15 intrygujących zamków nad Morzem Śródziemnym

MW
O brzegi Morza Śródziemnego przez tysiące lat rywalizowały liczne imperia, które zostawiły po sobie nie tylko świetną kuchnię i kulturę, ale i perły architektury. Poza antycznymi ruinami są to m.in. średniowieczne zamki - rozsiane od muzułmańskiej niegdyś Hiszpanii, przez Afrykę Północną, Francję, Italię, Grecję, aż po Bliski Wschód. Ciekawych obiektów są setki i nie sposób wymienić ich wszystkich w jednym artykule. Nasz krótki wybór może was jednak zainspirować do wielu ciekawych wypadów.
fot. Mariya Siyanko / shutterstock.com fot. Mariya Siyanko / shutterstock.com

Zamek Aragoński (Włochy)

Na otoczonej błękitnymi wodami Zatoki Neapolitańskiej wyspie Ischia znajdziemy prawdziwie magiczne miejsce - to zbudowany na powulkanicznej skale Zamek Aragoński.

Jego historia sięga V wieku p.n.e., kiedy to Hieron I, tyran sycylijskiej Geli, zbudował tu pierwszą warownię. W kolejnych latach, budowla przechodziła z rąk do rąk - panowali tu m.in. Rzymianie, Wizygoci, Wandalowie, Arabowie, aż w końcu trafił w ręce króla Aragonii Alfonsa V. Ten w połowie XV wieku umocnił zamek, a także nakazał budowę kamiennej grobli łączącej go z wyspą.

Obecnie cały kompleks jest kulturalnym centrum Ischii, w którym odbywają się liczne imprezy, koncerty i wernisaże. Zamek można zwiedzać - wstęp kosztuje 10 euro.

1
fot. monticello / shutterstock.com fot. monticello / shutterstock.com

Zamek św. Piotra w Bodrum (Turcja)

Bordum to jeden z najbardziej znanych tureckich kurortów nad Morzem Egejskim. Słynie z bujnego życia nocnego i doskonałych warunków do uprawiania sportów wodnych. Ale wizytą w Bodrum nie zawiodą się także miłośnicy średniowiecznej architektury.

Tutejsza twierdza została wzniesiona w XV wieku przez zakon joannitów. Zgromadzenie, mające wtedy swoją główną siedzibę na wyspie Rodos, w obawie przed Turkami postanowiło zbudować fortecę na stałym lądzie.

W skład tego ogromnego kompleksu wchodzi m.in. pięć wysokich wież obronnych i gotycka kaplica, do której - po zdobyciu miasta przez Sulejmana Wspaniałego - dobudowano minaret. Obecnie twierdza jest siedzibą Muzeum Archeologii Podwodnej. W jego zbiorach znajdują się głównie eksponaty odnalezione na wrakach statków, które zatonęły na Morzu Egejskim na przestrzeni wieków. Najstarsze z nich mają nawet 4,5 tys. lat!

Bilety do obiektu kosztują 10 lir, czyli ok. 14 zł.

2
fot. pjt56 / Wikimedia Commons fot. pjt56 / Wikimedia Commons

Castillo de Bellver (Hiszpania)

Fanów klasycznego, "kolistego" modernizmu widok kilkusetletniego dziedzińca Castillo de Bellver może przyprawić o gęsią skórkę.

To jedna z najwspanialszych budowli na całych Balearach to średniowieczny, gotycki zamek Bellver wzniesiony przez króla Majorki Jakuba II na początku XIV stulecia. Ta okazała okrągła twierdza (jedna z niewielu tego typu w Europie) swoją nazwę, która w języku katalońskim oznacza po prostu "piękny widok", zawdzięcza właśnie fantastycznemu położeniu. Ze szczytu każdej z czterech wież można podziwiać widowiskową panoramę nie tylko samej stolicy Balearów, ale także wybrzeża i jachtowej mariny. Wstęp do obiektu kosztuje jedynie 4 euro, a w niedzielę jest bezpłatny. Aparat fotograficzny z dobrym obiektywem - obowiązkowo!

3
fot. 5afd4770411ca76c / Wikimedia Commons fot. 5afd4770411ca76c / Wikimedia Commons

Fort Saint Angelo w Valletcie (Malta)

Malta to niewielkie śródziemnomorskie państwo. Przez tysiące lat przygotowywała się do odpierania inwazji ze wszystkich stron świata. Wiele owoców tych trudów można podziwiać do dzisiaj. Nic więc dziwnego, że bywa nazywane "wyspą fortyfikacji".

