Nawet jeśli nie wiesz, jakie dania zostaną podane na obiad, wielu rzeczy możesz się domyślić, wystarczy, że spojrzysz na przygotowane sztućce i szkło oraz znasz podstawową zasadę: głównych sztućców używa się zawsze od zewnątrz do środka. Nasz stół ze zdjęcia odczytujemy zatem mniej więcej tak: gospodarz zaplanował cztery dania. Najpierw będzie przystawka, w tym wypadku rybna - mówią o tym szczególne kształty zewnętrznych noża i widelca. Potem zostanie podana zupa, po niej danie główne mięsne lub jarskie (dokładnie nie wiadomo, w każdym razie na pewno nie rybne). Nie będzie - jaka szkoda! - ślimaków, homarów, ostryg, małży, które wymagają użycia zupełnie innych, specjalistycznych sztućców. Nie będzie też steku. Na koniec zjesz deser, najprawdopodobniej porcję ciasta skropioną słodkim sosem (skąd wiem? Zobacz w ramce na dole strony!). Do obiadu zostanie podana woda oraz wino wytrawne białe i czerwone. O kawie, herbacie i likierach nie da się stwierdzić nic pewnego.

Można czytać z kart, można z fusów. A ja gorąco polecam wróżenie ze sztućców. Bo ono przynajmniej ma sens.

Obiadu jeszcze nie podano

Kolejność serwowanych dań

Przystawka na talerzu średniej wielkości.

2 Widelec do przystawki rybnej może mieć trzy lub cztery zęby. Czterozębny ma pośrodku głębszą szczelinę zakończoną czasami dziurką w kształcie "łezki", co pomaga w przytrzymywaniu kręgosłupa ryby przy oddzielaniu kęsów.

Uwaga: rybę zawsze jemy specjalnymi sztućcami, nie używamy już dwóch widelców! Jeśli przystawka jest pokrojona na malutkie kawałki, zamiast sztućców do ryby można podać sztućce takie same jak do deseru.

6 Nóż do przystawki rybnej wygląda jak ścięta, wydłużona łopatka i nie służy do krojenia, tylko do oddzielania poszczególnych porcji ryby.

Ze stołu znika talerz i sztućce do przystawki. Kolej na:

zupę w bulionówce (czysta) lub na głębokim talerzu (tradycyjna, gęsta, zawiesista).

5 Łyżka do zupy. Zupy czyste podawane w bulionówkach je się łyżkami o okrągłej "miseczce" - właśnie takimi, jak widać na zdjęciu.

Uwaga: nie obowiązuje już zasada, że po zjedzeniu części zupy z bulionówki resztę można wypić.

Zupy tradycyjne podaje się pośrodku stołu w wazie, a goście sami nalewają sobie do talerza (może to też zrobić gospodarz). Łyżka do takiej zupy ma "miseczkę" w kształcie elipsy.

Uwaga: zupy nie nalewamy więcej niż do wewnętrznego brzegu talerza.

Po zdjęciu bulionówki i łyżki czekamy na:

danie główne na dużym talerzu.

3 Duży widelec (ten na zdjęciu służy do dań jarskich i mięsnych, nie można podawać go do ryb ani do owoców morza).

4 Duży nóż (do dań jarskich i mięsnych, z wyjątkiem steków, do których podawany jest specjalny nóż z ząbkowanym ostrzem często o drewnianej rączce).

Po daniu głównym można podać:

deser na talerzu identycznym jak do przystawki.

Sztućce do deseru można po daniu głównym przenieść na prawą stronę talerza (patrz: zdjęcie).

7 Widelczyk do deseru leżał przez cały czas obiadu poziomo u góry nakrycia. Jeśli byłby sam (bez łyżki) i z trzonkiem skierowanym w prawo, znaczyłoby to, że na deser będzie ciasto (np. tort) bez sosu. Uwaga: widelczyk leżący razem z łyżeczką ma zawsze trzonek skierowany w lewo.

8 Łyżeczka (leżała powyżej widelczyka, z trzonkiem w prawo) służy do nabierania sosu. Samą łyżeczkę podaje się np. do kremu lub budyniu.

inka wrońska inka wrońska   Tekst: Inka Wrońska

Stylizacja: Zuza Wyciejowska,

Zdjęcia: Corbis, Arkadiusz Ścichocki

Zdjęcia zrobiliśmy w warszawskim hotelu Rialto, używając hotelowej porcelany, kieliszków i sztućców.