Upcycling pokochają na pewno ci, którzy lubią modę vintage i oryginalne ubrania. Jest to zdecydowanie moda dla tych, którzy nie lubią banałów, a ich styl odbiega od tego, co nosi większość. Upcycling to dosłownie "dawanie życia starym produktom". Tyczy się on również przedmiotów i polega na ich renowacji i przeróbkach. Pierwsze wzmianki o tej formie przetwarzania wtórnego odpadów miały pojawić się w 1999 r. w publikacji Riemanna Verlaga. Przykładem upcyclingu, z jakim prawdopodobnie się zetknąłeś, jest produkowanie toreb z banerów reklamowych.

Krawaty jako lampasy i naszywki 

W tym filmie rozmawiałam z twórczyniami mody upcyclingowej z marki Ufology, które m.in. z jedwabnych krawatów tworzą lampasy w pelerynach czy doszywają do ubrań różne aplikacje. Na ich produktach pojawiają się również personalizowane napisy. U Renaty Glinkowskiej i Balbiny Bruszewskiej twórczyń z Łodzi zaopatruje się m.in. Włodek Dembowski znany jako Paprodziad, wcześniej lider zespołu Łąki Łan, aktualnie działający w popularnym duecie z Gooralem. Ubrania poddane upcyclingowi doskonale sprawdzają się bowiem u osób ze środowisk artystycznych i kreatywnych lub o takich upodobaniach. 

 

"Będąc przez 20 lat projektantką napatrzyłam się na procesy produkcyjne i na to, jaką krzywdę wyrządza ten przemysł naszej planecie. Uważam, że kto, jak nie projektanci, mogą ten proces odwrócić i wprowadzić modę na upcycling - korzystanie z już istniejących zasobów. Tym bardziej że w modzie wszystko już było. Przemysł fast fashion strasznie zjeżdża z jakości i nawet znaczące marki często korzystają z poliestru i włókien sztucznych. W ten sposób ginie ich wspaniała legenda. Dorastałam, oglądając zachodnie filmy i marząc o tych markach, tymczasem wolę poszukać dobrej jakości materiałów czy przędzy w lumpeksach i na targowiskach. Przestało mi zależeć na markach, zależy mi na jakości." - powiedziała Renata Glinkowska, która właśnie wróciła z tournee po festiwalach, gdzie sprzedawane były ubrania Ufology. Na co dzień perełki stworzone przez dziewczyny można kupować na platformie Etsy.  

 

Upcycling w mediach 

Niedawno w popularnym programie śniadaniowym mogliśmy z kolei oglądać Jacoba Buczyńskiego, który na tyle zachwycił prowadzącą wywiad dziennikarkę Annę Kalczyńską, że postanowiła od razu ubrać się w podrasowaną przez artystę widowiskowo błyszczącą kurtkę. 

 

Jak pisze na swojej stronie Jacob, jego marka powstała "z potrzeby zamanifestowania sprzeciwu wobec wszechobecnej nadprodukcji dóbr", a jej flagowymi produktami były z początku kurtki dżinsowe z doszytymi frędzlami. Aktualnie w ofercie artysty znajdują się patchworkowe ubrania i akcesoria, a także elementy wyposażenia wnętrz. Wybierając rzeczy marki "oddajesz głos przeciwko eksploatacji środowiska" - podkreśla Buczyński. Na swoim blogu projektant w przystępny sposób tłumaczy czym jest upcycling: "To ponowne wykorzystanie istniejących już materiałów do wyprodukowania rzeczy o większej wartości. Materiały dostają kolejne życie w nowej formie i są warte więcej niż oryginały. Upcycling (...) zapewnia nowe przeznaczenie odzyskanym tkaninom i ogranicza produkcję nowych. Upcycling opiera się bardziej na pomyśle i kreatywności niż technologii. Niepotrzebny jest do niego specyficzny sprzęt, pieniądze, chemikalia ani wiedza o surowcach. Dostępne materiały, zarówno te używane, jak i niesprzedane, uszkodzone czy już przetworzone, wykorzystuje się do oryginalnych, innowacyjnych projektów." 

 

Jak uratować świat? 

Sprawy zaszły za daleko, a aktywiści tacy jak Areta Szpura dawniej współtwórczyni popularnej marki odzieżowej Local Heroes, aktualnie ekspertka w temacie ekologii i autorka książek "Instrukcja obsługi przyszłości" oraz "Jak uratować świat? Czyli co dobrego możesz zrobić dla planety" uczulają, aby wybierając ubrania, którym daje się nowe życie, zawsze zastanowić się nad tym, czy dana rzecz jest nam naprawdę niezbędna i nie wykorzystywać konceptu ekologii do kupowania ubrań, które nie są nam niezbędne.  

 

Największe domy mody i upcycling 

Już w 2020 r. brytyjski Vogue określał upcycling największym trendem w modzie. Brandy takie jak Balenciaga, Loewe, Miu Miu czy Prada wykorzystują archiwalne kolekcje do produkcji nowych rzeczy. Projektanci cenią kreatywność, jaką niesie za sobą sięganie po archiwalne materiały. Hermes już w 2010 r. powołało do życia pracownię, która daje drugie życie resztkom tkanin.

Nagły wybuch pandemii również w nieoczekiwany sposób przyczynił się do zalegania odzieży, która z oczywistych względów nie była w polu zainteresowań konsumentów. Doskonale wiemy, że wówczas wszyscy rzucili się na dresy, a marki zaczęły ścigać się w ich produkcji. Stella McCartney, która szczyci się zrównoważonym podejściem do produkcji ubrań, nazywa upcycling przyszłością mody. Nie pozostawaj w tyle - zbadaj temat!