Malta wręcz naszpikowana jest wszelkiej maści zamkami - od tych, których fundamenty pamiętają czasy starożytne, aż po warownie wzniesione w XIX wieku przez Brytyjczyków. Jedną z najbardziej spektakularnych jest Fort Saint Angelo znajdujący się w Birgu - miejscowości położonej w południowo-wschodniej części kraju. Prawdopodobnie został on wzniesiony już w XIII wieku.

Kiedy na początku XVI wieku na wyspę przybyli joannici, fort stał się siedzibą wielkiego mistrza tego zakonu. Niedługo później Saint Angelo obrósł legendą po tym, jak przetrwał trzymiesięczne oblężenie wojsk arabskich. Fortyfikacja była wykorzystywana w celach militarnych aż do 1979 roku, jednak kilka lat później jego część trafiła ponownie w ręce Zakonu Maltańskiego. Obecnie cały obiekt przechodzi renowację.

4
fot. Jebulon / Wikimedia Commons fot. Jebulon / Wikimedia Commons

Pałac Wielkiego Mistrza na Rodos (Grecja)

Ta średniowieczna warownia jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych na Rodos. Powstanie Pałacu Wielkiego Mistrza wiąże się z przejęciem kontroli nad wyspą przez zakon joannitów, którzy trafili tu na początku XIV wieku. Z tego właśnie okresu pochodzi twierdza, a także pozostałości innych znajdujących się tu zamków i fortyfikacji.

Spora część zabudowań została zniszczona podczas wybuchu zgromadzonej tu amunicji, do którego doszło w 1856 roku. Co ciekawe, obiekt został odbudowany w latach trzydziestych XX wieku przez Włochów na osobiste życzenie Benito Mussoliniego.

Obecnie pałac można zwiedzać w okresie od kwietnia do października. Cena biletu: 6 euro.

5
fot. Christophe Faugere / shutterstock.com fot. Christophe Faugere / shutterstock.com

Zamek św. Barbary w Alicante (Hiszpania)

Zamek św. Barbary majestatycznie wznosi się nad popularną turystyczną miejscowością Alicante i (poza współczesnymi wieżowcami wzdłuż zatłoczonej plaży) pozostaje najlepiej rozpoznawalnym symbolem miasta.

Znajdująca się na wysokości ponad 160 m n.p.m. twierdza zbudowana została przez Arabów, ale już w 1248 roku trafiła w hiszpańskie ręce. Z czasem jej znaczenie strategiczne zmalało, dlatego zdecydowano się utworzyć tu więzienie.

W 1963 roku zamek udostępniono zwiedzającym. Obiekt dostosowano do wzmożonego ruchu turystycznego, budując windę, którą z poziomu miasta można dostać się wprost na zamkowy dziedziniec. A z murów warowni rozciąga się fantastyczny widok na port i miejscową starówkę!

Wstęp za jedyne 3 euro.

6
fot. Marcin Krzyżak / shutterstock.com fot. Marcin Krzyżak / shutterstock.com

Zamek w Kyrenii (Cypr Północny)

W uznawanej praktycznie tylko przez Turcję Republice Cypru Północnego znajdziemy prawdziwą perełkę - to zamek w Kyrenii. Pierwsze fortyfikacje w tym miejscu prawdopodobnie wznieśli jeszcze w VII wieku Bizantyjczycy, w owym okresie zaciekle broniący swych cypryjskich posiadłości przed Arabami.

Jednak pierwsza historyczna wzmianka o cypryjskiej warowni pochodzi dopiero z XII wieku - to w 1191 roku udający się na krucjatę król Ryszard Lwie Serce zdobył fortyfikację, ale nie na długo. Już po kilku latach sprzedał zamek zakonowi templariuszy, którzy utworzyli na wyspie swoje państwo.

W XIV w. warownia została zniszczona przez zapuszczających się również w te strony Genueńczyków, a po przejęciu przez Wenecjan, odbudowana i w tej formie zachowała się do dziś. Co ciekawe, w okresie panowania brytyjskiego obiekt został zamieniony najpierw w więzienie, a później... w akademię policyjną.

Od 1974 zamek udostępniony jest turystom.

