Obszerne nowe badanie wykonane w Oxfordzie wzbogaciło rosnącą liczbę badań podkreślających zdrowotne skutki picia alkoholu. Analiza genetyczna na dużą skalę sugeruje, że jego spożywanie bezpośrednio przyspiesza starzenie się, skracając telomery.

Alkohol jest jednym z najczęściej używanych narkotyków rekreacyjnych, dlatego niezwykle ważne jest zbadanie jego wpływu na zdrowie. Niestety, różne badania wykazały, że alkohol trwale uszkadza DNA, bezpośrednio powoduje raka, przyczynia się do pogorszenia funkcji poznawczych i wczesnej demencji. A teraz nowe badanie wykazało więcej dowodów na to, że spożywanie alkoholu może przyspieszyć starzenie biologiczne.

Telomery to powtarzające się sekwencje DNA, które tworzą ochronne czapeczki na końcach chromosomów. Za każdym razem, gdy komórka się dzieli, część tych „śmieciowych" sekwencji jest tracona i ostatecznie telomery zużywają się na tyle, że zaczynają wpływać na użyteczne DNA. Powoduje to, że komórka przestaje się dzielić i przyczynia się do wielu biologicznych oznak starzenia. W związku z tym długość telomerów jest często wykorzystywana jako biomarker postępującej starości.

Pijesz, płacisz, zdrowie tracisz

W nowym badaniu naukowcy z Oxford Population Health zbadali związek między spożyciem alkoholu a długością telomerów, wykorzystując dane od ponad 245 000 osób biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank. Aby zbadać jakąkolwiek potencjalną przyczynę, zespół wykorzystał technikę genetyczną znaną jako Randomizacja Mendla (MR), która analizuje zmiany w niektórych genach – w tym przypadku tych, które wcześniej były powiązane ze spożywaniem alkoholu i zaburzeniami związanymi z jego używaniem.

W analizie MR zespół odkrył wyraźny związek między wysokim spożyciem alkoholu a krótszymi telomerami – picie 32 jednostek alkoholu (około 11 kieliszków wina) tygodniowo wykazało skrócenie telomerów odpowiadające około trzem latom starzenia się, w porównaniu do osób, które wypiły 10 jednostek.

Zespół poparł tę analizę MR badaniami obserwacyjnymi zgłaszanych przez uczestników tygodniowych nawyków związanych z piciem. Wykazało to podobne wyniki – osoby, które wypijały ponad 29 jednostek alkoholu (około 10 dużych kieliszków wina) tygodniowo, wykazywały skrócenie telomerów odpowiadające starzeniu się od roku do dwóch lat, w porównaniu z osobami, które piły mniej niż sześć jednostek alkoholu (około dwóch kieliszków wina) na tydzień.

Naukowcy zauważyli również, że u ludzi pijących alkohol uszkodzenie telomerów pojawia się dopiero po jakimś czasie, co sugeruje, że konieczna jest odpowiednio długa ekspozycja na tę używkę, żeby proces się rozpoczął.

Chociaż wyniki nie są rozstrzygające, zespół twierdzi, że dowody są mocne. Po pierwsze, efekty stwierdzono tylko u aktualnie pijących osób, natomiast uczestnicy badania, którzy nigdy nie pili lub przestali pić nie wykazywali takich tendencji. Analiza MR wskazała również jeden konkretny gen jako najbardziej istotny w procesie metabolizowania alkoholu – nosi on nazwę AD1HB.

Odkrycia te potwierdzają sugestię, że alkohol, szczególnie w nadmiernych ilościach, bezpośrednio wpływa na długość telomerów. Skrócone telomery zostały zaproponowane jako czynniki ryzyka, które mogą powodować szereg poważnych chorób związanych z wiekiem, takich jak choroba Alzheimera. Nasze wyniki dostarczają kolejnej informacji dla klinicystów i pacjentów dążących do ograniczenia szkodliwych skutków nadmiaru alkoholu. Co więcej, ważna jest dawka alkoholu – nawet ograniczenie picia może przynieść korzyści. – powiedziała dr Anya Topiwala, główna autorka badania.