Plazma czy LCD? A może LED? Full HD czy HD Ready? Mały, duży czy olbrzymi? Jaki kontrast? Na ile istotny jest czas reakcji? Co to znaczy PiP? Temat zakupu telewizora potraktowaliśmy kompleksowo. Zaczęliśmy od sprawy podstawowej...

Aranżacja przestrzeni

Zastanów się dokładnie, w którym miejscu salonu stanie artefakt najważniejszy dla nowoczesnego mężczyzny. Zmierz odległość do kanapy. To ważne. Jeśli widz znajdzie się za blisko odbiornika, ujrzy niepożądane "techniczne szczegóły obrazu". Gdy usiądzie za daleko, nie będzie w stanie docenić wszystkich detali obrazu.

Są dość uniwersalne. Uwaga! Gdybyś zdecydował się na sprzęt o rozdzielczości mniejszej niż HD, minimalne oddalenie powinno być nieco większe.

Jeśli chodzi o odległości, technologia produkcji ekranu (LCD, plazma) nie ma znaczenia. Weź ją jednak pod uwagę, jeśli sprzęt zamierzasz ulokować w nasłonecznionym miejscu. Tam najlepiej sprawdzą się ciekłe kryształy, które niwelują przeszkadzające w odbiorze odblaski. Wolisz plazmę? Postaw ją w ciemniejszym pomieszczeniu.

Rozpatrzmy ostatni już aspekt aranżacji pokoju: wbrew pozorom przy wyborze telewizora większego znaczenia nie powinien mieć parametr zwany "kątem widzenia". Wszystkie nowe urządzenia "dochodzą" do niemal 180 stopni (175-178), więc różnice są minimalne. Zresztą najlepszy obraz widzimy, obserwując ekran pod kątem 0-30 stopni.

LCD czy Plazma czy...?

Zasygnalizowana w poprzednim akapicie kwestia to jedno z podstawowych pytań ludzkości, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi. My skłaniamy się do wywrotowego wniosku: właściwie to obojętne. Ale po kolei, najpierw zapoznajmy się z techniką. W telewizorze każdy z milionów pikseli składa się z trzech subpikseli: czerwonego, zielonego i niebieskiego. Zależnie od intensywności świecenia poszczególnych kolorów dany piksel przybiera barwę, jaką ostatecznie widzimy na ekranie.

LCD i LED

W telewizorze LCD ciekły kryształ oświetlany jest od tyłu. Warstwa LCD działa jak przesłona czy żaluzja: zależnie od zmian polaryzacji przepuszcza więcej albo mniej światła. Najpopularniejsze wciąż jest podświetlenie kilkoma czy kilkunastoma lampami fluoroscencyjnymi (CCFL), rozmieszczonymi wzdłuż krawędzi lub na całej powierzchni ekranu.

Coraz częściej wykorzystywane są jednak diody LED: białe albo ułożone w trójkolorowe (czerwony, zielony i niebieski) bloki. Liczba lampek (najczęściej 128-240) zapewnia równomierne podświetlenie, znacznie szersze spektrum barw, lepszy kontrast i mniejsze wydzielanie ciepła, a więc i mniejsze zużycie energii. Czasem diody rozmieszcza się też wzdłuż brzegów ekranu - tak jest w najcieńszych telewizorach na rynku. Minusy? Na razie cena.

Plazma

W plazmie każdy (!) subpiksel to, mówiąc w uproszczeniu, szklana komora wypełniona gazem (ksenon plus neon). Na jej końcach znajdują się elektrody. Po przyłożeniu wysokiego napięcia gaz zamienia się w plazmę, która emituje światło ultrafioletowe. Pokryte luminoforem rurki aktywują się pod jego wpływem, emitując światło widoczne dla ludzkiego oka.

nadmiarowe cząstki z pierwszej. W wyniku procesu wydziela się energia w postaci światła. Na raczkującą technologię na razie stawia Sony. Pionierski 11-calowy model XEL-1 kosztuje niemal 15 tys. zł, choć jego żywotność jest znacznie krótsza niż telewizorów LCD czy plazmowych. Na pocieszenie pozostaje fakt, że grubość urządzenia to 3 mm (sic!). Do produkcji OLED-ów nie używa się rtęci (są więc ekologiczne) i mają najlepsze parametry, jeśli chodzi o czas reakcji czy kontrast.

Dla zasady wypada też wspomnieć o telewizorach tylnoprojekcyjnych i klasycznych kineskopowych. Obie technologie są jednak w odwrocie i czołowi producenci dawno wycofali się z ich wytwarzania - starociami z wielkim garbem nie zawracaj sobie głowy.