7
fot. Malamant / Wikimedia Commons fot. Malamant / Wikimedia Commons

Zamek na Spinalondze (Grecja)

Wyglądająca z wód zatoki jak monstrualny lotniskowiec warownia wznosi się na sąsiadującej z Kretą, maleńkiej (a od lat sześćdziesiątych już niezamieszkałej) wyspie Spinalonga i jest jedną z najciekawszych atrakcji w tym regionie Hellady.

Jak na Grecję, tutejszy zamek wydaje się całkiem młodym zabytkiem - w 1579 roku zbudowali go Wenecjanie, którzy wykorzystali pozostałości znajdującego się niegdyś w tym miejscu akropolu.

Obecnie, oprócz samej warowni, na Spinalondze można zobaczyć także greckokatolicką kaplicę oraz ostatnie działające w Europie (do 1957 roku) leprozorium, czyli miejsce zsyłek chorych na trąd.

8
fot. Richard Nevell / Wikimedia Commons fot. Richard Nevell / Wikimedia Commons

Castel dell'Ovo w Neapolu (Włochy)

Znajdujący się niedaleko ścisłego historycznego centrum Neapolu obiekt wyróżnia się nie tylko ogromem i urokliwym położeniem, ale także nazwą, która oznacza... "Zamek Jajeczny". Skąd się wzięła? Jak to często bywa - z legendy. Wg niej rzymski poeta Wergiliusz posiadał magiczne jajko. Po jego śmierci umieszczono je w fundamentach zamku, dzięki czemu fortyfikacja pozostawała przez większość swoich dziejów niezwykle trudna do zdobycia.

Prawdy zapewne w tym niewiele, natomiast faktem jest, że budowla ostateczną formę zyskała dopiero w XII wieku za sprawą dynastii normańskiej i w takie surowej formie można ją podziwiać aż do dziś.

Co ciekawe, zamek ze stałym lądem połączony jest blisko stumetrową groblą, która we współczesnym Neapolu stała się najpopularniejszym pejzażem podczas sesji zdjęciowych nowożeńców.

9
fot. Romas_Photo / shutterstock.com fot. Romas_Photo / shutterstock.com

Zamek w Alanii (Turcja)

Alanya to jeden z najczęściej odwiedzanych, także przez polskich turystów, letnich kurortów w Turcji. Wśród jego licznych zabytków, zdecydowanie prym wiedzie dawna seldżucka forteca. Wzniesiona została na stromych, ponad dwustumetrowych skałach, pokrywających oblany z trzech stron przez wody Morza Śródziemnego cypel. Za sprawą tak strategicznej lokalizacji, miejsce to cieszyło się powodzeniem już w czasach hellenistycznych, kiedy zbudowano tu pierwsze fortyfikacje.

Obecny kształt zamkowi nadał seldżucki sułtan Alaeddin Keykubad, pod którego panowaniem cała Alanya przeżywała okres największego rozwoju. Mury zamkowe chronią nie tylko samą cytadelę, ale także stocznię, meczet oraz Czerwoną Wieżę, która stała się symbolem miasta - znajduje się nawet w jego herbie.

Wstęp do kompleksu kosztuje obecnie 15 lir, czyli ok. 20 zł.

10
fot. Sadok.gharbi / Wikimedia Commons fot. Sadok.gharbi / Wikimedia Commons

Zamek w Tabarce (Tunezja)

Tabarka to leżąca nieopodal granicy z Algierią turystyczna miejscowość, która słynie przede wszystkim ze znakomitych warunków do nurkowania. Na szczęście nie brakuje tu także innych atrakcji. Wśród nich wyróżnia się górujący nad okolicą szesnastowieczny zamek.

Ta wzniesiona przez Genueńczyków nadmorska twierdza jest dzisiaj jednym z najciekawszych punktów widokowych w okolicy - położona jest na skalistym, ostro wcinającym się w morze cyplu, skąd można dostrzec nawet algierskie wybrzeże.

11
fot. Jan Drewes (www.jandrewes.de) / Wikimedia Commons fot. Jan Drewes (www.jandrewes.de) / Wikimedia Commons

Château d'If (Francja)

Francja to kraj zamkami stojący, który różnego rodzaju pałacami, twierdzami i dworami mógłby spokojnie obdzielić całą Europę. My jednak wybraliśmy jeden dosyć szczególny - nie tylko z uwagi na położenie na malowniczej wysepce koło Marsylii, ale także dlatego, że to właśnie tutaj akcję słynnej powieści "Hrabia Monte Christo" umieścił Aleksander Dumas.

