarzy Greya

No bo bez przesady, książki mogą dostarczyć wielu i przeróżnych wrażeń, ale są pewne tematy, o których akurat czytać nie ma większego sensu!

11
Więcej na ten temat: książki, logo z klasą, top 10