Pojedynek na parametry

Skoro już nadgryźliśmy temat parametrów: w opisie każdego telewizora znajdziemy ich dziesiątki. Spójrzmy na najważniejsze.

Czas reakcji

Według standardów ISO to czas przejścia pojedynczego piksla ze stanu zapalonego (biały) do zgaszonego (czarny), a następnie ponownie do stanu zapalonego. Im mniejszy, tym lepszy, oczywiście. Zbyt długi - przy szybkiej akcji (sport, gry wideo) - może powodować efekt smużenia. W tej kategorii wygrywają plazmy, w których czas reakcji spada do 0,001 ms. W LCD ten wskaźnik to 2-4 ms. Tak naprawdę do oglądania filmu wystarczy nam czas reakcji poniżej 15 ms.

Czerń/kontrast

Ten współczynnik określa różnicę pomiędzy najciemniejszym i najjaśniejszym pikselem na wyświetlaczu, która wpływa na percepcję ostrości obrazu. Ponieważ to istotny parametr, producenci wymyślili pojęcie kontrastu dynamicznego: czyli różnicy między pikselem najjaśniejszym a najciemniejszym, jednak czysto teoretycznej, niemożliwej do uzyskania na ekranie w jednym momencie. Kiedy obraz jest raczej ciemny - lampa podświetlająca również jest przyciemniana; kiedy raczej jasny - podświetlana. Czy biel może być jeszcze bielsza? O czym tak naprawdę świadczy imponujący kontrast dynamiczny na poziomie 7 000 000:1 (Samsung 8500)? Ciężko powiedzieć jednoznacznie. Zwracaj uwagę na kontrast statyczny, czyli różnicę między najciemniejszym a najjaśniejszym punktem występującymi na ekranie jednocześnie! 50 000:1 brzmi bardzo dobrze. Ale nawet te wartości są mylące, a wyniki pomiaru umiarkowanie dokładne. Najlepiej przyjrzyj się obrazowi na miejscu w sklepie. W teorii plazma jest lepsza. W takich odbiornikach czarny to "wyłączony" piksel, a nie jak w LCD - przysłonięty. Dziś różnice coraz bardziej się zacierają, zwłaszcza jeśli chodzi o telewizory ciekłokrystaliczne z podświetleniem LED.

Cena

Na końcu najważniejszy z "parametrów". Plazmy są tańsze od analogicznych modeli LCD, ale istotne różnice pojawiają się dopiero przy ogromnych modelach. Plazma Panasonica TH-65PY700E (pierwsza liczba oznacza przekątną ekranu w calach; o znaczeniu pozostałych cyferek i literek przeczytasz na stronie www.logo24.pl w tekście pt. "Teleszyfry") jest o 5 tys. zł tańsza od analogicznego LCD TH-65PY700 (17 500 zł). Przy mniejszych rozmiarach ceny są prawie wyrównane. Plazma Samsunga PS42B450 kosztuje 2250 zł, a odpowiadający jej LCD LE42B450 - 2400 zł.

Cyfrowa rewolucja naziemna

Zgodnie z wymogami Unii Europejskiej z eteru Polski zniknie analogowy sygnał telewizyjny. Zastąpi go cyfrowy. Może będzie to rok 2012, może 2013, a może 2015. U nas nigdy nic nie wiadomo.

Państwo wspomogło najuboższe rodziny i obeszło się bez większych problemów. U nas również planowane są dotacje. Uwaga! Upewnij się, że telewizor jest wyposażony w tuner DVB-T z  możliwością dekodowania MPEG-4 (taki z dekoderem MPEG-2 nie będzie właściwy do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej w Polsce) i "rozpoznaje" dźwięk Dolby Digital!

Funkcje i bajery

Na co jeszcze zwrócić uwagę? Producenci kuszą rozmaitymi funkcjami. Przyjrzyjmy się wybranym.

Zabieg ma na celu odtworzenie obrazu w formie jak najbliższej wersji kinowej, a nie lekko przyspieszonego.

Pulldown

Także ta funkcja pozwala rozkoszować się jakością oryginalnego obrazu  kinowego (poprzez rozbicie sekwencje klatek progresywnych na takie z przeplotem). Kolejna z pomysłowych sztuczek służących uzyskaniu maksymalnie płynnej wizji i idealnego dźwięku.

Korektory obrazu

Technologii jest wiele, a każda firma nazywa je inaczej. I tak mamy np. Advanced Super View, Pure Black Panel (Sharp), Natural Vision, Vreal Pro, Digital Cinema Colour (Panasonic) czy Perfect Pixel HD Engine, Perfect Natural Motion, Perfect Contrast czy Perfect Colors (Philips). Ma je każdy nowy telewizor i... na pewno nie przeszkadzają - o tych funkcjach poczytaj sobie na stronach producentów.