Twierdza powstała na początku XVI wieku w celu zabezpieczenia Marsylii przed atakami od strony morza. Okazało się jednak, że budowla nigdy nie została wykorzystana w celach militarnych, a sam obiekt szybko przekształcono w więzienie. Funkcję tę pełnił tylko do 1890 roku, kiedy to udostępniono go dla turystów.

12
fot. Sean Pavone / shutterstock.com fot. Sean Pavone / shutterstock.com

Alcazaba w Maladze (Hiszpania)

Andaluzja słynie ze wspaniale położonych zamków i majestatycznie górujących nad regionem cytadel, które w większości są pozostałościami z czasów arabskiego panowania na Półwyspie Iberyjskim.

Podobna historia kryje się za znajdującą się na Wzgórzu Gibralfaro w Maladze warownią - Alcazabą. Jej nazwa po arabsku oznaczą po prostu "cytadelę". Głównym zadaniem wzniesionej przez dynastię Hammudidów budowli było zabezpieczenie regionu przed ewentualnymi napaściami ze strony afrykańskiego wybrzeża. Alcazaba w Maladze do uznawana jest za jeden z największych skarbów dawnej mauretańskiej Hiszpanii oraz najlepiej zachowany, średniowieczny obiekt militarny tej wielkości na Półwyspie Iberyjskim.

13
fot. Shayno / Wikimedia Commons fot. Shayno / Wikimedia Commons

Zamek Margat (Syria)

Obecnie zwiedzanie Syrii, z racji przedłużającej się krwawej wojny domowej, jest niemożliwe. Warto jednak pamiętać, że właśnie w tym bliskowschodnim kraju znajduje się kilka najwspanialszych, chrześcijańskich zamków, które wzniesiono podczas wypraw krzyżowych poza Europą.

Jeden z lepiej zachowanych - Zamek Margat - wznosi się prawie nad samym Morzem Śródziemnym. Pierwotnie zbudowany jako twierdza muzułmańska, już w XII wieku został rozbudowany przez zakon (kojarzonych dziś głównie z Maltą) joannitów, którzy zainstalowali się na okolicznych terenach w czasie pierwszej krucjaty.

Po upadku Jerozolimy zamek stał się główną siedzibą zakonu - dzięki swojej doskonale przemyślanej konstrukcji i położeniu geograficznemu oparł się nawet nacierającym wojskom najpotężniejszego z ówczesnych muzułmańskich władców - Saladyna.

Warownia nie wytrzymała jednak ataku sułtana Egiptu Kalawuna, który zdobył ją w 1285 roku. Dziś jej pozostałości mogą natomiast paść ofiarą bezlitosnej wojny, która toczy się w Syrii.

14
zdjęcia: Mirek Osip-Pokrywka zdjęcia: Mirek Osip-Pokrywka

Góra Athos (Grecja)

Stwierdzenie, że Góra Athos to prawdziwe państwo w państwie, jest jak najbardziej na miejscu. Na greckim górzystym półwyspie znajduje się Autonomiczna Republika Góry Athos, która zamieszkiwana jest jedynie przez prawosławnych mnichów, a tymczasowo mogą tu przebywać turyści... tylko płci męskiej! Tako rzecze średniowieczne prawo niewzruszone póki co nawet organizowanymi w tym miejscu słynnymi happeningami Femenu.

Według legendy, fundatorem klasztoru na Górze Athos miał być rzymski cesarz Konstantyn Wielki (II - III w. n. e.), natomiast z innych źródeł wiemy na pewno, że braciszkowie działali na niej przynajmniej od IX w.

Jak łatwo można się domyślić, góra jest wręcz naszpikowana wspaniałymi zabytkowymi klasztorami. Na skalnych urwiskach łącznie wzniesiono aż 40 różnych obiektów sakralnych, z których najstarszy - Wielka Ławra - może pochwalić się ponad tysiącletnią historią. Mało tego. w swoich murach ukrywa aż 37 kaplic oraz wiele bezcennych manuskryptów - niektóre z nich swoim wiekiem przewyższają nawet historię samego klasztoru.

15