Zaburzenie lękowe na którymś etapie życia dotykają co 10 osobę na świecie. Niestety niezbyt optymistyczne szacunki mówią, że nawet 30% z nich może zostać nierozpoznanych. Ten odsetek wśród mężczyzn może być wyższy, ze względu na czynniki kulturowe i społeczne oraz fakt, że rzadziej niż kobiety są pacjentami poradni psychiatrycznych. 

Lęki nie dzielą się jednak na kobiece i męskie. Występują dość demokratycznie. Jednak to wśród mężczyzn przyznanie się do odczuwania lęku może wiązać się ze społecznym ostracyzmem, a to z kolei – późniejszym zwróceniem się po profesjonalną pomoc.  To właśnie mężczyźni odczuwający lęk częściej, zamiast konsultacją psychologa, będą wspomagać się alkoholem czy narkotykami. 

Objawy nerwicy lękowej 

Osoba cierpiąca na zaburzenia lękowe przede wszystkim będzie odczuwać nieustanny lęk, zamartwiać się o bliskich, obawiać się śmierci i analizować najczarniejsze scenariusze. W przypadku fobii lęk może dotyczyć konkretnych zdarzeń, miejsc czy rzeczy, jak np. nyktofonia czyli lęk przed ciemnością, czy hemofobia – lęk przed krwią.

Nerwica lękowa najczęściej będzie też dawać objawy somatyczne, jak bóle w klatce piersiowej, szybsze bicie serca, przyspieszony oddech, ból głowy, czy suchość w ustach. Dlatego często osoba z zaburzeniami lękowymi zanim trafi do psychiatry, umawia wizytę u internisty, bo obawia się zawału czy innej choroby w obrębie serca. 

Przyczyny zaburzeń lękowych 

Media informacyjne straszą nas nieustannie. Widmem wojny, zmianami klimatycznymi, katastrofami i wszystkim, co niewątpliwie dzieje się na świecie. Jednak to codzienne lęki, związane z pozornie niegroźnymi rzeczami powodują problemy natury psychicznej, wpędzają w depresje czy nałogi. 

Trudno jednak jednoznacznie określić przyczyny zaburzeń lękowych. Mogą one pojawić się w następstwie długotrwałego stresu czy traumatycznej sytuacji. W powstawaniu problemów z nadmiernym lękiem nie pomagają substancje psychoaktywne. Zarówno alkohol, jak i marihuana czy amfetamina mogą wywołać nerwicę lękową. Zdarzyć się, może, że występowanie zaburzeń psychicznych w rodzinie może powodować pewne predyspozycje. Jednak fakt, że nasi rodzice zmagali się z lękiem lub innym problemem psychicznym nie oznacza, że i my podzielimy ich los. 

Leczenie zaburzeń lękowych 

36-letni Paweł już od trzech lat zmaga się z lękiem. Jednak dopiero od roku jest pod opieką specjalisty: „Moje lęki pojawiły się dopiero w dorosłym życiu. Z pewnością pandemia miała na to duży wpływ. Nie łatwo żyje się w nieustannym lęku. Najgorsza była świadomość ich bezsensowności. Bałem się przejść przez most, choć wiedziałam, że nie ma szans, by tak po prostu się zawalił. 

W najgorszym momencie żadne racjonalne tłumaczenia nie pomagały. Nie obyło się bez wizyty u psychiatry i leków. Teraz jest lepiej, choć nie znaczy to, że lęki się nie pojawiają. Wiem jednak, co jest moim triggerem. Kiedy zaczynam zastanawiać się, czy moja dziewczyna wróci z pracy cało, wiem, że przesadziłem z ilością informacji, muszę się odciąć od mediów, wyciszyć. Wydaje mi się, że bardziej nad tym panuję". 

Niewątpliwie życie z tak wszechobecnym lękiem znacznie obniża jakość życia, a czasem wręcz je uniemożliwia. W wielu przypadkach niezbędna będzie wizyta u lekarza psychiatry i przyjmowanie odpowiednich leków. Dodatkowo zaleca się psychoterapię, na której osoby z zaburzeniami lękowymi mają szansę nauczyć się radzić sobie z lękiem. 

Fobia społeczna 

Fobia społeczna jest specyficznym rodzajem zaburzeń lękowych. Osoby zmagające się z tym konkretnym lękiem, największe obawy będą odczuwać narażone na sytuacje społeczne. Lęk pojawi się na przykład w czasie jedzenia w miejscu publicznym, momencie inicjowania rozmowy czy sytuacji, kiedy osoba chora zmuszona będzie występować publicznie lub choćby wypowiadać się przed grupą znajomych. 

Fobia społeczna wiąże się z obawą przed krytyką, byciem ocenianym czy wyśmianym. Najczęściej objawia się po raz pierwszy między 10. a 20. rokiem życie. W przebiegu fobii społecznej często pojawia się tzw. lęk antycypacyjny – jest to reakcją lękowa na samo wyobrażenie sobie sytuacji społecznej. W ten sposób chorujący wpadają w błędne koło, unikając sytuacji stresowej, zaczynają odczuwać przed nią coraz większy strach. 

Jak poradzić sobie z lękiem 

Pierwszą pomocą w zaburzeniach lękowych może być wsparcie ze strony bliskich. Warto otaczać się wtedy osobami, którym możemy zaufać i bez obaw rozmawiać o swoich lękach. Nie można jednak zapomnieć, że rola rodziny ogranicza się tylko do wsparcia. Profesjonalnej pomocy może udzielić psychiatra lub psychoterapeuta. 

A co możemy zrobić sami? Poszukać własnego sposobu na relaks i wyciszenie. Utrzymujący się stale wysoki poziom stresu nie sprzyja powrotowi do zdrowia. Warto szukać przyjemności, czy to w czynnościach, które do tej pory sprawiały nam radość, czy np. w medytacji. Ważnym jest też ustalenie granic – czy to w pracy, kiedy ona jest źródłem stresu, czy w ilości czasu spędzanego w social mediach, kiedy to nadmiar negatywnych informacji wzbudza największy lęk. 

Zaburzenia lękowe są jednymi z najczęściej diagnozowanych zaburzeń w gabinetach psychiatrycznych. Dotykają dzieci, kobiety i mężczyzn. Nie warto jednak pozwalać lękowi na dobre zagościć w naszym życiu. Profesjonalna pomoc w odpowiednim momencie pomoże szybciej uporać się z problem i odzyskać radość z życia.