Format obrazu

Dla HDTV, Blue-ray i DVD standardem jest panoramiczny obraz 16:9 - w takich proporcjach produkowane są obecnie telewizory i na taki przechodzi większość nadawców. Jeśli ekran ma format 4:3, obraz panoramiczny uzyskany zostanie poprzez pojawienie się u góry i dołu czarnych pasów. 4:3 jest standardowym formatem "starej" telewizji i "starych" telewizorów. Możliwość zamiany obrazu z 16:9 na 4:3 przydaje się coraz rzadziej (czarne pasy wyskakują wówczas na pionowych krawędziach ekranu panoramicznego). Philips jako jedyny oferuje także telewizory w formacie 21:9 (przy rozdzielczości 2560x1080p!), a sprzęt samodzielnie dokonuje przeformatowania obrazu - i to bez pasów. Wiele odbiorników automatycznie dopasowuje obraz - na różne sposoby i w różnych trybach, czego konsekwencją może być... nienaturalna zmiana jego proporcji (np. rozciągnięcie).

Overscan

Obcinanie krawędzi obrazu w celu usunięcia ewentualnych zakłóceń powodowanych przez źródło sygnału. Wielu graczy woli, by tę funkcję dało się wyłączyć, bo okrawa fragmenty ważne dla rozrywki...

EPG

Elektroniczny przewodnik programowy. Umiarkowanie potrzebny, wygodniej korzystać z dodatku do piątkowej "Gazety Wyborczej" lub stron typu www.teleman.pl.

DLNA

Standard pomagający w dzieleniu się multimediami w ramach domowej sieci urządzeń wszelakich, od komputera, przez telewizor, nagrywarkę DVD, konsolę, po kamerę i komórkę. Aby funkcja się przydała, konieczny jest serwer DLNA, jako który może posłużyć np. komputer.

Obudowa

Telewizor może być ładny lub jeszcze ładniejszy. Firmy oferują różne kolory oraz materiały - nie jesteś skazany na matową czerń.

Ambilight

Patent Philipsa: dynamiczne emitowanie kolorów z ekranu poza krawędzi urządzenia (poprzez umieszczone z tyłu urządzenia diody LED). Wygląda super, a obraz wydaje się jeszcze większy!

PiP

Brzmi zabawnie, a oznacza Picture in Picture, czyli obraz w obrazie. Dzięki tej funkcji uzyskujemy w okienku podgląd z innego źródła. Czyli grając na konsoli, możemy jednocześnie obserwować mecz. Uwaga! PiP PiP-owi nierówny: aby był "pełny" (wyświetlał dwa obrazy z dwóch kanałów TV), telewizor musi mieć dwa tunery. Jeśli ma jeden, będziesz mógł odtwarzać na ekranie obrazy np. z anteny i DVD, ale próba oglądania dwóch programów się nie powiedzie. Sprawdź specyfikację techniczną sprzętu.

Sterowania przez klaskanie

Pomysł JVC - tym zaimponujesz każdej dziewczynie!

Wejścia i wyjścia

Do czego służą poszczególny "dziurki" z tyłu i boku obudowy? Czy wszystkie są potrzebne? Na te pytania odpowiada poniższa tabelka. Wybiegając myślami w przyszłość, najważniejsze jest złącze HDMI. Na razie jednak cztery wejścia tego typu w jednym telewizorze to aż za dużo. Sprzęty starszej generacji, w tym większość konsol czy DVD, obsługiwany jest przez złącza innego typu. Wygląda na to, że będą one jeszcze długo w użyciu.

Fakty i mity

Przy wyborze telewizora tak naprawdę najważniejsze jest wrażenie, jakie odniesiesz podczas wizyty w sklepie. Weź pod uwagę, że na ekranie często wyświetlane są prezentacje przygotowane przez firmy pod dany model. Poproś sprzedawcę, aby "przepiął" na inne źródło.  Porównaj sprzęt od kilku producentów. Najlepszym narzędziem badawczym są twoje oczy!               

Tekst: Łukasz Figielski, Maciek Sikorski

Zdjęcia: Shutterstock, materiały promocyjne

Czytaj w Znam.to: Nie wiem po co taki wielki, ale jest super

Czytaj też na Logo24 :

Czytaj także

telewizor.eu

jakitelewizor.pl

hdtvmania.pl

hdtv.com.pl

practical-home-theater-guide.com

hdtvtest.co.uk